Sáng thứ ba mở vòi, nghe tiếng khì khì rồi tắt hẳn. Ban quản lý nhắn đường ống hỏng, sớm nhất chiều mai mới có nước lại. Trong nhà còn hai thùng dự trữ với cái xô hứng sẵn từ hôm trước.
Hai thùng đó phải chia cho nấu ăn, rửa bát, tắm rửa và xả bồn cầu. Trong khi giỏ đồ bẩn góc phòng tắm thì đầy tràn, có cả mấy cái khăn tắm còn ẩm từ hôm qua. Đến chiều mai là ba ngày. Ba ngày thì cái giỏ đó không còn là giỏ đồ bẩn nữa, nó thành một ổ mùi.
Bài này không dạy bạn giặt sạch như thường ngày với ít nước hơn, vì điều đó không có thật. Nó chỉ nói cách xoay xở cho qua giai đoạn thiếu nước mà đồ không hỏng, không mốc, không ám mùi vĩnh viễn.
Trước hết, xếp thứ tự ưu tiên
Sai lầm hay gặp là lôi hết cả giỏ ra giặt bằng chỗ nước ít ỏi, rồi thứ nào cũng nửa vời. Đúng ra phải chọn. Và tiêu chí chọn không phải là "cái nào nhìn bẩn nhất", mà là cái nào ẩm và cái nào chạm vào da nhiều nhất.
- Phải xử lý ngay: đồ lót, tất, khăn mặt, khăn tắm còn ẩm, áo thấm đẫm mồ hôi, đồ trẻ nhỏ dính sữa hay thức ăn. Nhóm này ẩm nên nấm mốc và vi khuẩn sinh sôi nhanh, để hai ngày là mùi ngấm vào sợi và giặt lại vẫn còn.
- Xử lý phần vết, chưa cần giặt cả món: áo dính giọt nước mắm, vết cà phê, vết dầu ăn. Gạt bỏ phần bám, thấm bằng khăn ẩm, để vết khỏi khô cứng. Vết khô lâu ngày sau này tốn nhiều nước tráng hơn hẳn.
- Hoãn được: quần jean, quần kaki, áo khoác ngoài, áo len, đồ mặc một buổi chưa đổ mồ hôi. Treo ra chỗ thoáng chứ đừng nhét vào giỏ, chờ có nước rồi giặt.
- Hoãn được nhưng phải tách riêng: đồ vải dày như ga, chăn mỏng, thảm chùi chân. Nhóm này ngốn nước tráng khủng khiếp, giặt tay lúc thiếu nước là tự làm khó mình.
Chỉ riêng việc xếp thứ tự này đã cắt được phần lớn khối lượng phải giặt trong những ngày thiếu nước.
Giặt ba chậu — dùng lại nước theo chặng
Đây là cách các bà các mẹ vẫn làm hồi chưa có máy giặt, và nó vẫn hiệu quả. Nguyên tắc: nước không dùng một lần rồi đổ, mà đi ngược chiều từ chậu sạch sang chậu bẩn.
- Chậu thứ nhất: pha nước giặt, cho đồ vào vò và ngâm. Đây là chậu bẩn nhất.
- Chậu thứ hai: tráng lần đầu, đẩy hết bọt và bùn bẩn còn lại ra.
- Chậu thứ ba: tráng lần cuối bằng nước sạch. Vắt xong là mang phơi.
Mấu chốt nằm ở chỗ: nước chậu thứ ba sau khi tráng xong vẫn còn khá trong. Giữ nó lại, mẻ sau dùng làm chậu tráng lần đầu. Nước chậu thứ hai thì hạ xuống làm nước ngâm cho mẻ sau. Chỉ chậu bẩn nhất mới phải đổ đi.
Nghĩa là từ mẻ thứ hai trở đi, bạn chỉ cần bổ sung một chậu nước sạch thay vì ba. Sắp đồ theo thứ tự từ sạch tới bẩn rồi giặt lần lượt thì hiệu quả càng rõ: đồ lót và khăn mặt giặt trước khi nước còn trong, quần áo mặc ngoài giặt sau.
