Cách giặt gấu bông, thú nhồi bông tại nhà

Trong nhà có trẻ con, con gấu bông là món đồ được ôm nhiều nhất và được giặt ít nhất. Nó nằm cạnh gối, đi theo lên xe, rơi xuống sàn rồi lại được nhặt lên ôm tiếp. Hỏi bố mẹ lần gần nhất giặt nó là khi nào, câu trả lời phổ biến là một cái nhíu mày rồi thôi.

Vấn đề không nằm ở chỗ nhìn bẩn hay không. Lớp lông xù của thú nhồi bông giữ bụi rất giỏi, và bụi nhà là nơi mạt nhà sinh sống — thứ hay đứng sau những cơn hắt hơi buổi sáng, những đợt mẩn ngứa vùng cổ và mặt của trẻ mà không rõ nguyên do. Con gấu càng để lâu, càng thành một cái đệm bụi đặt ngay cạnh mũi đứa nhỏ suốt tám tiếng ngủ đêm.

Ở Thanh Hoá còn thêm chuyện thời tiết. Mùa nồm cuối tháng Hai sang tháng Ba, sàn nhà đổ mồ hôi thì lõi bông bên trong con gấu cũng ngậm ẩm y như vậy — bề mặt sờ vẫn khô nhưng bên trong thì không. Nhà gần biển Sầm Sơn còn có hơi muối và cát mịn lọt vào lông. Bài này gom lại cách giặt gấu bông tại nhà cho ra hồn: con nào giặt được, con nào chỉ lau khô, giặt xong làm sao cho bông xốp lại và mắt mũi không bong.

Kiểm ba thứ trước khi cho gấu xuống nước

Đừng vội ném vào máy. Ba phút kiểm tra ở đây tiết kiệm cho bạn một buổi chiều tiếc của.

• Nhãn giặt. Thú nhồi bông của các hãng lớn gần như luôn có nhãn khâu ở đường may hông hoặc dưới mông, ghi rõ giặt máy được hay chỉ lau bề mặt. Nhãn có thì theo nhãn, nó luôn đúng hơn phỏng đoán.
• Đường may và chỗ rách. Sờ dọc các đường chỉ, nhất là chỗ nối tai, nối chân và đường may bụng. Một vết bung nhỏ bằng đốt ngón tay trước khi giặt sẽ thành một lỗ há miệng đầy bông sau khi giặt. Khâu vá lại trước, chỉ mất mấy mũi.
• Bên trong có gì. Bóp khắp thân con gấu. Cảm giác lạo xạo như bóp túi hạt đậu nghĩa là có hạt nhựa; một cục cứng vuông vắn ở lưng thường là hộp nhạc hoặc hộp pin. Hai thứ này quyết định con gấu có được xuống nước hay không.

Phân loại: con giặt nước được và con chỉ lau khô

Đây là bước hay bị bỏ qua và cũng là bước gây tiếc nhất. Bốn nhóm sau không nên giặt bằng nước:

1. Có hộp nhạc, hộp pin, mạch phát tiếng. Nước vào là hỏng mạch, và tệ hơn là pin ẩm có thể rỉ dịch ra lõi bông. Nếu hộp tháo được qua khoá kéo giấu ở lưng thì tháo ra, giặt phần vỏ, còn không thì chỉ lau khô.
2. Nhồi hạt nhựa hoặc hạt vi sinh. Loại này thường nặng tay và mềm oặt, dùng hạt để tạo dáng ngồi. Hạt ngậm nước rất lâu khô, và trong lúc quay lồng thì hạt dồn về một phía làm con gấu méo hẳn.
3. Mắt mũi gắn keo. Thử lay nhẹ hạt mắt: nếu thấy có gờ keo trong suốt quanh chân mắt thay vì mũi chỉ khâu, thì nước nóng và lực quay đủ để làm nó bong ra. Mắt nhựa rơi trong nhà có trẻ dưới ba tuổi là chuyện phải tránh.
4. Lông dài kiểu lông thú nhân tạo, đồ kỷ niệm đã cũ. Lông dài giặt máy xong sẽ bết thành từng lọn và rất khó chải lại về nguyên trạng.

