Tân sinh viên mới nhập học lo chuyện giặt đồ thế nào cho gọn

Vali đã xếp xong, đứng giữa phòng lúc mười giờ tối. Sách vở một ngăn, quần áo một ngăn, mẹ nhét thêm hộp thuốc cảm và gói ruốc. Rồi mẹ hỏi một câu làm cả hai đứng im: lên đó con giặt đồ ở đâu?

Chuyện tưởng nhỏ mà năm đầu nhiều bạn vướng thật. Có bạn ba tuần không giặt vì máy chung lúc nào cũng đầy. Có bạn mất một nửa số tất trong tháng đầu. Có bạn phơi đồ trong phòng suốt mùa mưa rồi cả phòng ám mùi ẩm mốc.

Bài này viết cho tân sinh viên và cả phụ huynh đang xếp đồ cùng con: ba tình huống ở thực tế, mang theo những gì là đủ, sắp lịch giặt ra sao, và tới lúc nào thì gửi tiệm là hợp lý hơn tự làm.

Trước hết, xác định bạn rơi vào tình huống nào

Cách giặt phụ thuộc hoàn toàn vào chỗ ở. Ba tình huống dưới đây phủ gần hết các trường hợp.

• Ký túc xá có máy giặt chung. Thường vài máy cho cả tầng hoặc cả khu, trả tiền theo lượt hoặc theo thẻ. Ưu điểm là không phải mua sắm gì. Nhược điểm là phải xếp hàng, giờ cao điểm tối và cuối tuần thì đông, và đồ dễ lẫn.
• Phòng trọ không có máy. Bạn giặt tay, hoặc mang ra tiệm. Nhóm này chủ động về thời gian nhưng tốn sức, và mùa mưa thì rất khổ vì đồ giặt tay vắt không kiệt.
• Phòng trọ có máy mini dùng chung với bạn cùng phòng. Tiện nhất trong ba, nhưng phải thống nhất luật dùng ngay từ tuần đầu, không thì tháng sau cãi nhau.

Nếu bạn ở nhóm thứ nhất, có một bài đi sâu vào các tình huống dùng máy chung: cách giặt đồ khi ở trọ dùng máy giặt chung. Nếu đang tính mua máy mini thì cân nhắc kỹ trước, xem cách chọn và dùng máy giặt mini cho phòng trọ.

Mang theo đúng bảy món, không cần hơn

Phụ huynh hay có xu hướng nhét thêm cho chắc. Thực tế danh sách dưới đây là đủ và tất cả nhét vừa một góc vali.

1. Một túi lưới đựng đồ bẩn có quai xách. Loại vải thoáng, không phải túi nilon. Đồ ẩm bỏ vào túi nilon buộc kín một đêm là có mùi.
2. Hai túi lưới nhỏ có khoá kéo để giặt riêng tất và đồ lót. Đây là món chống mất đồ hiệu quả nhất khi dùng máy chung.
3. Một chai nước giặt nhỏ và một hộp viên giặt. Viên giặt tiện cho máy chung vì không phải xách cả chai đi.
4. Khoảng hai chục móc nhựa và một dây phơi có thể căng ngang phòng khi mưa dài.
5. Một bàn chải nhỏ để chà vết bẩn tại chỗ ngay khi vừa dính, trước lúc vết kịp khô.
6. Bút dạ vải hoặc mấy chiếc kẹp màu riêng để đánh dấu đồ. Nghe buồn cười cho tới lúc ba người cùng có một chiếc áo phông trắng giống nhau.
7. Một chai xịt khử mùi vải cho những hôm chưa kịp giặt mà vẫn phải mặc lại áo khoác.

Thứ không cần mang: bàn là, vì phần lớn ký túc xá cấm dùng thiết bị sinh nhiệt và đồ sinh viên hiếm khi cần là. Cũng không cần mang cả bịch nước xả cỡ lớn, mua tại chỗ vừa nhẹ vali vừa dễ.

Sắp lịch giặt để không bao giờ phải giặt cả núi

Lý do lớn nhất khiến việc giặt trở thành cực hình là dồn. Ba tuần không đụng tới, tới lúc hết đồ mặc thì phải xử lý một núi, mà núi đó thì không máy nào chứa nổi trong một lượt.

• Chọn hai buổi cố định trong tuần, ví dụ tối thứ ba và sáng chủ nhật. Ghi vào lịch điện thoại như một buổi học. Sau ba tuần nó thành phản xạ.
• Giặt theo mẻ nhỏ đều đặn thay vì một mẻ khổng lồ. Mẻ nhỏ khô nhanh hơn, đỡ nhàu, và bạn không bao giờ rơi vào cảnh hết sạch đồ.
• Phân loại ngay khi cởi ra, đừng để tới lúc giặt mới ngồi bới. Hai túi là đủ: một túi đồ sáng màu, một túi đồ tối màu và đồ jeans.
• Đồ ẩm mồ hôi thì trải ra cho khô rồi mới bỏ vào túi bẩn. Nhét áo đá bóng còn ướt vào túi kín là công thức làm mốc cả túi đồ.
• Tránh giờ cao điểm nếu dùng máy chung. Sáng sớm và đầu giờ chiều thường vắng hơn hẳn buổi tối.

Một mẹo nhỏ mà hiệu quả: đặt hẹn giờ trên điện thoại theo đúng thời lượng chu trình giặt. Đồ ướt nằm trong lồng ba tiếng sẽ bốc mùi, và người xếp hàng sau bạn sẽ lấy đồ ra đặt xuống đâu đó không rõ.

Giữ đồ khỏi lẫn và khỏi mất khi dùng máy chung

Đồ mất ở ký túc xá phần lớn không phải do ai lấy, mà do rơi rớt trong lồng, dính vào đồ người khác, hoặc bị lấy ra để tạm rồi lẫn.

