Có cần giặt đồ sơ sinh lần đầu trước khi cho bé mặc không

Tháng thứ tám, nhà đã chất sẵn một chồng đồ sơ sinh trong góc phòng. Áo cài vai, quần đóng bỉm, bao tay bao chân, mấy chục cái khăn sữa, tất cả còn nguyên nhãn giấy. Mẹ bảo giặt hết đi đã rồi mới cất vào túi. Bà nội nghe thấy liền gạt: đồ mới toanh, còn thơm mùi vải, giặt làm gì cho ướt át, cứ để đó mai mốt mặc luôn cho kịp.

Hai bên đều có lý theo cách của mình, và câu chuyện này xảy ra ở rất nhiều nhà. Bài này nói ba việc: vì sao giặt qua một lượt là thói quen hợp lý, giặt lần đầu thì giặt thế nào, và món nào cần giặt còn món nào chỉ cần giũ cho thoáng.

Nói trước cho rõ: bài viết này là kinh nghiệm giặt giũ, không phải tư vấn y tế. Chuyện da dẻ của bé, nếu có gì bất thường, là việc phải hỏi người có chuyên môn y tế chứ không hỏi tiệm giặt.

Trên vải mới có gì mà phải giặt

Cái áo bạn cầm trên tay không đi thẳng từ khung dệt vào túi. Nó qua nhuộm, qua may, qua kho, qua xe tải, qua kệ hàng, rồi mới tới nhà bạn. Mỗi chặng để lại một thứ.

• Hồ vải. Để vải phẳng phiu, không nhàu, treo lên kệ nhìn thẳng thớm, nhà sản xuất phủ lên một lớp hồ. Chính lớp này làm vải mới sờ hơi cứng và trơn tay. Giặt một lượt là lớp hồ tan ra, vải mềm hẳn, mặc dễ chịu hơn nhiều.
• Bụi kho và bụi đường. Đồ nằm trong thùng carton, xếp chồng trong kho, đi xe tải, rồi nằm trên kệ cửa hàng cho nhiều người sờ thử. Bụi từ các chặng đó bám vào sợi, mắt thường không thấy nhưng có thật.
• Phẩm nhuộm thừa. Khi nhuộm, một phần phẩm màu bám chắc vào sợi, phần dư nằm lại trên bề mặt. Phần dư này trôi ra ở lần giặt đầu, và đó là lý do nước giặt mẻ đầu hay ngả màu.
• Mùi kho. Đồ đóng túi kín lâu ngày thường mang một thứ mùi nhựa và giấy đặc trưng. Giặt và phơi thoáng là hết.

Tóm lại, giặt lần đầu là chuyện cho đồ sạch bụi và cho vải mềm ra, không có gì phức tạp. Một mẻ giặt xong cả chồng đồ, và làm sớm thì đến ngày sinh mọi thứ đã sẵn sàng.

Giặt lần đầu thì giặt thế nào

Có bốn điểm, nhớ đủ bốn là được.

Giặt riêng và tách theo màu

Đồ sơ sinh giặt riêng một mẻ, không giặt chung với đồ người lớn, nhất là đồ đi làm, đồ thể thao hay đồ bếp núc. Lý do đơn giản: xơ vải và bụi từ đồ người lớn bám sang đồ bé, mà đồ bé thì mỏng và dễ bám.

Trong đồ bé cũng tách tiếp: đồ trắng một mẻ, đồ màu một mẻ. Nhất là mấy món màu đậm như đỏ, xanh dương, hoặc đồ có hoạ tiết in nhiều màu, những món này ở lần giặt đầu hay nhả màu nhiều hơn cả.

Nước ấm vừa tay, không cần nước nóng

Nước ấm vừa tay đủ làm tan lớp hồ vải. Nước nóng già không giúp thêm được gì mà còn làm vải co và màu nhạt đi, nhất là với đồ cotton mỏng. Nếu giặt máy thì để chế độ nhẹ, đừng chọn chu trình vắt kiệt tốc độ cao.

Không dùng nước xả nặng mùi

Nước xả mùi gắt bám rất dai trên vải mỏng, giặt vài lần vẫn còn. Đồ của bé nằm sát người suốt ngày, nên để mùi nhẹ hoặc không mùi thì hợp hơn. Cũng đừng dùng thuốc tẩy cho đồ mới, đồ chưa bẩn gì mà tẩy thì chỉ làm sợi yếu đi.

Xả kỹ hơn bình thường

Đây là điểm hay bị bỏ qua. Vải mới giữ bọt trong sợi nhiều hơn vải đã giặt vài lần, nên một lượt xả tiêu chuẩn có khi chưa hết. Thêm một lượt xả nữa, hoặc với giặt tay thì xả tới khi nước trong hẳn và vắt ra không còn bọt. Cũng vì vậy mà đừng đổ nhiều nước giặt: đổ nhiều không sạch hơn, chỉ khó xả hơn.

