Giặt chăn, gối, đệm ngủ trưa cho trường mầm non, nhà trẻ tại Thanh Hoá

Chiều thứ sáu, các con về hết, cô giáo bắt đầu gỡ chăn gối trong lớp. Hai mươi lăm chiếc gối nhỏ, hai mươi lăm tấm chăn mỏng, cộng thêm khăn mặt và mấy tấm đệm ngủ dày cộm. Chất lên hết thì gần kín cả góc phòng, và cả đống đó phải khô sạch trước bảy giờ sáng thứ hai.

Đây là bài toán riêng của trường mầm non và nhóm trẻ. Nhà dân giặt chăn gối lúc nào cũng được, còn trường chỉ có đúng hai ngày cuối tuần, đồ lại nhiều và phải trả về đúng lớp, đúng bé. Một chiếc gối giao nhầm lớp là cả sáng thứ hai loay hoay đi tìm.

Bài này viết cho hiệu trưởng, chủ nhóm trẻ và cô phụ trách hậu cần: đồ ngủ trưa của một lớp gồm những gì, nên giặt bao lâu một lần, đánh dấu ra sao để không lẫn, xử lý mùi nước tiểu trên đệm thế nào, và cách chốt lịch với tiệm giặt để không bị kẹt vào sáng đầu tuần.

Đồ ngủ trưa của một lớp thực ra nặng bao nhiêu

Nhiều trường ước lượng bằng mắt rồi bất ngờ khi lên cân. Một lớp mẫu giáo tầm 25 đến 30 bé thường có đủ các món sau:

• Chăn mỏng mỗi bé một chiếc. Chăn cotton mỏng khoảng 0,4 đến 0,7kg một chiếc, cả lớp là mười mấy cân.
• Gối nhỏ gồm vỏ và ruột. Ruột gối dùng lâu ngấm mồ hôi thì nặng hơn thấy rõ.
• Đệm ngủ hoặc tấm trải sàn. Món nặng nhất, một tấm đã vài cân, ướt nước vào thì nặng gấp mấy lần.
• Khăn mặt, yếm, khăn lau. Nhẹ nhưng số lượng lớn và bẩn nhanh nhất trong tất cả các món.

Cộng lại, một lớp gửi đủ bộ thường rơi vào vài chục cân, trường ba đến năm lớp thì nhân lên. Đây là lý do máy giặt gia đình trong bếp trường không kham nổi: không phải máy yếu, mà số lượt quay và thời gian sấy không đủ trong hai ngày.

Nếu trường chỉ cần giặt quần áo và khăn của trẻ theo lịch tuần chứ chưa gửi cả chăn đệm, bài giặt đồ trẻ em, đồ mẫu giáo tại Thanh Hoá nói kỹ hơn phần đó.

Vì sao đồ trẻ nhỏ phải giặt riêng theo lớp

Chuyện này không phải làm cho có. Có ba lý do rất thực tế.

Thứ nhất là chuyện lẫn đồ. Gối của các bé trong một lớp đã giống nhau, gối giữa hai lớp lại càng giống. Trộn chung một mẻ thì lúc gấp không ai phân biệt nổi. Bé quen hơi chăn của mình, đổi sang chăn khác có bé nằm mãi không ngủ.

Thứ hai là chuyện lây bẩn. Bé nào nôn trớ hoặc tè dầm thì món đồ đó cần tách riêng xử lý trước. Giặt chung cả trường thì một sự cố nhỏ của một lớp thành vấn đề của bốn lớp.

Thứ ba là chuyện trách nhiệm. Giặt theo lớp thì phiếu giao nhận ghi rõ lớp nào bao nhiêu món, thiếu là biết thiếu ở đâu ngay.

Cách làm gọn nhất là mỗi lớp một túi lưới riêng, một màu dây rút riêng, kèm thẻ ghi tên lớp và số món buộc bên ngoài. Trong túi, đồ từng bé đánh dấu bằng bút vải viết ở mép trong, chỗ khuất không cọ vào da. Nhãn dán qua vài lượt giặt là bong hết, bút vải bền hơn nhiều.

Tần suất giặt hợp lý theo mùa

Đừng áp một lịch cứng cho cả năm. Mùa khác nhau thì đồ bẩn với tốc độ khác nhau.

• Mùa hè. Trẻ ra mồ hôi đầm đìa trong giấc trưa. Vỏ gối và khăn mặt nên gom mỗi tuần, chăn mỏng và vỏ đệm cũng mỗi tuần. Mồ hôi để lâu trên vải sẽ thành mùi chua khó gỡ.
• Mùa mát và mùa lạnh. Chăn dày hơn nhưng bẩn chậm hơn, giãn ra hai tuần một lần là hợp lý. Vỏ gối vẫn giữ nhịp tuần.
• Mùa nồm. Đồ phơi ba ngày vẫn ẩm, mà đồ ẩm cất vào tủ là mốc. Mùa này nên chuyển hẳn sang giặt có sấy.
• Ruột gối và ruột chăn. Nhịp tháng hoặc theo đợt: đầu năm học, giữa kỳ, cuối kỳ.

