Cách giặt cặp sách, balo học sinh cho bé sạch mà không bung phom

Chiều thứ Sáu, mẹ dọn cặp cho con để chuẩn bị tuần sau. Dốc ngược cái balo ra thì rơi lả tả: hai mẩu bút chì gãy, vỏ kẹo, một góc bánh mì khô cứng từ hôm nào, cát mịn lẫn với vụn tẩy. Ghé mũi vào ngăn trong thấy mùi chua chua. Nhìn ra ngoài thì cái balo vẫn tươm tất, chỉ hơi cũ màu — nên cả năm nay chưa ai nghĩ tới chuyện giặt nó.

Balo là món đồ bé chạm vào nhiều nhất trong ngày, chỉ sau quần áo. Bé đeo nó suốt quãng đường đi học, ôm nó trong lòng lúc ngồi xe, quẳng nó xuống sân trường giờ ra chơi. Vậy mà trong khi quần áo được giặt hằng ngày, cái balo có khi đi hết một năm học không được nhúng nước lần nào.

Bài này chỉ cách giặt balo cho bé sạch tới nơi mà vẫn giữ được phom dáng — vì giặt sai thì balo mềm oặt, méo mó, đeo một tháng là hỏng.

Balo bẩn ở những chỗ ta không nhìn thấy

Nếu chỉ nhìn mặt trước thì balo trông khá ổn. Chỗ bẩn thật nằm ở nơi khác:

• Đệm lưng và quai vai. Đây là điểm bẩn nặng nhất và cũng bị bỏ quên nhiều nhất. Lưng bé đổ mồ hôi suốt quãng đi học, mồ hôi thấm qua áo vào lớp mút. Sờ vào thấy hơi cứng, hơi bóng, ngửi gần thì có mùi chua — đó là mồ hôi đã tích nhiều tháng.
• Đáy cặp. Chỗ tụ của tất cả những gì rơi ra: vụn bánh, mẩu bút chì, bột tẩy, cát sân trường. Đường trong vụn bánh và nước ngọt đổ ra là thức ăn cho vi khuẩn và kiến.
• Ngăn để bình nước. Bình nước rỉ vài giọt mỗi ngày là chuyện thường. Ngăn này gần như không bao giờ khô hẳn, và mốc hay khởi phát từ đây.
• Mặt đáy ngoài. Bé đặt cặp xuống sàn lớp, sân trường, nền nhà vệ sinh. Đáy cặp đi qua tất cả những chỗ đó rồi lại được đặt lên bàn học ở nhà.
• Khe khoá kéo. Bụi và cát kẹt vào răng khoá làm khoá rít, kéo mạnh là gãy răng — lỗi hỏng phổ biến nhất của balo học sinh.

Cộng lại, một cái balo dùng cả kỳ mà không giặt thì bẩn hơn hầu hết đồ trong tủ quần áo của bé.

Vì sao quẳng thẳng vào máy giặt là hỏng phom

Nhiều nhà chọn cách nhanh: nhét cả cái balo vào máy, chọn chế độ mạnh cho chắc ăn. Kết quả thường là balo sạch nhưng không còn đứng dáng.

Lý do nằm ở chỗ balo không phải một tấm vải. Nó là một kết cấu gồm nhiều lớp ghép lại:

• Tấm định hình ở lưng và đáy. Nhiều balo có tấm nhựa hoặc nẹp cứng khâu bên trong để cặp đứng được. Lồng máy quay và vắt tốc độ cao bẻ cong tấm này, cong rồi thì không nắn lại được, cặp sẽ vẹo mãi mãi.
• Mút đệm. Vắt kiệt ép mút xẹp và nhăn, khô lại thành lổn nhổn, đeo cấn lưng bé.
• Khoá kéo kim loại. Khoá không được đóng lại sẽ va đập trong lồng, vừa xước lớp lót vừa mẻ răng khoá. Đầu khoá cứng cũng có thể làm rách chính lớp lót của cặp.
• Lớp phủ chống nước. Vải dù balo thường có lớp phủ mỏng ở mặt trong. Nước nóng và chất giặt mạnh làm lớp này bong thành mảng, sờ vào thấy dính và bợt.

