Cách giặt áo chiffon, voan mỏng tại nhà không rách, không nhăn nhúm

Chiếc áo voan mặc đi ăn cưới hôm cuối tuần, về nhà cho vào máy giặt chung mẻ với đồ thường như mọi lần. Sáng hôm sau lấy ra phơi thì thấy: một đường sợi bị rút chạy dài từ vai xuống ngực, gấu áo rúm lại như bị bóp, và toàn thân áo nhăn nhúm kiểu nhăn xoắn ốc, vuốt mãi không phẳng. Áo không thủng, không mất màu, nhưng mặc lại thì trông đã khác hẳn lần đầu.

Chiffon và voan hỏng theo kiểu rất riêng: không sờn, không bạc, mà xước sợi và biến dạng. Gần như toàn bộ hư hại đó xảy ra trong đúng nửa giờ của một mẻ giặt sai cách. Bài này nói vì sao vải mỏng dễ hỏng đến vậy, rồi chỉ từng bước giặt, phơi, là — làm được ở nhà, không cần mua gì ngoài một chiếc túi lưới.

Vì sao vải voan xước và nhăn dễ đến thế

Chiffon là vải dệt trơn nhưng có ba đặc điểm khiến nó mong manh khác thường. Thứ nhất, sợi rất mảnh. Thứ hai, mật độ dệt thưa, nhìn ngược sáng thấy lỗ li ti giữa các sợi. Thứ ba — điểm ít người biết — sợi chiffon được se xoắn rất chặt trước khi dệt, chính độ xoắn đó tạo ra bề mặt hơi nhám và cảm giác rủ đặc trưng.

Ba đặc điểm đó dẫn tới ba kiểu hỏng:

• Xước và rút sợi. Sợi mảnh, dệt thưa, nên chỉ một đầu móc cài, một răng khoá kéo hay chiếc khuy kim loại của quần giặt cùng mẻ móc vào là kéo hẳn một sợi lồi lên thành đường gồ chạy dài. Vải dày chỉ bị nhằn, voan thì mất thẩm mỹ ngay.
• Nhăn nhúm khó phẳng. Sợi vốn xoắn sẵn, khi ướt gặp thêm lực vặn thì xoắn thêm và giữ luôn hình đó — đây là lý do vắt xoắn bằng tay để lại kiểu nhăn quăn queo là mãi không hết.
• Giãn vai, sệ gấu. Vải mỏng ướt vẫn ngậm khá nhiều nước so với độ bền của nó. Treo áo ướt lên móc là dồn toàn bộ khối lượng đó xuống hai điểm vai suốt nhiều giờ.

Một việc phải làm trước tiên: đọc nhãn xem chiffon polyester hay chiffon lụa tơ tằm. Hai loại nhìn na ná nhau nhưng chăm khác hẳn. Polyester chịu nước tốt, giặt tay hoặc giặt máy nhẹ đều ổn, nhưng kỵ nhiệt cao vì sợi chảy. Chiffon lụa kén hơn nhiều, dễ để lại quầng nước và xỉn màu nếu dùng sai chất giặt — nhóm này nên theo hướng dẫn riêng trong bài cách giặt áo lụa tơ tằm không hỏng.