Nước xả cuối cùng ở chậu bẩn nhất đừng vội đổ xuống cống. Nó vẫn dội bồn cầu hoặc lau sàn được. Cách chia nước theo chặng này cũng chính là nguyên tắc trong bài mẹo giặt đồ tiết kiệm điện nước.
Cho ít nước giặt lại để đỡ nước tráng
Nghe ngược đời nhưng đây là chỗ nhiều người tốn nước oan nhất. Cho nhiều nước giặt không làm đồ sạch hơn, nó chỉ tạo nhiều bọt hơn. Mà bọt thì phải tráng cho hết, và tráng thì tốn nước.
- Đong theo hướng dẫn trên bao bì, rồi bớt đi một phần khi đồ chỉ bẩn nhẹ. Đồ mặc một ngày ở văn phòng không cần liều lượng như đồ lấm bùn.
- Ngâm lâu hơn thay vì cho đậm hơn. Ngâm mười lăm tới hai mươi phút để chất giặt có thời gian làm việc, hiệu quả hơn hẳn việc đổ gấp đôi rồi vò vội.
- Nước ấm giúp chất giặt tan và hoạt động tốt hơn nước lạnh, nên nếu đun được một ấm để pha vào chậu ngâm thì tiết kiệm được cả nước lẫn công vò. Nhớ xem nhãn giặt, đồ len và đồ tơ lụa thì không dùng nước nóng.
- Bỏ hẳn nước xả vải trong những ngày này. Nước xả cũng cần một lượt tráng nữa, mà lúc thiếu nước thì lượt tráng đó không đáng.
- Kiểm bọt bằng tay: vắt món đồ, nếu còn thấy trơn nhớt là chưa hết chất giặt. Đồ còn tồn chất giặt sẽ cứng, ngứa và bám bụi nhanh hơn.
Chuyện đong đúng liều nói kỹ hơn ở bài cách đong lượng nước giặt đúng liều lượng. Còn kỹ thuật vò, ngâm và vắt cho đúng thì xem bài cách giặt tay quần áo đúng cách.
⚠️ Lưu ý an toàn khi thiếu nước: tuyệt đối không trộn thuốc tẩy clo với nước lau kính, chất tẩy bồn cầu hay bất cứ thứ gì chứa amoniac để "giặt cho nhanh". Hỗn hợp này sinh khí độc, mà phòng tắm đang mất nước thì thường đóng kín và không có gió. Thiếu nước là lúc nguy hiểm nhất để dùng chất tẩy mạnh, vì hoá chất còn tồn trên vải mà không tráng kỹ được sẽ tiếp xúc trực tiếp với da, gây rát và mẩn ngứa. Nguyên tắc: đã không đủ nước tráng thì đừng dùng chất tẩy, để dành món đó chờ có nước hoặc mang gửi tiệm. Nếu buộc phải đánh vết thì thử ở góc khuất như mặt trong đường may, chờ khô rồi mới làm rộng, làm ở nơi thoáng gió và đeo găng tay. Luôn đọc nhãn giặt và hướng dẫn của nhà sản xuất trước khi đổ bất cứ thứ gì lên vải.
Đồ chưa giặt được thì giữ thế nào cho khỏi mốc
Phần lớn thiệt hại trong đợt mất nước không đến từ việc giặt chưa sạch, mà đến từ đống đồ nằm chờ. Mấy việc sau tốn rất ít công mà cứu được cả giỏ đồ:
- Đừng nhét đồ ẩm vào giỏ kín hay túi nilon buộc chặt. Đây là nguyên nhân số một của mùi mốc. Dùng giỏ nan, giỏ nhựa có lỗ, hoặc để hé miệng túi.
- Phơi gió trước đã. Áo ướt mồ hôi thì treo ra ban công cho khô hẳn rồi mới cho vào giỏ. Đồ khô thì vi khuẩn không phát triển được, mùi sẽ dừng ở mức hiện tại thay vì nặng thêm mỗi ngày.
- Nắng trực tiếp vài tiếng giúp giảm mùi và diệt bớt vi khuẩn trên bề mặt. Đồ màu sẫm thì lộn trái ra phơi cho đỡ bạc.
