Cách giặt gối cao su non, gối memory foam không hỏng ruột

Một chị khách mang tới tiệm chiếc gối cao su non mua chưa đầy một năm, kể rằng thấy gối bắt đầu ám mùi nên đem giặt cho sạch. Chị bỏ nguyên cả ruột vào máy, chọn chế độ giặt nhẹ, vắt xong phơi hai ngày. Bây giờ nằm lên thấy chỗ phồng chỗ hụt, gáy không còn được đỡ như trước, và mùi thì vẫn còn.

Nhìn cái gối là biết chuyện gì đã xảy ra. Không phải chị làm ẩu — chị đã chọn chế độ nhẹ nhất rồi. Vấn đề nằm ở một điều rất ít ai được nói cho biết khi mua gối: ruột cao su non không phải là đồ giặt máy. Và một khi nó đã hỏng thì không có cách nào phục hồi.

Phân biệt đầu tiên, cũng là phân biệt quan trọng nhất

Chiếc gối trong nhà thực ra là hai thứ khác hẳn nhau ghép lại:

• VỎ gối — lớp vải bọc bên ngoài, thường có khoá kéo. Đây là đồ vải bình thường, giặt máy được, giặt hằng tuần cùng ga giường luôn càng tốt.
• RUỘT gối cao su non — khối mút bên trong. Đây là thứ không giặt máy, không ngâm, không vắt, không sấy.

Nhiều gối cao su non còn có thêm một lớp áo lót mỏng bọc sát khối mút — lớp đó thường cũng tháo ra giặt được, nhưng phải xem nhãn vì có loại may liền.

Nắm chắc phân biệt này là đã tránh được phần lớn tai nạn. Cách giặt lớp vỏ và ga giường cho sạch mà vẫn lành cho da đã nói kỹ trong bài cách giặt vỏ gối, ga giường tốt cho da.

Vì sao giặt máy làm hỏng ruột memory foam?

Memory foam — mút hoạt tính, hay quen gọi là cao su non — không giống ruột gối bông. Ruột bông gồm hàng nghìn sợi rời, nước chảy qua giữa các sợi rồi thoát ra, sợi vẫn nguyên. Memory foam thì là một khối liền gồm vô số ô khí nhỏ li ti nối với nhau. Chính cấu trúc ô khí đó tạo ra cảm giác lún từ từ rồi đàn hồi lại — thứ khiến người ta chọn mua nó.

Khi cho vào nước, hai chuyện xảy ra cùng lúc:

• Khối mút hút nước rất nhiều và nặng lên đáng kể. Vách giữa các ô khí lúc ẩm thì mềm và yếu hơn hẳn lúc khô.
• Lồng máy quay và vòng vắt bóp, xoắn khối mút đó. Vách các ô khí bị ép quá mức và vỡ ra. Đây không phải chuyện nhăn tạm thời — cấu trúc bên trong đứt gãy hẳn.

Kết quả là gối mất đàn hồi, sờ vào thấy chỗ lồi chỗ lõm, nằm xuống thì xẹp hẳn không nâng được gáy nữa. Không có cách nào chữa. Đấy là lý do người thợ giặt nhìn thấy gối cao su non đưa vào là hỏi ngay khách định làm gì với nó.

Còn một hậu quả thứ hai, âm thầm hơn nhưng cũng nặng: nước đọng lại trong lõi mút. Chuyện này nói kỹ ở phần dưới.

Cách làm sạch ruột gối cao su non đúng cách

Cách đúng không phải là giặt, mà là làm sạch bề mặt. Nghe có vẻ ít, nhưng đủ — vì phần bẩn thực sự của ruột gối nằm ở lớp ngoài, còn mồ hôi và dầu tóc thì lớp vỏ và lót gối đã hứng phần lớn.