Vì sao đồ mới hay ra màu, và cách thử bằng khăn trắng

Như đã nói ở trên, phẩm nhuộm thừa trên bề mặt sợi là thứ trôi ra ở mẻ giặt đầu tiên. Nước ngả màu hồng hồng hay xanh xanh là chuyện thường với vải mới, không phải dấu hiệu đồ kém chất lượng. Vấn đề chỉ phát sinh khi món ra màu nằm cạnh món màu sáng trong cùng một mẻ, lúc đó cái áo trắng thành cái áo hồng nhạt.

Muốn biết trước món nào hay ra màu, làm phép thử này trước khi bỏ vào máy:

1. Lấy một chiếc khăn trắng sạch, nhúng ẩm một góc bằng nước ấm.
2. Chà nhẹ góc khăn ẩm đó vào mặt trong của món đồ, chỗ khuất như đường may trong hay gấu áo, chà chừng mươi giây.
3. Nhìn góc khăn. Khăn ăn màu rõ nghĩa là món này nhả màu mạnh, nên giặt riêng vài lần đầu cho tới khi thử lại thấy khăn sạch.
4. Khăn chỉ hơi ngả nhẹ thì giặt chung với nhóm cùng tông màu được, nhưng đừng để cạnh đồ trắng.

Phép thử mất chưa tới một phút cho mỗi món, mà tránh được cả mẻ đồ loang màu. Nguyên tắc giữ màu cho quần áo nói chung nằm ở bài giặt quần áo không phai màu.

Phơi và cất thế nào trước ngày sinh

Giặt xong mới là nửa việc. Đồ cất trước cả tháng mà cất sai thì đến lúc dùng lại phải làm lại từ đầu.

Việc	Nên làm	Nên tránh
Phơi	Chỗ thoáng gió, có nắng nhẹ càng tốt	Phơi trong phòng kín, phơi qua đêm ngoài sương
Độ khô	Khô hẳn, sờ vào không thấy mát tay	Gấp lúc còn hơi ẩm ở cổ áo, đường may
Là ủi	Chỉ là nhẹ nếu muốn phẳng, nhiệt thấp	Là nóng trực tiếp lên hoạ tiết in
Cất	Túi vải hoặc hộp có nắp hở, để chỗ thoáng	Túi ni lông buộc kín, đáy tủ sát tường ẩm
Trước ngày sinh	Soạn riêng một túi đồ đi viện, giũ lại cho thoáng	Để lẫn với đồ chưa giặt

Thêm một mẹo nhỏ: dán mảnh giấy ghi cỡ đồ lên từng túi, kiểu túi này cỡ sơ sinh, túi kia cỡ ba tháng. Lúc cuống lên đi viện thì không phải bới tung ra tìm.

Món nào cần giặt, món nào chỉ cần giũ

Không phải cả tủ đồ đều phải qua máy giặt. Chia làm hai nhóm cho đỡ mất công.

Nhóm cần giặt là những món chạm trực tiếp và lâu vào người bé: áo, quần, bao tay, bao chân, mũ vải, khăn sữa, khăn tắm, khăn quấn, yếm, ga trải cũi, vỏ gối, vỏ đệm, chăn mỏng. Đây cũng là nhóm chiếm phần lớn số món trong tủ.

Nhóm chỉ cần giũ và lau là đồ không áp da lâu, hoặc đồ mà nhãn ghi rõ không giặt nước: ruột đệm cũi, ruột gối chống bẹt đầu, khung xe đẩy, nôi, thú bông để trang trí. Với nhóm này thì đem ra chỗ thoáng giũ bụi, phơi nắng gió một buổi, phần vỏ ngoài lau bằng khăn ẩm rồi để khô hẳn.

Việc đầu tiên trước khi phân loại là đọc nhãn mác khâu trong đường may. Nhãn ghi giặt tay, giặt nước lạnh hay không giặt nước thì cứ theo đó, vì người làm ra món đồ biết rõ nó chịu được gì.

Khi nào thì gửi tiệm

Nhiều nhà tự giặt ở nhà, hoàn toàn ổn. Nhưng có mấy lúc gửi tiệm tiện hơn hẳn:

• Chồng đồ chuẩn bị đi sinh quá nhiều, giặt tay thì mấy ngày mới xong, mà mẹ bầu tháng cuối thì không nên đứng lâu.
• Nhà không có máy sấy, đúng mùa mưa hoặc mùa nồm, đồ phơi mấy hôm vẫn ẩm và có mùi.
• Có mấy món to như chăn, ga cũi, vỏ đệm mà máy nhà không kham nổi, nhóm này xử lý theo cách của giặt chăn ga tại Thanh Hoá.
• Bạn muốn đồ được sấy khô hẳn trong ngày thay vì phơi dây ngoài trời bụi.

Gửi tiệm thì điều đáng hỏi nhất là có giặt riêng từng đơn không. Một số nơi dồn đồ nhiều khách vào chung một mẻ cho tiết kiệm, nghĩa là đồ nhà bạn quay chung lồng với đồ người lạ. Nhà Gọn Laundry giặt riêng từng đơn, đồ nhà nào đi máy nhà nấy; cách làm cụ thể ở bài giặt riêng từng đơn là gì.

