Nhà có một người sốt là cả nhà đảo lộn. Người ốm nằm một chỗ, mồ hôi ra ướt áo, ướt vỏ gối, khăn mặt dùng liên tục, giấy ăn vứt khắp nơi. Đến tối mở giỏ đồ ra là một đống: giặt chung với đồ cả nhà thì ngại, giặt riêng thì thêm một mẻ máy, thêm việc phơi, thêm việc gấp.
Bài này không bàn chuyện chữa bệnh. Đó là việc của bác sĩ, dược sĩ, nhân viên y tế; nhà có người sốt cao, sốt kéo dài, trẻ nhỏ hay người già yếu thì hỏi họ trước. Ở đây chỉ nói chuyện giặt đồ người ốm sao cho gọn, sạch và đỡ vất, từ góc nhìn của một tiệm giặt ngày nào cũng xử lý đồ cho các gia đình ở Thanh Hoá.
Lưu ý: Nội dung dưới đây là mẹo vệ sinh, giặt giũ trong gia đình, không phải hướng dẫn y khoa. Khi nhà có người mắc bệnh truyền nhiễm hoặc có hướng dẫn riêng từ cơ sở y tế, hãy làm theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
Đồ nào của người ốm cần để ý nhất
Không phải món nào cũng “nặng” như nhau. Những thứ tiếp xúc nhiều với mặt, mũi, miệng và mồ hôi thì nên ưu tiên thay và giặt sớm:
- Khăn mặt, khăn lau tay người ốm dùng: thay hằng ngày, đừng để treo chung móc với khăn của người khác.
- Vỏ gối, áo gối ôm: mặt tiếp xúc trực tiếp với mặt và hơi thở, lại thấm mồ hôi khi sốt.
- Quần áo mặc nhà, đồ ngủ: sốt ra mồ hôi, thay xong nên để riêng ngay.
- Ga giường, chăn mỏng: thay khi ướt mồ hôi hoặc khi người ốm đã khoẻ lại.
- Khăn tay vải (nếu nhà còn dùng): nên đổi sang giấy dùng một lần trong mấy ngày ốm cho đỡ giặt.
Khăn mặt, khăn tắm giặt thế nào cho sạch và mềm, xem thêm bài cách giặt khăn tắm, khăn mặt sạch khuẩn.
Bước 1: Tách riêng ngay từ lúc thay đồ
Việc gọn nhất là đừng để đồ người ốm chui vào giỏ đồ chung ngay từ đầu. Đặt một túi hoặc giỏ riêng cạnh giường người ốm, có thể lót túi nilon to bên trong. Thay áo, thay vỏ gối, thay khăn là bỏ thẳng vào đó.
- Không vứt đồ người ốm xuống sàn rồi mới nhặt lên.
- Không trộn với đồ trẻ nhỏ, đồ người già trong nhà.
- Đầy túi thì buộc miệng, mang thẳng ra máy giặt hoặc gửi tiệm.
Bước 2: Cầm đồ bẩn đúng cách: không giũ, rửa tay sau
Thói quen giũ phành phạch cho đồ khỏi nhàu trước khi bỏ vào máy là thói quen nên bỏ trong mấy ngày nhà có người ốm. Giũ đồ bẩn làm bụi vải, hơi ẩm bay ra quanh người giặt.
- Cầm gọn, ôm vào trong lòng túi, đưa thẳng vào lồng máy.
- Đeo găng tay nếu đồ dính dịch (nôn, chất thải) hoặc tay đang có vết xước. Nhà có người nôn trớ thì gạt bớt chất bẩn bằng giấy trước khi cho vào máy.
- Rửa tay bằng xà phòng ngay sau khi xếp đồ vào máy, và sau khi lấy đồ ướt ra.
Bước 3: Giặt nước ấm theo nhãn, đủ nước, đủ chất giặt
Không cần đổ thật nhiều thuốc tẩy hay nước khử khuẩn vào máy. Với phần lớn đồ dùng gia đình, cách làm phổ biến vẫn là:
- Đọc nhãn và chọn mức nước ấm cao nhất mà vải chịu được. Ga gối cotton thường chịu được nước ấm; đồ len, đồ thun lạnh, đồ màu đậm thì theo đúng nhãn, đừng tăng nhiệt cho “chắc ăn” kẻo co, phai.
