Cách giặt áo bà ba, đồ lãnh Mỹ A giữ độ bóng

Áo bà ba may bằng lụa, nhất là lãnh Mỹ A, đẹp nhất ở độ bóng và độ rủ. Đây cũng là hai thứ mất đi đầu tiên khi giặt sai. Một lần vò mạnh hoặc phơi nắng gắt là mặt vải xỉn đi, có vệt loang, và không có cách nào đưa về như cũ.

Lãnh Mỹ A là loại lụa làng nghề ở Tân Châu, An Giang, được nhuộm thủ công bằng trái mặc nưa nên có màu đen sâu và bóng. Vì là sợi tơ nhuộm tự nhiên, nó không chịu được cách giặt của đồ thường.

Trước khi giặt: biết rõ áo mình là vải gì

Không phải áo bà ba nào cũng cần chăm như nhau. Nhìn nhãn, hoặc hỏi lại nơi may, rồi xếp áo vào một trong ba nhóm:

Loại vải	Dấu hiệu	Cách xử lý
Lãnh, lụa tơ tằm	Mát, nhẹ, bóng mềm, giá cao, thường may đo	Giặt tay rất nhẹ. Giặt khô khi nhãn cho phép
Lụa pha, phi bóng	Bóng hơn nhưng ít mềm, có nhãn thành phần	Giặt tay, hoặc máy chế độ đồ mỏng nếu nhãn cho phép
Cotton, kate, lanh	Mặc mát, nhăn hơn, không bóng	Giặt máy chế độ nhẹ, cho vào túi lưới

Không chắc thì cứ xử lý như đồ lụa. Làm nhẹ tay với áo cotton không gây hại gì, còn làm mạnh tay với áo lụa thì hỏng ngay.

Thử ra màu ở chỗ khuất

Đồ màu đậm, nhất là đồ không rõ nguồn gốc, có thể ra màu ở những lần giặt đầu. Trước khi giặt cả áo, làm phép thử trong hai phút:

1. Làm ẩm một góc khuất, như mặt trong đường may gấu áo.
2. Ấn nhẹ một miếng vải trắng hoặc khăn giấy lên đó trong khoảng một phút.
3. Nhấc lên xem màu có dính sang không.

Nếu màu dính rõ, tạm dừng tự giặt. Nên hỏi nơi bán, hoặc gọi tiệm mô tả áo trước khi quyết định. Nếu không thấy màu, có thể giặt tay theo các bước dưới.

Cách giặt tay từng bước

1. Lộn trái áo, cài cúc. Mặt bóng quay vào trong để ít cọ xát.
2. Pha nước mát, không dùng nước ấm. Thêm một ít nước giặt dịu dành cho đồ lụa, len. Khuấy tan trước khi thả áo vào, tránh đổ thẳng lên vải.
3. Nhúng và đảo nhẹ 2–3 phút. Đừng ngâm lâu. Đồ lụa ngâm lâu dễ loang màu.
4. Xử lý cổ và nách bằng đầu ngón tay. Ấn nhẹ trong nước, không chà, không dùng bàn chải.
5. Xả bằng nước mát 2–3 lần đến khi nước trong và hết nhớt.
6. Không vắt xoắn. Đặt áo lên khăn bông sạch, cuộn lại rồi ấn nhẹ để khăn hút bớt nước.

Phơi và là để giữ bóng

Nhiều chiếc áo giặt đúng mà vẫn hỏng ở khâu phơi. Tia nắng làm bạc màu và giòn sợi tơ, nên chỗ phơi quan trọng không kém chỗ giặt.