Với những con này, cách xử lý tại nhà là lau khô: hút bụi bằng đầu hút nhỏ qua một lớp vải mỏng che lại cho khỏi hút mất lông, rắc bột baking soda khắp thân để chừng một tiếng rồi hút sạch, sau đó lau điểm bẩn bằng khăn ẩm vắt thật kiệt và để khô nơi thoáng gió. Cách này không sạch sâu bằng giặt nước, nhưng nó xử lý được phần lớn bụi và mùi mà không phá con gấu. Chi tiết hơn về đồ chơi vải cho trẻ nhỏ có ở bài cách giặt đồ chơi vải cho bé an toàn.

Giặt máy đúng cách cho gấu bông thường

Gấu nhồi bông polyester, mắt mũi khâu chỉ, đường may còn chắc — nhóm này chiếm đa số và giặt máy được. Làm theo thứ tự này:

1. Rũ mạnh ngoài ban công. Bụi khô rũ đi trước thì lượt giặt sau nhẹ hẳn.
2. Xử lý vết bẩn cục bộ. Vết sữa, vết nước hoa quả, vệt tay bẩn ở tai và mõm — thấm nước ấm pha chút chất giặt lên đúng chỗ, để ngấm 15 phút, chải nhẹ bằng bàn chải lông mềm theo chiều lông. Với gấu màu, thử trước ở mép khuất như mặt dưới bàn chân, chờ vài phút xem có phai không rồi mới làm rộng.
3. Cho vào túi lưới cỡ rộng, buộc kín. Túi lưới giữ cho tai và chi không bị kéo giật, và giữ cho lông không cọ trực tiếp vào thành lồng. Cách chọn cỡ túi và những lỗi hay gặp khi dùng túi có ở bài cách dùng túi lưới giặt đồ đúng cách. Một túi một con, đừng nhồi hai ba con vào chung.
4. Chế độ nhẹ, nước lạnh hoặc ấm dưới 30°C, vắt tốc độ thấp. Nước nóng làm keo dán chảy, làm lông xoăn lại và làm màu ra.
5. Chạy một mẻ riêng. Đừng nhét chung với jeans, khăn tắm hay đồ nặng — chúng đè và cuốn con gấu trong lồng.

Nếu bạn muốn giặt tay, nguyên tắc gọn hơn: hoà chất giặt cho tan hẳn trước khi thả gấu vào chậu nước ấm, ngâm 20 phút, bóp nhẹ đều thân, xả hai ba nước cho hết bọt, rồi ép nước bằng cách kẹp giữa hai lòng bàn tay hoặc cuốn trong khăn khô. Tuyệt đối không vặn xoắn kiểu vắt khăn mặt — bông bên trong xô lệch một lần là dồn cục vĩnh viễn.

Sấy và phơi — khâu quyết định con gấu có mốc lại không

Đây là chỗ nhiều nhà làm hỏng công sức của cả buổi. Lớp vỏ ngoài mỏng nên khô rất nhanh, sờ vào thấy khô ráo là tưởng xong; trong khi lõi bông bên trong vẫn còn ẩm nguyên. Cái lõi ẩm đó nằm trong tủ hoặc trên giường vài ngày là đủ để có mùi chua và mốc chấm.

• Vắt ép nhẹ rồi cuốn trong khăn khô để rút bớt nước trước khi phơi. Bước này rút ngắn thời gian khô đi đáng kể.
• Vỗ và gỡ tơi lúc còn ẩm. Bóp nắn khắp thân, kéo nhẹ các chi cho bông giãn ra. Bông bết sau khi giặt là bình thường, gỡ lúc ẩm thì nó xốp lại; để khô cứng rồi mới gỡ thì khó hơn nhiều.
• Phơi treo ngược bằng kẹp ở hai tai hoặc hai chân, nơi thoáng gió, tránh nắng gắt giữa trưa. Nắng miền Trung tháng Sáu tháng Bảy làm bay màu vải và làm sợi lông giòn đi trông thấy.
• Mùa nồm thì cần quạt. Bật quạt thổi thẳng vào con gấu vài tiếng, hoặc sấy máy ở nhiệt thấp. Nhiệt cao làm lông xoăn và co lớp vỏ, nên đừng vì sốt ruột mà tăng nhiệt.
• Kiểm bằng cách bóp lõi. Trước khi trả cho con, bóp mạnh vào bụng và mông gấu — hai chỗ dày nhất. Còn cảm giác mát lạnh và hơi nặng tay nghĩa là chưa khô kiệt, phơi tiếp.