Giặt tay: cách an toàn nhất, mất chừng mười lăm phút

1. Kiểm tra và xử vết trước. Soi kỹ vùng cổ, nách và gấu. Với vết mới, chấm nước giặt pha loãng lên đúng vệt, để vài phút rồi thấm bằng khăn trắng ẩm — ấn xuống nhấc lên, không chà. Chà lên voan là kéo sợi, mà mảng sợi bị kéo còn xấu hơn vết bẩn ban đầu.
2. Pha chậu nước mát. Hoà tan hẳn nước giặt vào nước trước khi thả áo, tránh đổ dung dịch đậm đặc thẳng lên vải gây loang màu. Dùng lượng ít thôi, vải mỏng thấm rất nhanh.
3. Nhúng và bóp nhẹ, không vò. Nhấn áo chìm xuống rồi thả lên, đều tay chừng hai ba phút. Chuyển động của nước đã đủ đưa bụi bẩn ra khỏi mặt vải thưa.
4. Đừng ngâm lâu. Năm tới mười phút là đủ; ngâm hàng giờ làm màu dễ phai, với chiffon lụa thì càng rủi ro.
5. Xả nhiều lần bằng nước sạch. Xà phòng đọng lại trên vải thưa làm áo cứng và ngả xỉn sau vài lần giặt. Xả tới khi nước trong hẳn.
6. Lấy nước ra bằng khăn, không vắt. Nhấc áo bằng hai tay đỡ cả thân cho khỏi kéo giãn, đặt lên khăn bông khô trải phẳng, cuộn khăn lại cùng áo rồi ấn nhẹ dọc cuộn.

Giặt máy: được, nếu đủ ba lớp bảo vệ

Chiffon polyester giặt máy được, và với người bận thì đây là cách thực tế. Điều kiện là đừng bỏ qua lớp nào trong ba lớp sau:

1. Túi lưới. Món đáng tiền nhất trong nhà giặt. Cài hết khuy, kéo hết khoá, lộn mặt trái rồi cho áo vào túi lưới cỡ vừa và buộc dây. Túi ngăn áo bị cuốn vào trục và ngăn mọi thứ móc vào nó. Một túi một món, đừng nhét ba bốn áo chung.
2. Chế độ và nhiệt. Chọn chế độ đồ mỏng hoặc giặt nhẹ, nước mát. Nếu máy cho chỉnh, đặt tốc độ vắt ở mức thấp nhất — đây là nút quan trọng nhất trên cả bảng điều khiển với nhóm vải này.
3. Chọn bạn cùng mẻ. Chỉ giặt chung với đồ nhẹ tương tự; tránh quần jean, khăn tắm, đồ có khuy kim loại, móc áo lót, khoá kéo hở. Một chiếc khoá kéo quên kéo là đủ phá cả mẻ đồ mỏng.

Đồ đính hạt, kết cườm, viền ren hay có lớp lót khác chất với thân áo thì nên giặt tay, vì mỗi lớp co giãn một kiểu. Nguyên tắc chăm nhóm đồ kết cấu mảnh nói kỹ hơn trong bài cách giặt đồ ren, đồ mỏng manh tại nhà.

Phơi: phẳng trước, treo sau

Với voan, thứ tự này quan trọng hơn chỗ phơi:

• Giai đoạn còn nặng nước — trải phẳng. Đặt áo lên giá lưới hoặc mặt phẳng có lót khăn khô, vuốt cho hai vai cân nhau, cổ và gấu nằm đúng nếp. Vuốt phẳng bao nhiêu thì lát nữa đỡ phải là bấy nhiêu.
• Khi áo đã ráo, chuyển sang móc. Dùng móc bản rộng hoặc móc có lớp đệm, tránh móc sắt mảnh vì nó để lại hai vết nhọn ở vai. Treo trong bóng râm, nơi thoáng gió.
• Tránh kẹp phơi. Kẹp gỗ hay nhựa đều hằn dấu lên vải mỏng, có khi làm rút sợi ngay chỗ kẹp. Buộc phải kẹp thì kẹp vào mép trong hoặc đường viền gấu.
• Tránh nắng gắt và máy sấy nóng. Voan khô rất nhanh nên chẳng cần nắng to; nắng gắt chỉ làm màu phai và sợi giòn, còn nhiệt sấy cao là rủi ro trực tiếp với chiffon polyester.

