Cách sắp xếp giặt đồ cho người làm ca đêm, ca kíp

Sáu giờ sáng tan ca, về tới nhà tắm rửa qua loa, tiện tay tống hết đồ vào máy rồi bấm nút. Nghĩ bụng ngủ dậy sẽ phơi. Đặt lưng xuống là ngủ luôn tới bốn giờ chiều.

Tỉnh dậy, mở cửa máy giặt ra, mùi chua xộc lên. Cả mẻ ẩm sì, món nào cũng nhàu bết vào nhau. Vậy là mất thêm một vòng giặt lại, mà giờ thì trời đã sập tối, phơi ngoài sân đêm mùa nồm thì sáng mai vẫn ướt. Bảy giờ tối lại vào ca.

Người làm ca đêm, ca kíp, ca gãy đều biết cảm giác này. Vấn đề ở đây không phải là bạn giặt sai, mà là lịch giặt của bạn đang chạy theo nhịp của người làm giờ hành chính, trong khi ngày của bạn xoay ngược. Bài này nói ba việc: vì sao vài tiếng nằm trong lồng máy đủ làm hỏng cả mẻ, cách xếp lại nhịp giặt cho khớp lịch ca, và những lúc nên bỏ tiền mua lại giấc ngủ.

Vài tiếng trong lồng máy đủ để phải giặt lại

Nhiều người nghĩ đồ đã giặt sạch rồi thì nằm trong máy lâu cũng chẳng sao. Nhưng thực ra sau khi vòng vắt kết thúc, bên trong lồng máy là môi trường lý tưởng cho vi khuẩn sinh mùi.

Vi khuẩn cần đúng ba thứ: ẩm, ấm và kín. Vải vẫn còn ngấm nước, lồng máy ấm lên sau vòng vắt tốc độ cao, cửa thì đóng kín. Đủ cả ba. Mùi chua gắt bạn ngửi thấy khi mở cửa chính là sản phẩm của quá trình đó, không phải mùi bột giặt hỏng hay máy bẩn.

Theo kinh nghiệm làm nghề, khoảng ba đến bốn tiếng là ngưỡng bắt đầu ngửi thấy, qua sáu tiếng thì hầu như phải chạy lại vòng xả. Ba thứ khiến mọi chuyện nhanh hơn: trời mùa hè nóng, mẻ đồ nhồi chật nên vắt không kiệt nước, và đồ thấm nhiều mồ hôi ngay từ đầu.

Chữa thì đơn giản mà mất công: chạy lại một vòng xả kèm vắt, món nào còn nặng mùi thì giặt lại rồi phơi cho khô kiệt. Điều không nên làm là đổ thêm nước xả để lấp mùi. Nước xả phủ một lớp thơm lên trên chứ không lấy nguyên nhân ra khỏi sợi, được vài hôm là mùi cũ quay lại.

Chia nhỏ mẻ giặt theo ca, đừng dồn tới cuối tuần

Phản xạ quen thuộc là để dành hết tới ngày nghỉ rồi giặt một thể. Nghe thì tiết kiệm, thực tế lại là cách hay hỏng việc nhất với người làm ca.

Lý do: đồ mặc trong ca thấm mồ hôi, vứt vào giỏ khi còn ẩm, rồi nằm đó bốn năm ngày. Mồ hôi có thời gian thấm sâu vào sợi và lên men, nên tới lúc giặt thì một vòng bình thường không đủ, phải ngâm. Thêm nữa, dồn cả tuần thì mẻ giặt quá tải, máy đảo không nổi, chỗ giữa đống đồ gần như không được giặt. Và cuối cùng, ngày nghỉ hiếm hoi của bạn bị nuốt mất nửa buổi.

1. Giặt hai tới ba mẻ nhỏ rải trong tuần thay vì một mẻ khổng lồ. Mỗi mẻ chỉ chiếm khoảng hai phần ba lồng, đồ được đảo tự do nên sạch hơn hẳn.
2. Gắn việc giặt vào một mốc cố định trong ca. Ví dụ cứ ngày làm ca chẵn là bấm máy trước khi ngủ. Nhịp cố định dễ nhớ hơn nhiều so với việc canh "khi nào đầy giỏ".
3. Đừng vứt đồ ẩm vào giỏ kín. Vắt qua rồi treo lên móc cho ráo, hoặc dùng giỏ nan thoáng thay vì túi nilon. Riêng việc này đã đỡ được phần lớn chuyện mùi chua tích tụ.
4. Tách đồng phục lao động ra một mẻ riêng. Nhóm dính dầu mỡ mà giặt chung sẽ để lại vệt xám nhạt trên áo sáng màu.
5. Treo sẵn hai bộ đồ ca sạch riêng một chỗ, để hôm nào lỡ nhịp cũng không phải giặt gấp lúc nửa đêm.

Dùng hẹn giờ máy giặt sao cho vừa dậy là lấy được đồ

Gần như máy giặt nào cũng có nút hẹn giờ, mà phần lớn mọi người chưa từng bấm tới. Với người làm ca thì đây là nút đáng dùng nhất trên bảng điều khiển.

Nguyên tắc: canh cho máy kết thúc trước lúc bạn thức dậy chừng mười lăm tới ba mươi phút, chứ không phải kết thúc ngay lúc bạn vừa nằm xuống. Vừa mở mắt là mở cửa máy lấy đồ ra phơi, vải chưa kịp nằm ẩm.