Gấu bông cũ ám mùi thì làm gì

Con gấu ôm ngủ nhiều năm thường có một thứ mùi rất riêng: ngai ngái mồ hôi trộn hơi ẩm. Giặt một lượt thường chưa hết, vì mùi nằm trong lõi chứ không nằm ở lớp vỏ. Cách xử lý theo lớp: rũ và hút bụi khô trước, rắc baking soda để qua đêm rồi hút sạch, sau đó mới giặt nước theo hướng dẫn ở trên, và quan trọng nhất là sấy hoặc phơi cho khô kiệt tới lõi. Nếu sau hai lượt mà mùi vẫn còn, khả năng cao là lõi bông đã ngậm ẩm lâu ngày và bết thành mảng — lúc này khả năng phục hồi hạn chế, có thể phải thay bông ruột hoặc chấp nhận sống chung. Nói trước cho đúng còn hơn hứa sạch 100% rồi làm bố mẹ thất vọng.

Những lỗi hay gặp

• Giặt nước con có hộp nhạc. Lỗi phổ biến nhất và cũng khó cứu nhất. Bóp kiểm tra trước, mất mười giây.
• Dùng nước nóng "cho diệt khuẩn". Nước nóng làm keo mắt bong, lông xoăn, vải co. Muốn yên tâm về vệ sinh thì chọn sấy nhiệt vừa khi khô, đừng nâng nhiệt lúc giặt.
• Nhét ba bốn con vào chung một túi lưới. Chúng cuốn vào nhau, chỗ tiếp xúc không được giặt tới mà tai lại bị kéo giật.
• Đổ nhiều nước xả cho thơm. Nước xả bám lại làm lông bết thành lọn, và với đồ trẻ hay ngậm thì dư lượng hoá chất là thứ nên hạn chế.
• Cất khi mới "gần khô". Gần khô không phải là khô. Đây là nguyên nhân hàng đầu của mùi và mốc chấm sau khi giặt.

Khi nào nên gửi tiệm

Có mấy tình huống tự làm ở nhà vừa mất công vừa không tới:

• Gấu khổ lớn — loại cao ngang người, máy giặt gia đình không kham nổi tải trọng lúc ngậm nước, và quan trọng hơn là không sấy khô kiệt lõi được.
• Nhà không có chỗ phơi tử tế, nhất là chung cư và nhà ống trong phố vào mùa nồm.
• Vết bẩn cần tẩy riêng — mốc lâu ngày, vết mực, vết dầu mỡ.
• Nhà có bé bị dị ứng hoặc hen, cần một lượt xử lý sâu rồi sấy nóng công nghiệp cho khô hẳn.
• Dọn nhà cuối năm, khi cần giải quyết một lượt cả gấu bông, chăn ga, rèm và thảm.

Ở Nhà Gọn, gấu bông tính theo con: 20.000–250.000đ/con tuỳ kích thước và chất liệu — con nhỏ ôm ngủ ở đầu khung giá, gấu khổ lớn ở cuối khung. Nếu có vết cần tẩy riêng thì khoản tẩy vết 30.000–200.000đ tuỳ vết, và luôn báo giá trước khi làm. Gửi kèm ruột gối thì tính 50.000–100.000đ/cái, chăn ga giặt sấy 35.000đ/kg. Cần lấy gấp trong 2 giờ hoặc gửi dịp lễ Tết thì phụ thu 20%. Bạn xem thêm quy trình cụ thể ở trang giặt gấu bông tại Thanh Hoá.

Đồ được giặt riêng từng đơn — mỗi khách một lồng, đếm món khi nhận và đếm lại khi trả — và sấy bằng máy sấy công nghiệp, tức là khô tới lõi bông chứ không phải khô mặt ngoài. Tiệm ở 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở cửa 7:00–21:00 tất cả các ngày; có lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, báo trước khi chốt lịch.