Riêng nhóm nhà trẻ dưới ba tuổi thì mọi con số ở trên đều phải dày hơn, vì tỷ lệ tè dầm và trớ sữa cao hơn hẳn.

Xử lý vết nước tiểu và mùi trên đệm ngủ

Đây là phần khiến các cô ngại nhất, và cũng là phần dễ làm sai nhất. Nguyên tắc quan trọng nhất: xử lý ngay trong ngày, đừng để đến cuối tuần. Nước tiểu khô đi thì thành tinh thể muối urê nằm sâu trong lớp bông, gặp ẩm là mùi bốc lên lại, dù bề mặt nhìn đã sạch.

1. Thấm hút trước, không đổ nước vào. Dùng khăn khô ấn mạnh nhiều lượt. Đổ nước vào ngay chỉ đẩy nước tiểu lan rộng và lún sâu hơn.
2. Pha giấm trắng với nước theo tỷ lệ một phần giấm hai phần nước, xịt vừa đủ ẩm lên vùng dính, để mười phút. Giấm trung hoà phần kiềm gây mùi khai.
3. Rắc một lớp baking soda lên vùng vừa xịt, để khô hẳn rồi hút bụi hoặc phủi sạch. Bột này kéo nốt ẩm và mùi còn lại.
4. Không dùng nước nóng. Nhiệt làm chất đạm đông lại và bám chặt vào sợi, mùi sẽ ở lại.
5. Đệm dày thì gửi tiệm. Xử lý tại lớp chỉ sạch được lớp trên, lõi đệm cần giặt sấy bằng máy công suất lớn mới khô tận trong.

Chi tiết từng bước cho cả nệm và ga giường có trong bài cách tẩy vết nước tiểu trẻ em trên nệm, ga giường.

Bài toán thời gian: chỉ có hai ngày

Cái khó của trường không nằm ở kỹ thuật giặt, mà nằm ở lịch. Đồ chỉ trống từ chiều thứ sáu tới chiều chủ nhật, mà trong khoảng đó phải xong cả giặt, cả sấy, cả gấp và phân loại về lớp. Mấy cách các trường hay dùng để nới thời gian:

• Chia lịch xoay vòng theo lớp. Tuần này lớp Mầm và lớp Chồi gửi cả bộ, tuần sau tới lớp Lá, còn khăn và vỏ gối thì lớp nào cũng gửi hàng tuần. Cách này trải đều khối lượng.
• Sắm dư một bộ. Một bộ vỏ gối và chăn mỏng dự phòng thay vào trong lúc bộ kia đi giặt, thế là hết áp lực trả gấp.
• Gửi chiều thứ sáu thay vì tối. Gửi sớm nửa ngày là tiệm có thêm cả một ca máy. Nghe nhỏ nhưng đây là thứ quyết định đồ có kịp khô hay không, nhất là mùa nồm.

Nếu cần lấy gấp ngoài lịch đã hẹn, tiệm có phụ thu 20% cho đơn lấy ngay sau 2 giờ, và dịp lễ Tết cũng phụ thu 20%. Biết trước để trường tính vào ngân sách chứ không bất ngờ.

Chi phí tính thế nào cho đơn lớn

Đồ ngủ trưa của trường tính theo cân là chính, nên trường dễ dự trù. Các mức liên quan:

• Giặt sấy chăn, ga: 35.000đ/kg. Chăn siêu nhẹ 45.000đ/kg.
• Nệm topper: 50.000đ/kg.
• Sấy riêng chăn ga: 30.000đ/kg, dùng khi đồ đã sạch mà chỉ cần khô nhanh trong mùa nồm.
• Giặt sấy quần áo, khăn của trẻ: đơn từ 8kg trở lên 22.000đ/kg, dưới 8kg 28.000đ/kg, đơn tối thiểu 30.000đ. Trường gửi theo lớp thì gần như luôn vượt mốc 8kg.
• Ruột gối: 50.000 đến 100.000đ/cái tuỳ kích thước và độ dày.
• Tẩy vết riêng: 30.000 đến 200.000đ tuỳ vết, áp cho món dính vết cứng đầu cần làm tay.

Trường gửi đều đặn hàng tuần có thể dùng thẻ thành viên trả trước cho gọn sổ sách: thẻ Bạc nạp 500.000đ được số dư 550.000đ, thẻ Vàng nạp 1.000.000đ được 1.150.000đ, thẻ Kim Cương nạp 2.000.000đ được 2.400.000đ. Số dư dùng cho mọi dịch vụ và không hết hạn trong 12 tháng. Cách này giúp kế toán trường ghi một lần thay vì ghi từng đơn lẻ.

Nói thẳng một điều để trường không kỳ vọng sai: vết ố vàng đã ăn vào ruột gối qua nhiều năm thường không về trắng như mới. Tiệm sẽ nói rõ làm được tới đâu trước khi nhận, và nếu món nào đã đến lúc nên thay thì cũng nói thật, thay vì nhận tiền rồi trả về một chiếc gối vẫn còn vết.

Về nguyên tắc xử lý chăn ga nói chung, từ chọn nhiệt độ tới cách sấy cho phồng bông, bài giặt chăn ga tại Thanh Hoá có phần kỹ thuật đầy đủ hơn.