Nói gọn: cái làm hỏng balo không phải nước, mà là lực — lực quay, lực vắt và nhiệt. Bỏ ba thứ đó đi thì giặt bao nhiêu lần cũng không sao.

Các bước giặt balo vải tại nhà

1. Dốc sạch và hút bụi từng ngăn. Mở hết khoá, lộn ngược, giũ mạnh trên thùng rác. Sau đó dùng vòi hút bụi đầu nhỏ đi hết các ngăn và các mép gấp. Bước này bỏ qua là vụn bánh gặp nước sẽ nát ra thành hồ, bết vào lớp lót.
2. Tháo hết phụ kiện rời: móc treo, dây trang trí, thẻ tên, tấm lót đáy rút được, huy hiệu gài. Kiểm cả ngăn bí mật bên trong — nhiều bé giấu đồ ở đó.
3. Đọc nhãn mác. Nhãn thường khâu ở mép ngăn chính. Nếu nhãn ghi chỉ giặt tay hoặc chỉ lau thì theo nhãn, đừng thử vận may.
4. Xử lý điểm bẩn trước. Pha nước giặt thật loãng, dùng bàn chải lông mềm chà theo vòng tròn nhỏ vào đúng chỗ bẩn: đệm lưng, quai vai, đáy cặp, vệt bút mực. Chà mềm tay và kiên nhẫn, đừng dùng bàn chải cứng vì nó làm xù sợi vải dù, chỗ xù sau này bám bẩn nhanh gấp mấy lần.
5. Giặt tay là an toàn hơn cả. Ngâm khoảng mười lăm phút trong chậu nước ấm nhẹ pha ít nước giặt, rồi bóp nhẹ toàn thân cặp, chú ý vò kỹ phần mút lưng cho nước đi qua. Không ngâm quá lâu, nhất là balo màu đậm dễ phai.
6. Nếu giặt máy thì đóng hết khoá kéo, lộn trái, cho vào túi giặt lưới, chọn chế độ nhẹ nhất, nước mát hoặc hơi ấm, và hạ tốc độ vắt xuống mức thấp nhất hoặc bỏ vắt. Không dùng nước nóng, không dùng thuốc tẩy.
7. Xả cho thật sạch. Đây là bước hay bị làm dối. Xà phòng còn sót trong mút lưng vừa gây mùi vừa dễ làm da bé ngứa. Xả tới khi bóp mút không còn ra bọt.
8. Ép nước bằng khăn khô, đừng xoắn vặn. Trải cặp lên khăn bông to, cuộn lại và ấn đều để khăn rút bớt nước ra.

Phơi dốc ngược — bước quyết định cả bài

Giặt sạch mà phơi sai thì công cốc, vì mốc và mùi sinh ra từ khâu phơi chứ không phải khâu giặt.

Cách phơi đúng: mở toang tất cả các ngăn, treo balo dốc ngược đầu xuống đất, để nước còn đọng trong các mép và túi tự chảy ra thay vì tụ lại ở đáy. Treo nơi thoáng gió, trong bóng râm chứ đừng phơi nắng gắt — nắng gắt làm bạc màu vải và giòn lớp phủ chống nước.

Nếu có quạt thì đặt quạt thổi thẳng vào miệng cặp, phơi nhanh hơn hẳn. Nhét thêm mấy tờ báo hoặc khăn khô vào trong cũng giúp hút ẩm, nhưng nhớ thay khi giấy đã ẩm.

Và điểm mấu chốt: mút đệm lưng phải khô tới lõi. Vải ngoài khô trước mút rất lâu. Cặp còn ẩm bên trong mà bé đeo đi học rồi cất vào góc phòng thì vài ngày sau sẽ có mùi mốc, lần này nằm sâu trong mút và khó chữa hơn nhiều so với vết bẩn ban đầu. Kiểu ẩm âm thầm này cũng đúng với túi vải và túi tote, nói kỹ hơn trong bài giặt balo, túi vải tại Thanh Hoá.