Là: nhiệt thấp, có lớp lót, hoặc chỉ dùng hơi

Áo voan thường chỉ nhăn nhẹ nếu phơi đúng. Khi cần là, xếp theo mức an toàn từ cao xuống:

1. Treo trong phòng tắm đầy hơi nước chừng mười lăm phút. Vải mỏng bắt hơi rất nhanh, phần lớn nếp nhăn tự tụt mà không cần chạm vào áo.
2. Bàn là hơi nước cầm tay, giữ cách vải vài phân. Một tay kéo nhẹ gấu cho vải căng, tay kia đưa hơi từ trên xuống.
3. Bàn là thường. Đặt nấc nhiệt thấp nhất (nấc tơ hoặc sợi tổng hợp), thử trước ở mép trong hoặc đường gấu, lộn mặt trái, phủ một chiếc khăn cotton mỏng làm lớp lót rồi đưa đều tay, không dừng lâu một chỗ. Chiffon polyester gặp nhiệt cao sẽ chảy và bóng lì — vết đó không chữa được.

Cất giữ thì treo là chính và cần chỗ rộng: nhồi áo voan giữa chồng đồ dày làm nó hằn nếp gãy, lấy ra lại phải là lại.

Xước sợi rồi thì cứu tới đâu

Nói thẳng giới hạn: sợi đã đứt hẳn và để lại lỗ thì không mẹo nào vá lại được tại nhà, việc đó thuộc về thợ may. Nhưng trường hợp phổ biến hơn là sợi bị kéo lồi lên chứ chưa đứt, và cái đó chữa được kha khá:

1. Lộn mặt trái áo, trải phẳng lên bàn.
2. Dùng đầu kim khâu hoặc một chiếc móc nhỏ, nhẹ nhàng kéo phần sợi thừa về phía mặt trái.
3. Nắm hai bên vùng bị rút, căng đều vải theo chiều ngang rồi chiều dọc. Sợi thường tự phân bố lại và đường gồ mờ đi.
4. Làm chậm, nhiều lượt nhỏ. Giật mạnh một cái là biến vết rút thành vết rách.

Với vết ố vàng ở nách hoặc quầng nước cũ trên chiffon lụa, đừng thử tẩy mạnh ở nhà — nhóm này cần dung môi phù hợp, và nhiều khi chỉ mờ đi được.

Khi nào nên gửi tiệm

Áo voan thường ngày tự giặt tay ở nhà là hợp lý, và bài này viết ra đúng để bạn tự làm. Có bốn trường hợp mang ra tiệm thì yên tâm hơn:

• Váy áo dự tiệc có lớp lót, đính kết hoặc nhiều tầng voan. Mỗi lớp co giãn một kiểu, giặt nước ở nhà rất dễ lệch tầng. Ở Nhà Gọn Laundry, áo váy ngắn 77.000đ, áo váy dài 99.000đ.
• Nhãn ghi chỉ giặt khô, hoặc chiffon lụa tơ tằm. Nhóm này gặp nước sai cách là để lại quầng, và quầng nước trên lụa thường khó xoá hơn cả vết bẩn ban đầu.
• Vết dầu mỡ, vết mỹ phẩm, vết rượu vang trên đồ mỏng. Cần phá vết bằng dung môi thay vì chà. Tẩy vết 30.000–200.000đ tuỳ loại vết và độ cũ, luôn báo trước khi làm. Cũng nói trước: vết để lâu ngày thường chỉ mờ đi chứ không sạch hẳn.
• Cần áo phẳng phiu gấp trước một sự kiện. Hơi nước công nghiệp làm phẳng vải mỏng mà không phải ấn bàn là lên mặt vải. Cách chọn giữa giặt nước, giặt khô và là hơi cho từng món nói kỹ trong bài giặt khô, là hơi Thanh Hoá.

Đồ được giặt riêng từng đơn trên máy giặt và máy sấy công nghiệp, đếm món khi nhận và khi trả, giá niêm yết công khai. Giờ trả hẹn ngay khi nhận đơn. Lấy gấp trong vòng hai giờ hoặc gửi dịp lễ Tết thì có phụ thu thêm hai mươi phần trăm, báo trước.