- Dùng lượng bột giặt hoặc nước giặt đủ theo hướng dẫn trên bao bì. Ít quá thì không sạch, nhiều quá thì xả không hết, đồ cứng và dễ kích ứng da người đang mệt.
- Đừng nhồi đầy lồng. Đồ cần có khoảng trống để đảo trong nước. Chia làm hai mẻ còn hơn một mẻ nhét chặt.
- Đồ người ốm có thể giặt riêng một mẻ cho yên tâm, nhất là vỏ gối, khăn mặt, đồ ngủ.
Ga, vỏ gối giặt thế nào để thoáng, sạch cho da, có bài riêng: giặt vỏ gối, ga giường thường xuyên.
Có cần dùng hoá chất mạnh không?
Với đồ giặt thông thường, phần lớn gia đình không cần đổ thêm thuốc tẩy clo hay dung dịch khử khuẩn đậm đặc. Hoá chất mạnh dễ làm bạc màu, mục sợi, để lại mùi hắc và gây kích ứng da, mà người ốm thì da vốn nhạy cảm hơn. Nếu có chỉ định dùng chất khử khuẩn cụ thể từ nhân viên y tế thì làm theo đúng hướng dẫn và liều lượng của họ, không tự pha đậm hơn.
Bước 4: Sấy hoặc phơi cho khô hẳn
Đồ giặt sạch mà phơi không khô, để ẩm qua đêm, rất dễ có mùi hôi chua. Mùa nồm, mưa phùn ở Thanh Hoá thì chuyện này gặp suốt.
- Sấy nếu nhãn cho phép, đến khi khô hẳn cả phần đường may, gấu, cạp.
- Phơi nắng, nơi thoáng gió nếu không có máy sấy; trải rộng, không vắt chồng ba bốn món lên một sào.
- Gấp cất khi đã khô hoàn toàn, không gấp lúc còn hơi ấm ẩm.
Đây cũng là chỗ tiệm giặt giúp được nhiều nhất: máy sấy công nghiệp làm khô đều cả ga, chăn, khăn dày trong một mẻ, không phụ thuộc trời.
Bước 5: Vệ sinh giỏ đồ, máy giặt và chỗ để khăn
Đồ đã sạch mà bỏ lại vào cái giỏ vừa đựng đồ bẩn thì công giặt giảm đi một nửa. Sau mấy ngày nhà có người ốm:
- Giỏ đồ, túi đựng đồ bẩn: túi nilon thì bỏ; giỏ nhựa rửa bằng nước xà phòng, phơi khô; giỏ vải thì cho vào giặt luôn.
- Lồng máy giặt, gioăng cửa: lau khô gioăng, để hé cửa máy cho thoáng; định kỳ chạy chế độ vệ sinh lồng theo hướng dẫn của hãng máy.
- Móc treo khăn: khăn người ốm treo riêng một móc, đừng chồng lên khăn người khác.
Thay khăn, vỏ gối bao lâu một lần khi nhà có người ốm
| Đồ dùng | Gợi ý thay |
|---|---|
| Khăn mặt, khăn lau tay của người ốm | Mỗi ngày, hoặc khi thấy ẩm, bẩn |
| Vỏ gối | Mỗi một hai ngày, hoặc khi ướt mồ hôi |
| Đồ ngủ, quần áo mặc nhà | Khi ra mồ hôi, sau khi hạ sốt |
| Ga giường, chăn mỏng | Khi ướt mồ hôi và một lượt sau khi người ốm khoẻ lại |
Đây là gợi ý vệ sinh thông thường để đồ luôn khô, sạch, dễ chịu cho người nằm; không phải mốc thời gian y khoa.
Nhà có người già, người bệnh nằm lâu
Với người nằm lâu, lượng đồ thay ra mỗi ngày lớn hơn nhiều: ga chống thấm, tấm lót, quần áo, khăn. Người chăm thì mệt, máy giặt nhà chạy không xuể. Bài giặt đồ cho người già, người bệnh tại Thanh Hoá nói kỹ hơn về cách sắp xếp đồ và gửi giặt định kỳ cho trường hợp này.