1. Tháo vỏ và lót, hút bụi bề mặt. Dùng đầu chổi mềm của máy hút bụi, hút đều hai mặt và các cạnh. Bụi, tế bào chết, tóc rụng nằm ở đây khá nhiều. Bước này làm mỗi tháng một lần là gối sạch hơn hẳn mà chẳng cần đụng đến nước.
2. Lau điểm bẩn bằng khăn ẩm vắt thật kiệt. Pha một chút nước giặt dịu vào bát nước mát, nhúng khăn rồi vắt cho tới khi khăn gần như chỉ còn hơi ẩm. Chấm nhẹ lên đúng chỗ có vết, đi từ ngoài vào trong. Không đổ nước trực tiếp lên mút, không dội, không xối.
3. Thấm lại bằng khăn khô. Lấy một chiếc khăn khô sạch ấn nhẹ lên chỗ vừa lau để rút bớt nước ra. Lặp lại vài lần cho tới khi khăn không còn ẩm nữa.
4. Ba điều tuyệt đối không làm: KHÔNG ngâm gối trong chậu, KHÔNG vắt hoặc xoắn, KHÔNG cho vào máy sấy. Nhiệt máy sấy làm mút biến dạng và co lại, còn vắt thì phá cấu trúc như đã nói ở trên.
5. Phơi nơi thoáng gió trong bóng râm và lật nhiều mặt. Đặt gối nằm trên giá phơi có khe hở để gió đi được cả hai phía. Cứ vài tiếng lật một lần, dựng nghiêng cho các cạnh cũng ăn gió. Nắng gắt chiếu thẳng làm mút ngả vàng và giòn, nên tránh.

Khô hẳn tới lõi — chỗ quyết định gối còn dùng được hay không

Đây là phần người ta hay chủ quan nhất, và cũng là phần khiến nhiều chiếc gối phải bỏ đi.

Bề mặt mút khô rất nhanh, chỉ vài tiếng là sờ thấy ráo. Nhưng nước nằm trong lõi thì thoát ra cực chậm, vì nó phải len qua vô số ô khí nhỏ mới ra tới ngoài. Sờ thấy khô mà bên trong vẫn ẩm là chuyện rất bình thường.

Nếu bọc vỏ và nằm lên lúc đó, chiếc gối trở thành một môi trường kín, ẩm, ấm — và mốc bắt đầu mọc từ trong lõi ra. Khi thấy chấm đen hiện lên bề mặt thì bên trong đã lan rộng từ lâu, mà mốc trong lõi mút thì không cứu được: không giặt tới nơi đó được, không phơi khô nó được nữa, mùi thì bám dai. Đến bước này chỉ còn cách thay ruột mới.

Cách kiểm tra cho chắc: bóp mạnh vào phần giữa gối rồi áp lòng bàn tay vào chỗ vừa bóp. Thấy mát lạnh hoặc hơi ẩm là chưa được. Hoặc ép gối vào một tờ khăn giấy khô, giấy đổi màu là còn nước. Chỉ khi bóp vào lõi không còn cảm giác ẩm mới bọc vỏ dùng lại. Ở Thanh Hoá vào mùa nồm, việc phơi khô hẳn một khối mút dày có thể mất vài ngày liền — đó cũng chính là lý do nên hạn chế làm ướt nó ngay từ đầu.

Gối có mùi thì xử lý thế nào cho khỏi phải làm ướt?

Phần lớn trường hợp gối ám mùi không cần đụng đến nước chút nào. Cách làm quen thuộc mà hiệu quả:

• Rắc baking soda lên mặt gối, để vài giờ rồi hút sạch. Rắc một lớp mỏng đều khắp mặt, để yên bốn đến sáu tiếng cho nó hút mùi và hút ẩm, sau đó dùng máy hút bụi đầu chổi mềm hút thật kỹ. Lật mặt kia làm tương tự. Cách này khô hoàn toàn nên không có rủi ro gì cho khối mút.
• Hong gió định kỳ. Mỗi tháng mang gối ra chỗ thoáng, không nắng gắt, để nửa ngày. Hơi ẩm tích trong mút thoát bớt, mùi giảm rõ.
• Đừng xịt nước thơm lên mút. Nước thơm không lấy nguyên nhân gây mùi đi, chỉ phủ thêm một lớp mùi khác, mà phần dung dịch xịt vào lại làm mút ẩm — đúng thứ cần tránh.