- Rắc baking soda lên phần nách áo, phần cạp quần hay đáy giỏ đồ. Baking soda hút ẩm và hút mùi khá tốt, tới lúc giặt chỉ việc giũ ra. Cách này không thay được việc giặt, nó chỉ giúp cầm cự.
- Tách riêng món đã có mùi ra khỏi giỏ chung, vì mùi lây sang các món khác rất nhanh.
- Giày ẩm thì nhét giấy báo vò và để chỗ thoáng, đừng cất vào tủ kín.
Vì sao đừng phun nước hoa lên đồ bẩn
Lúc bí quá, phản xạ tự nhiên là xịt nước hoa hoặc xịt khử mùi lên áo rồi mặc tạm. Cách này gần như luôn phản tác dụng, vì ba lý do:
- Mùi không mất đi, nó chỉ bị chồng lên. Mùi mồ hôi cũ trộn với hương thơm ra một mùi khác, thường khó chịu hơn cả mùi ban đầu.
- Nước hoa làm ẩm trở lại chỗ vải đang khô. Ẩm cộng với chất bẩn hữu cơ là môi trường cho vi khuẩn hoạt động tiếp, nên hôm sau mùi nặng hơn hôm nay.
- Nhiều loại xịt để lại vết ố ở vùng nách và cổ áo khi gặp mồ hôi, và vết đó bám dai, sau này phải nhờ tới bước tẩy vết mới ra.
Nếu cần mặc tạm một món chưa giặt, cách đỡ tệ hơn là lộn trái, treo chỗ có gió lùa vài tiếng, phơi nắng nếu có. Gió và nắng làm bay hơi phần ẩm mang mùi, còn nước hoa thì khoá nó lại.
Khi nào nên mang gửi tiệm cho đỡ tốn nước nhà
Có những lúc cố tự giặt là lỗ, cả về nước lẫn về đồ. Đáng cân nhắc gửi tiệm khi:
- Mất nước dài hơn hai ba ngày, hoặc khu vực đang cắt nước luân phiên theo giờ.
- Có chăn, ga, khăn tắm, thảm cần giặt. Nhóm này ngốn nước tráng nhiều nhất trong nhà, giặt tay lúc thiếu nước gần như bất khả thi.
- Đồ đã bắt đầu có mùi, vì đồ ám mùi cần giặt kỹ và tráng nhiều lượt, càng để lâu càng khó.
- Nhà có trẻ nhỏ hoặc người ốm, đồ cần sạch thật chứ không sạch tạm.
- Bạn giặt được rồi nhưng trời không có nắng. Trường hợp này chỉ cần mục sấy riêng, không cần giặt lại.
Giá niêm yết của tiệm giặt là Thanh Hoá để bạn tự tính: giặt sấy quần áo và đồ vải thường dưới 8kg 28.000đ/kg, từ 8kg trở lên 22.000đ/kg, đơn tối thiểu 30.000đ; giặt sấy chăn, ga 35.000đ/kg; sấy riêng quần áo 22.000đ/kg, sấy riêng chăn ga 30.000đ/kg; tẩy vết 30.000–200.000đ tuỳ vết. Phụ thu 20% nếu lấy ngay sau 2 giờ, và phụ thu 20% dịp lễ Tết.
Nhà Gọn ở 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở cửa 7:00–21:00 tất cả các ngày, có lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường. Tiệm giặt riêng từng đơn, đếm món khi nhận và đếm lại khi trả. Món nào chưa có mức cố định trong bảng giá niêm yết thì gửi ảnh món đồ và ảnh nhãn giặt qua Zalo 0943 386 369 để được báo giá theo món trước khi làm.
Nhà mất nước mà đồ chất đống — gọi cho tiệm
Gọi hoặc nhắn Zalo 0943 386 369. Giặt sấy theo cân, giặt riêng từng đơn, đếm món khi nhận và khi trả. Có lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường. Mở cửa 7:00–21:00 tất cả các ngày.
Đặt giặt online