Khi nào nên gửi tiệm
Mấy ngày có người ốm, người khoẻ trong nhà vừa chăm bệnh vừa đi làm, việc giặt phơi dễ dồn ứ. Gửi tiệm hợp lý khi:
- Đồ dồn nhiều, trời nồm mưa, phơi không khô.
- Cần giặt chăn, ga, ruột gối to mà máy nhà không đủ lồng.
- Người chăm muốn dành thời gian nghỉ ngơi, nấu nướng cho người ốm thay vì đứng phơi đồ.
Đồ người ốm nên cho vào túi riêng, buộc kín và nói với nhân viên khi giao để tiệm tách mẻ. Đồ dính nhiều dịch, chất thải thì nên gạt bỏ bớt và báo trước.
Giặt sấy tại Nhà Gọn
Nhà Gọn dùng máy giặt–sấy công nghiệp, giặt riêng từng đơn, không trộn đồ nhà này với đồ nhà khác. Đồ được đếm món khi nhận và khi trả, sấy khô hẳn, gấp gọn. Giá niêm yết:
| Dịch vụ | Giá |
|---|---|
| Giặt sấy quần áo thường, dưới 8kg | 28.000đ/kg |
| Giặt sấy quần áo thường, từ 8kg | 22.000đ/kg |
| Giặt sấy chăn, ga | 35.000đ/kg |
Đơn giặt sấy tối thiểu 30.000đ. Phụ thu +20% nếu cần lấy ngay sau 2 giờ và +20% dịp lễ Tết. Xem đầy đủ ở bảng giá. Nhà Gọn có lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường; gọi 0943 386 369 hỏi trước. Tiệm ở 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở 7:00–21:00 mọi ngày.
Câu hỏi thường gặp
Có nên giặt chung đồ của người bị cúm, sốt với đồ cả nhà không?
Nhiều gia đình chọn tách riêng đồ người ốm, nhất là khăn mặt, vỏ gối, đồ ngủ, và giặt một mẻ riêng cho yên tâm. Quan trọng hơn là cầm đồ bẩn không giũ, rửa tay sau khi xếp đồ vào máy, giặt nước ấm theo nhãn và sấy hoặc phơi khô hẳn. Nếu có hướng dẫn riêng từ nhân viên y tế thì làm theo hướng dẫn đó.
Giặt đồ người ốm có cần dùng thuốc tẩy hay nước khử khuẩn không?
Với đồ giặt thông thường, phần lớn gia đình không cần đổ thêm hoá chất mạnh. Thuốc tẩy đậm đặc dễ làm bạc màu, mục sợi và kích ứng da. Giặt bằng bột hoặc nước giặt đủ liều, nước ấm theo nhãn và làm khô hẳn là cách làm phổ biến. Nếu nhân viên y tế chỉ định dùng chất khử khuẩn cụ thể thì dùng đúng liều họ hướng dẫn.
Nên thay khăn mặt, vỏ gối của người ốm bao lâu một lần?
Gợi ý thông thường là khăn mặt, khăn lau tay thay mỗi ngày; vỏ gối mỗi một hai ngày hoặc khi ướt mồ hôi; ga giường thay khi ướt và thêm một lượt sau khi người ốm khoẻ lại. Đây là mẹo vệ sinh, không phải chỉ định y khoa.
Có gửi đồ người ốm ra tiệm giặt được không?
Được. Bạn cho đồ vào túi riêng, buộc kín và báo nhân viên khi giao để tiệm tách mẻ. Đồ dính nhiều dịch hoặc chất thải nên gạt bỏ bớt và báo trước. Nhà Gọn giặt riêng từng đơn, sấy khô hẳn; giặt sấy quần áo 28.000đ/kg với đơn dưới 8kg.
Nhà đang có người ốm, đồ dồn không kịp giặt?
Gửi Nhà Gọn, tiệm giặt riêng từng đơn và sấy khô hẳn. Lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường; gọi 0943 386 369 hỏi trước hoặc đặt online.
Đặt giặt online