Ruột gối bông thì lại khác — loại này giặt được

Nói cho rõ để khỏi nhầm: bài này khắt khe với ruột cao su non và memory foam. Còn ruột gối bông, ruột gối sợi tổng hợp thì hoàn toàn giặt được, vì chúng gồm nhiều sợi rời, nước đi qua dễ và thoát ra cũng dễ. Giặt nhẹ, sấy khô hoàn toàn rồi vò cho bông tơi lại là dùng tiếp bình thường.

Ruột gối bông nên được giặt định kỳ chứ không phải chỉ khi thấy bẩn, vì nó tích mồ hôi và bụi theo năm tháng. Nhịp giặt gối, chăn ga hợp lý cho khí hậu ngoài Bắc có trong bài bao lâu nên giặt chăn ga một lần. Với gối ôm và gối tựa sofa lại có cách riêng nữa, xem cách giặt gối ôm, gối tựa sofa.

Khi nào nên gửi Nhà Gọn?

Có mấy tình huống mà mang ra tiệm hợp lý hơn tự xoay ở nhà:

• Không chắc ruột gối là loại gì. Nhãn mờ, gối mua lâu rồi, bóp vào thấy vừa mềm vừa có độ đàn — đưa tiệm xem tận tay để phân loại trước khi làm gì cả, tránh làm hỏng nhầm.
• Ruột gối bông cả nhà cần giặt. Máy giặt gia đình quay mấy cái ruột gối cùng lúc thường không nổi, mà giặt xong ở nhà lại khó sấy khô tới lõi.
• Gối dính vết loang lớn do đổ nước, trẻ con tè dầm hoặc chảy nước dãi lâu ngày — loại vết này cần xử lý theo đúng loại vết, không phải cứ giặt mạnh hơn là sạch.
• Đang mùa nồm mà cần khô nhanh. Máy sấy công nghiệp sấy khô hoàn toàn được ruột bông trong ngày, việc mà phơi trong nhà mấy hôm cũng chưa chắc xong.
• Gối đã có mùi mốc rõ. Nên đưa xem trước, tiệm nói thẳng cái gì còn cứu được và cái gì nên thay, chứ không nhận bừa rồi trả về nguyên trạng.

Ở Nhà Gọn Laundry, ruột gối tính 50.000–100.000đ mỗi cái tuỳ kích thước và độ dày. Vỏ gối và ga giường đi theo đường giặt sấy quần áo tính theo cân: dưới 8kg là 28.000đ/kg, từ 8kg trở lên là 22.000đ/kg, đơn tối thiểu 30.000đ. Nếu gửi cả bộ chăn ga cùng lúc thì chăn ga giặt sấy 35.000đ/kg, chăn siêu nhẹ 45.000đ/kg, chăn lông vũ 55.000đ/kg. Vết cần xử lý riêng thì tẩy vết 30.000–200.000đ tuỳ loại và độ cũ, luôn báo trước khi làm. Cần lấy ngay sau 2 giờ thì phụ thu 20%, dịp lễ Tết cũng phụ thu 20%.

Nhà gửi đồ đều đặn thì thẻ thành viên trả trước tiết kiệm hơn: Bạc nạp 500.000đ tặng thêm 10%, Vàng nạp 1.000.000đ tặng thêm 15%, Kim Cương nạp 2.000.000đ tặng thêm 20%. Đồ được giặt riêng từng đơn trên máy giặt và máy sấy công nghiệp, sấy khô hoàn toàn trước khi trả, giá niêm yết công khai, có lấy và giao tận nơi với phí tuỳ đơn và quãng đường.