Dịch vụ	Giá
Giặt sấy quần áo, đơn dưới 8kg	28.000đ/kg
Giặt sấy quần áo, đơn từ 8kg	22.000đ/kg
Sấy riêng quần áo	22.000đ/kg
Giặt sấy chăn, ga	35.000đ/kg
Sấy riêng chăn ga	30.000đ/kg
Ruột gối	50.000–100.000đ/cái
Gấu bông	20.000–250.000đ/con
Tẩy vết	30.000–200.000đ tuỳ vết

Đơn tối thiểu 30.000đ. Đồ sơ sinh nhẹ nên cả chồng đồ chuẩn bị đi sinh thường chỉ vài cân, tính ra không đáng bao nhiêu so với công giặt tay cả tuần. Cần gấp thì có lấy ngay sau 2 giờ, phụ thu thêm 20%; dịp lễ và Tết cũng phụ thu 20%. Nhà nào gửi đều thì xem thẻ thành viên trả trước: Bạc nạp 500.000đ tặng thêm 10%, Vàng nạp 1.000.000đ tặng thêm 15%, Kim Cương nạp 2.000.000đ tặng thêm 20%, số dư không hết hạn trong 12 tháng. Chi tiết dịch vụ cho nhóm đồ này có ở bài giặt đồ sơ sinh tại Thanh Hoá.

Hỏi đáp nhanh

Đồ sơ sinh mới mua có cần giặt trước khi cho bé mặc không?

Vải mới xuất xưởng thường còn hồ vải để giữ nếp phẳng trên kệ, cộng thêm bụi từ kho và khâu vận chuyển, và một phần phẩm nhuộm chưa bám hết vào sợi. Giặt qua một lượt trước khi dùng là thói quen hợp lý, vừa cho đồ sạch bụi vừa cho vải mềm ra nên mặc dễ chịu hơn. Việc này không mất nhiều công, một mẻ giặt là xong cả chồng đồ. Nếu bé nhà bạn có vấn đề về da thì đó là chuyện cần hỏi ý kiến người có chuyên môn y tế, bài viết này chỉ nói về phần giặt giũ.

Giặt đồ sơ sinh lần đầu thì giặt thế nào cho đúng?

Bốn điểm cần nhớ. Một là giặt riêng, không giặt chung với đồ người lớn và tách theo màu, đồ trắng một mẻ, đồ màu một mẻ. Hai là dùng nước ấm vừa tay chứ không cần nước nóng, nước ấm đủ làm tan lớp hồ vải. Ba là không dùng nước xả nặng mùi, mùi thơm gắt bám lâu trên vải mỏng và cũng che mất mùi thật của đồ. Bốn là xả kỹ hơn bình thường, thêm một lượt xả nữa cho hết bọt, vì vải mới hay giữ bọt trong sợi.

Vì sao đồ sơ sinh mới hay ra màu ở lần giặt đầu?

Khi nhuộm vải, phần phẩm màu bám vào sợi và phần dư nằm lại trên bề mặt. Lần giặt đầu tiên là lúc phần dư đó trôi ra, nên nước giặt ngả màu và các món để cạnh nhau dễ ăn màu của nhau. Đây là chuyện bình thường với vải mới, không phải dấu hiệu đồ kém. Muốn biết món nào hay ra màu thì thử bằng khăn trắng: nhúng ẩm một góc khăn trắng sạch, chà nhẹ vào mặt trong của món đồ, khăn ăn màu nghĩa là món đó nên giặt riêng vài lần đầu.

Món nào trong tủ đồ sơ sinh cần giặt, món nào chỉ cần giũ?

Cần giặt là những món chạm trực tiếp và lâu vào người bé: áo, quần, bao tay, bao chân, mũ vải, khăn sữa, khăn tắm, khăn quấn, yếm, ga trải cũi, vỏ gối, vỏ đệm, chăn mỏng. Nhóm chỉ cần giũ và lau là đồ không chạm da lâu hoặc không giặt nước được: ruột đệm cũi, ruột gối chống bẹt đầu, xe đẩy, nôi, thú bông trang trí, và các món ghi rõ trên nhãn là không giặt nước. Nhóm này đem ra chỗ thoáng giũ bụi, phơi nắng gió một buổi, lau phần vỏ ngoài bằng khăn ẩm là được.

Gửi tiệm giặt đồ sơ sinh ở Thanh Hoá thì giá thế nào?

Giặt sấy quần áo tính theo cân, đơn dưới 8kg là 28.000đ/kg, đơn từ 8kg trở lên là 22.000đ/kg, đơn tối thiểu 30.000đ. Đồ sơ sinh rất nhẹ nên cả chồng đồ chuẩn bị đi sinh thường chỉ vài cân. Nhà Gọn Laundry giặt riêng từng đơn, đồ nhà nào đi máy nhà nấy, không dồn chung với đồ khách khác. Tiệm ở 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở 7:00 đến 21:00 tất cả các ngày, Zalo 0943 386 369. Có nhận lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường nên gọi hỏi phí trước.