• Cách tính lùi: lấy giờ định dậy, trừ nửa tiếng, rồi trừ tiếp thời gian chạy của chương trình bạn chọn, thường một tiếng tới một tiếng rưỡi. Ra con số nào thì đặt hẹn giờ khớp con số đó.
• Ví dụ cho ca đêm: tan ca 6 giờ sáng, ngủ tới 2 giờ chiều, thì cho đồ vào máy lúc về và đặt sao cho máy xong khoảng 1 giờ rưỡi chiều.
• Đóng cửa phòng giặt để tiếng vắt không đánh thức bạn, vì giấc ngủ ngày vốn đã mỏng hơn giấc đêm.
• Kiểm tra van cấp nước và ống thoát trước khi ngủ, vì máy chạy lúc không ai để ý thì một cái ống tuột là ướt cả nhà.
• Không hẹn giờ khi cả nhà đi vắng dài ngày, và không hẹn giờ cho mẻ có đồ dính xăng dầu.

Về phơi: người làm ca hay rơi vào cảnh phơi lúc trời tối. Đêm thì độ ẩm không khí cao, gần như không có nắng gió, nên đồ khô rất chậm và dễ ám mùi ẩm. Nếu buộc phải phơi đêm thì treo thưa tay dưới mái hiên thoáng và bật quạt thổi ngang, gió chạy dọc mặt vải mới là thứ làm khô, chứ không phải thời gian treo. Mùa nồm ở Thanh Hoá thì đừng cố, nên sấy hoặc gửi sấy. Cách xử lý mùi ẩm mùa nồm có riêng một bài: cách làm thơm quần áo mùa nồm Thanh Hoá.

Đồng phục lao động dính dầu và mồ hôi

Đây là nhóm đồ mà cách giặt thông thường gần như không đụng tới được.

Dầu máy, dầu nhớt và mỡ công nghiệp đều gốc dầu khoáng, chúng không tan trong nước. Nước giặt chủ yếu đánh vào chất bẩn tan trong nước nên nó lướt qua phần lõi của vết. Muốn xử lý thì phải phá dầu trước.

• Bôi nước rửa chén đặc hoặc dung dịch xử lý vết dầu thẳng lên vết, miết cho ngấm vào sợi, để yên khoảng mười lăm phút rồi mới cho vào máy.
• Ngâm nhóm nặng mùi mồ hôi trong nước ấm vừa tay khoảng ba mươi phút với một chút nước giặt. Ngâm phá được phần cặn mồ hôi tích lâu ngày mà một vòng giặt nhanh không làm nổi.
• Giặt nhóm dính dầu thành mẻ riêng, rồi chạy một vòng rỗng nước nóng cho lồng máy trước khi giặt đồ của cả nhà.
• Kiểm tra vết trước khi sấy. Nhiệt sấy làm dầu chín vào sợi, vết chuyển thành vệt sẫm gần như không gỡ được.
• Áo phản quang và đồ có in ép nhiệt thì lộn trái và không sấy nóng, vì lớp phản quang bong ra là không dán lại được. Chi tiết ở bài giặt đồ bảo hộ, đồng phục công nhân Thanh Hoá.

Khi nào nên gửi tiệm để lấy lại giờ ngủ

Với người làm ca, thứ khan hiếm không phải tiền mà là giấc ngủ liền mạch. Một mẻ giặt tính đủ các khâu thì ngốn ngót nghét hai tiếng rải rác, rơi đúng vào mấy khung giờ lẽ ra được ngủ.

Bốn lúc nên gửi tiệm: những tuần chạy ca dày không có ngày nghỉ trọn vẹn, mùa nồm khi đồ phơi ba ngày vẫn ẩm, khi có đồng phục dính dầu cần giặt riêng kèm vệ sinh máy sau đó, và khi chăn ga cồng kềnh mà máy ở nhà không đảo nổi.

Cách đặt hợp với người làm ca là hẹn giờ lấy vào đúng khung bạn còn thức và hẹn giờ nhận lại khớp ca tiếp theo, các bước cụ thể có ở bài cách đặt lịch lấy giao đồ giặt qua Zalo. Tiệm mở cửa 7:00–21:00 tất cả các ngày nên khung nào cũng có người nghe máy.

Giá để bạn tính trước: giặt sấy quần áo thường dưới 8kg là 28.000đ/kg, từ 8kg trở lên 22.000đ/kg, đơn tối thiểu 30.000đ. Dồn đồ vài ca thường vượt 8kg, tức rơi vào mức giá theo cân thấp hơn. Giặt sấy chăn, ga 35.000đ/kg. Đồ đã giặt ở nhà mà không khô thì gửi sấy riêng: quần áo 22.000đ/kg, chăn ga 30.000đ/kg. Tẩy vết 30.000 đến 200.000đ tuỳ vết và tuỳ chất liệu. Cần lấy ngay sau 2 giờ thì phụ thu 20%. Tiệm có lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, gọi 0943 386 369 để được báo phí trước.

Gửi đều hàng tháng thì nên dùng thẻ thành viên trả trước: nạp 500.000đ được số dư 550.000đ, nạp 1.000.000đ được 1.150.000đ, nạp 2.000.000đ được 2.400.000đ, dùng cho mọi dịch vụ và không hết hạn trong 12 tháng.

Nói thẳng phần không hứa được: đồ đã lên mùi chua nhiều lần và mốc đã ăn vào sợi thì thường chỉ nhạt đi chứ khó về sạch hoàn toàn, mùi có thể hết mà vết mờ vẫn còn. Vết dầu cũ đã qua máy sấy khi chưa sạch cũng vậy. Cứ gửi ảnh qua Zalo, tiệm xem đồ rồi nói rõ làm được tới đâu để bạn khỏi kỳ vọng sai.