1. Đồ nhỏ luôn nằm trong túi lưới có khoá. Tất, đồ lót, khăn mặt, khẩu trang vải. Một chiếc tất lẻ là mất luôn cả đôi.
2. Buộc gọn mọi dây rút và dây mũ trước khi bỏ vào lồng, nếu không dây sẽ quấn vào đồ của mẻ khác.
3. Nhìn vào lồng trước khi đổ đồ. Còn sót đồ của lượt trước thì để riêng ra cho người ta. Lồng còn nước bẩn hay vệt màu lạ thì cho chạy một vòng xả rỗng trước.
4. Đánh dấu đồ của mình. Một chấm bút dạ vải ở mặt trong cổ áo hoặc gấu quần, chỗ mặc vào không ai nhìn thấy.
5. Đến lấy đúng giờ máy dừng. Đây là điều duy trì được sự tử tế trong khu, và cũng là cách giữ đồ của bạn an toàn hơn cả.

Về an toàn cá nhân: nếu khu giặt vắng và ở tầng hầm hay cuối dãy, đi cùng bạn hoặc chọn khung giờ có người qua lại. Đừng để túi đồ và điện thoại rời mắt. Và đừng dùng chung nước giặt của người khác khi chưa hỏi, chuyện nhỏ nhưng năm đầu rất dễ thành mâu thuẫn.

Phơi khi ban công chật và mùa mưa kéo dài

Đây là phần khổ nhất của sinh viên miền Bắc và miền Trung. Phòng nhỏ, nhiều người, ban công có khi chỉ rộng bằng cái chiếu.

• Vắt kiệt là việc quan trọng hơn phơi. Nếu máy có chế độ vắt riêng, cho chạy thêm một vòng vắt. Đồ ra khỏi máy càng ráo thì thời gian khô càng ngắn.
• Phơi giãn cách, đừng dồn móc sát nhau. Hai chiếc áo chạm nhau là chỗ tiếp xúc đó không khô, và mùi ẩm sinh ra từ chính chỗ đó.
• Dùng móc nhiều tầng cho đồ nhỏ để tiết kiệm chiều ngang.
• Bật quạt thổi ngang giàn phơi khi phơi trong nhà. Gió quan trọng hơn nhiệt. Một chiếc quạt để số nhỏ trong ba tiếng hơn hẳn việc đóng cửa bật điều hoà.
• Không phơi trong phòng ngủ kín cửa. Hơi nước từ đồ ướt đọng lên tường và chăn gối, sau vài tuần là mùi mốc bám vào mọi thứ.
• Đồ đã khô thì cất ngay. Treo lâu ngoài trời ở khu đông xe cộ sẽ ám bụi và mùi khói.

Nếu mưa kéo dài cả tuần và trong phòng đã hết chỗ, giải pháp thực tế là mang ra tiệm sấy riêng. Bạn giặt ở nhà rồi chỉ trả tiền phần sấy, quần áo tính 22.000đ/kg, chăn ga tính 30.000đ/kg.

Khi nào gửi tiệm là hợp lý

Không phải lúc nào cũng cần gửi tiệm, nhưng có mấy tình huống mà tự làm vừa mất thời gian vừa không ra kết quả.

1. Tuần thi và tuần deadline. Thời gian lúc đó đáng giá hơn tiền. Gửi một túi rồi tập trung học.
2. Chăn, ga, gối cuối kỳ. Chăn nặng, giặt tay không nổi, máy mini không quay được, mà phơi thì cả tuần chưa khô.
3. Mùa mưa dài không có chỗ phơi. Đồ ẩm treo trong phòng lâu ngày sẽ ám mùi vào cả tủ.
4. Đồ đi phỏng vấn, đi thực tập. Áo sơ mi và quần âu cần phẳng phiu, đây là lúc đáng chi.
5. Vết bẩn khó như mực bút bi, dầu mỡ, cà phê trên đồ sáng màu. Chà bừa ở nhà thường làm vết loang rộng hơn.

Chi phí để bạn tự tính trước: giặt sấy quần áo thường 28.000đ/kg với đơn dưới 8kg, 22.000đ/kg với đơn từ 8kg trở lên, đơn tối thiểu 30.000đ. Giặt sấy chăn ga 35.000đ/kg, chăn siêu nhẹ 45.000đ/kg. Tẩy vết 30.000–200.000đ tuỳ vết. Cần lấy ngay sau 2 giờ thì phụ thu 20%, dịp lễ Tết cũng phụ thu 20%.

Mẹo tiết kiệm cho sinh viên: gộp đồ với bạn cùng phòng cho đủ từ 8kg rồi chia tiền, đơn giá về mức thấp hơn hẳn. Đồ vẫn giặt riêng từng đơn và đếm món khi nhận cũng như khi trả nên không lo lẫn. Nếu gửi đều hằng tháng, thẻ thành viên trả trước cũng đáng cân nhắc: thẻ Bạc nạp 500.000đ được số dư 550.000đ, thẻ Vàng nạp 1.000.000đ được 1.150.000đ, thẻ Kim Cương nạp 2.000.000đ được 2.400.000đ, dùng cho mọi dịch vụ và không hết hạn trong 12 tháng. Sinh viên khu vực quanh trường có thể xem thêm tiệm giặt là gần Đại học Hồng Đức.

Nói thật một điều: năm đầu ai cũng vụng. Bạn sẽ làm co một chiếc áo len, sẽ nhuộm hồng cả mẻ đồ trắng vì một chiếc áo đỏ mới. Chuyện đó bình thường, và nó chỉ xảy ra một lần nếu bạn nhớ đọc nhãn giặt.