• Phơi nơi râm, thoáng gió. Treo bằng móc bản rộng, tránh móc mảnh hằn vai. Áo dài tay thì kéo hai tay cho thẳng.
• Không phơi nơi nắng gắt, kể cả chỉ một lúc. Trời nồm thì dùng quạt thông gió trong phòng.
• Tránh phơi vắt qua dây vì tạo vệt ngang khó là.
• Là khi còn hơi ẩm, mặt trái, nhiệt thấp. Muốn an toàn hơn thì lót một lớp vải cotton mỏng lên trên.
• Không xịt nước trực tiếp. Giọt nước khô trên lụa thành vệt tròn. Nếu vải đã khô hẳn, dùng hơi nước từ xa thay vì phun ướt.

Khi nào nên giặt khô thay vì tự giặt?

• Nhãn ghi chỉ giặt khô.
• Áo có thêu, đính cườm, ren hoặc lớp lót.
• Vết bẩn dầu mỡ, son, mồ hôi lâu ngày mà bạn không biết rõ chất gây vết.
• Áo may đo giá trị cao, hoặc áo kỷ niệm không thể mua lại. Hỏi nơi may hoặc nơi bán trước.

Lúc đó nên đưa cho nơi có kinh nghiệm với đồ mỏng. Xem thêm về dịch vụ giặt khô tại Thanh Hoá. Các trang phục truyền thống khác có bài riêng về giặt áo yếm, áo tứ thân.

Cất áo lãnh qua mùa

• Chỉ cất khi áo sạch và khô hẳn. Vết mồ hôi để lâu sẽ ngả vàng và rất khó xử lý về sau.
• Treo bằng móc bọc vải, bên ngoài phủ túi vải thoáng. Tránh túi ni lông vì giữ ẩm.
• Nếu gấp, lót một lớp giấy lụa trắng không acid ở nếp gấp và thỉnh thoảng đổi nếp, để vải không gãy theo một đường.
• Không xịt nước hoa thẳng lên áo. Xịt nước hoa rồi đi nắng dễ để lại vết ố khó hết trên lụa.

Gửi tiệm Nhà Gọn Laundry

Nhà Gọn nhận giặt khô theo chiếc. Bảng giá chưa có dòng riêng cho áo bà ba. Có thể tham khảo các món gần giống: áo dài trơn 80.000đ, áo dài kiểu thêu hoặc đính 90.000–250.000đ, áo váy ngắn 77.000đ. Gọi 0943 386 369 mô tả món đồ để hỏi trước khi gửi. Mỗi đơn được giặt riêng và đếm món khi nhận, khi trả.

Tiệm lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, gọi trước để hỏi. Tiệm ở Lô F23 Khu 1, KĐT Bình Minh, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở 7:00–21:00.

Câu hỏi thường gặp

Áo lãnh Mỹ A có giặt máy được không?

Không nên. Lãnh là lụa nhuộm thủ công, lực quay và vắt của máy dễ làm gãy sợi, xước mặt vải và mất độ bóng. Nên giặt tay nhẹ, áo giá trị cao thì hỏi nơi bán trước.

Áo lãnh mới mua bị ra màu có bình thường không?

Những lần giặt đầu có thể ra chút màu, nhất là đồ không rõ nguồn gốc. Thử trước ở góc khuất. Màu dính sang vải trắng thì tạm dừng giặt nước, hỏi nơi bán hoặc gọi tiệm mô tả áo.

Dùng nước xả vải cho đồ lụa có được không?

Không cần thiết. Nhiều loại nước xả để lại lớp màng làm mặt lụa kém bóng và dễ bám bẩn. Xả kỹ bằng nước mát là đủ.

Áo bà ba cotton, kate có cần cầu kỳ như lãnh không?

Không. Áo bà ba vải cotton, kate hay lanh giặt máy chế độ nhẹ được nếu nhãn cho phép. Cách giặt trong bài chủ yếu dành cho áo bà ba lụa và lãnh.

Là áo lãnh ở nhiệt độ nào?

Chọn mức nhiệt thấp dành cho lụa, là mặt trái khi vải còn hơi ẩm hoặc lót một lớp vải mỏng. Không xịt nước trực tiếp vì dễ để lại vệt nước trên mặt lụa.