Cặp chống gù, cặp khung cứng và balo da giả thì làm khác

Không phải cái nào cũng đem ngâm nước được:

• Cặp chống gù, cặp có khung định hình. Loại này có nẹp và tấm cứng chạy dọc lưng. Nguyên tắc là lau, không ngâm: dùng khăn ẩm vắt kiệt cùng ít nước giặt loãng lau từng mảng, rồi lau lại bằng khăn sạch chỉ thấm nước, sau đó hong khô. Ngâm cả cặp làm tấm cứng bên trong ngậm nước, vừa lâu khô vừa dễ bong keo.
• Balo da và giả da, hoặc cặp phối da ở đáy và nắp. Da không chịu được ngâm và vắt — ngâm xong sẽ nứt chân chim, bong lớp phủ thành mảng bột. Loại này lau bằng khăn ẩm, để khô tự nhiên xa nguồn nhiệt, và nếu bẩn nặng thì mang ra tiệm xử lý theo đường chăm sóc đồ da.
• Cặp có bánh xe kéo. Tháo được phần thân vải thì giặt riêng, còn khung và bánh xe thì lau; bụi ở ổ bánh xe nên hút hoặc thổi ra chứ đừng dội nước vào.
• Túi vải canvas dày lại đi một đường khác nữa, dễ ố vàng nếu phơi nắng gắt lúc còn ẩm — xem thêm cách làm sạch túi tote canvas.

Khi nào nên gửi Nhà Gọn?

Balo vải thường, bẩn nhẹ, nhà có chỗ phơi thoáng thì hoàn toàn tự làm được, nửa buổi là xong. Nên mang ra tiệm trong những trường hợp sau:

• Cặp có khung cứng, cặp chống gù, cặp phối da — sai một bước là hỏng phom hoặc bong da, mà cặp loại này thường không rẻ.
• Vết bẩn khó: mực bút bi loang cả mảng, màu vẽ, sữa đổ vào ngăn đã lên men, vết nấm mốc chấm. Mỗi loại vết cần cách xử lý riêng, làm bừa dễ khiến vết ăn sâu hoặc bay màu loang lổ chỗ chà.
• Đang mùa nồm hoặc mùa mưa dài, nhà không có chỗ hong thoáng. Đây là lúc mút lưng gần như không thể khô tới lõi bằng cách phơi thường.
• Cả nhà mấy anh chị em, dồn một lúc mấy cái cặp cuối kỳ học — gom một đơn cho gọn thay vì kỳ cạch cả buổi.

Ở Nhà Gọn Laundry, balo và cặp được giặt riêng từng đơn, xử lý điểm bẩn bằng tay trước, rồi sấy khô hoàn toàn bằng máy sấy công nghiệp — chính khâu sấy này giải quyết triệt để chuyện mút lưng ẩm mà phơi ở nhà hay vướng. Giá theo bảng niêm yết công khai: balo và cặp vải tính theo cân như đồ vải thường, giặt sấy dưới 8kg là 28.000đ/kg, từ 8kg trở lên 22.000đ/kg, đơn tối thiểu 30.000đ. Vết cần xử lý riêng cộng thêm 30.000đ–200.000đ tuỳ loại vết và độ cũ, luôn báo trước khi làm. Phần da và giả da đi theo nhóm chăm sóc đồ da 70.000đ–300.000đ, phải xem hàng mới báo được giá vì tình trạng bề mặt mỗi cái mỗi khác. Cần lấy ngay sau 2 giờ thì phụ thu 20%, dịp lễ Tết cũng phụ thu 20%.

Nhà có con nhỏ thường gửi đều quanh năm — đồng phục, chăn gối lớp bán trú, balo, gấu bông. Với nhịp đó thì thẻ thành viên trả trước đỡ được một khoản: Bạc nạp 500.000đ tặng thêm 10%, Vàng nạp 1.000.000đ tặng thêm 15%, Kim Cương nạp 2.000.000đ tặng thêm 20%. Tiệm có lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, nói rõ trước khi nhận đơn. Đồ dùng lớp của bé thì xem thêm giặt đồ trẻ em, đồ mẫu giáo tại Thanh Hoá.