Cách giặt khăn xô, khăn sữa cho bé

Bốn giờ sáng, đèn ngủ vàng vàng, mẹ bế bé vắt qua vai vỗ ợ hơi. Một tiếng ợ nhỏ, rồi một vệt sữa ấm chảy xuống cổ áo. Với tay lấy cái khăn xô gấp sẵn ở đầu giường, lau miệng bé, lau cổ, gấp lại, đặt sang bên.

Sáng ra, cái chậu con trong nhà tắm đã có gần chục chiếc khăn như thế. Giặt hằng ngày, vậy mà sau vài tuần khăn cứ cứng dần, mép hơi ráp, vài chiếc ngả vàng ở giữa và ghé mũi vào vẫn thấy thoáng mùi chua chua.

Hầu hết các mẹ nghĩ do khăn kém. Theo kinh nghiệm nhận đồ ở tiệm, nguyên nhân thường nằm ở ba chỗ khác: xà phòng còn sót trong sợi khăn, khăn bị gom ẩm quá lâu trước khi giặt, và khăn dùng chung nước giặt với đồ người lớn.

Khăn mới mua: giũ nước sạch trước khi cho bé dùng

Chiếc khăn xô lúc mở túi ra trông phẳng phiu, trắng tinh. Cái phẳng đó phần nhiều đến từ lớp hồ nhà sản xuất phủ lên cho khăn đẹp mắt khi đóng gói, cộng thêm bụi bông còn sót từ khâu dệt và cắt may.

• Lớp hồ làm khăn thấm kém. Lau lên da bé chỉ trượt đi chứ không hút.
• Bụi bông li ti dính lại trên da và quanh miệng bé, nhất là mấy lần dùng đầu.
• Mùi thơm công nghiệp trong bao bì không cần thiết với đồ tiếp xúc da trẻ sơ sinh.

Cách giũ khăn mới rất đơn giản: ngâm nước ấm nhẹ chừng mười lăm phút, vò nhẹ bằng tay, xả lại hai tới ba nước cho tới khi nước trong. Lần này không cần nước giặt, càng không cần nước xả. Phơi nắng gió cho khô hẳn rồi mới xếp vào tủ.

Vì sao khăn của bé phải giặt riêng

Nhiều nhà tiện tay bỏ chung khăn của bé với quần áo người lớn cho đỡ tốn nước. Tiệm vẫn khuyên tách riêng, vì mấy lý do rất thực tế.

• Đồ người lớn mang theo bụi đường và mồ hôi cả ngày — đồ đi làm, đồ tập, tất chân. Khăn lau miệng bé nằm chung một lồng với nhóm đó là chuyện nên tránh.
• Nước giặt cho đồ người lớn thường mạnh và nhiều hương. Khăn xô mỏng, sợi thưa, hút chất giặt rất nhanh và nhả ra rất chậm.
• Xơ vải bay từ khăn tắm, chăn nỉ bám lên bề mặt khăn xô, giặt xong nhìn lấm tấm.
• Nút áo, khoá kéo, móc áo lót cào rách khăn mỏng — vài mẻ là khăn có lỗ li ti.

Nếu giặt máy, gom khăn của bé thành một mẻ riêng và bỏ vào túi lưới. Chọn chế độ nhẹ, và quan trọng hơn cả là bật thêm một lần xả.

Nước ấm vừa phải, nước giặt thật ít

Đây là chỗ nhiều người làm ngược. Thấy khăn dính sữa thì đổ nhiều nước giặt cho chắc ăn, và đun nước thật nóng cho sạch. Cả hai đều phản tác dụng.

1. Nước ấm vừa tay, đừng nước sôi. Nước quá nóng làm chất đạm trong sữa đông lại và bám chặt vào sợi bông, vết càng khó ra.
2. Lượng nước giặt chỉ bằng một phần ba so với khi giặt đồ người lớn cùng khối lượng. Khăn xô mỏng, ít bám bẩn nặng.
3. Chọn loại dịu, ít hương, dành cho đồ trẻ. Hoà tan hết vào nước trước rồi mới cho khăn vào — đừng đổ trực tiếp lên khăn.
4. Vò nhẹ theo chiều sợi, đừng xoắn vặn. Khăn xô xoắn nhiều sẽ nhão mép và mất dáng.
5. Xả ít nhất ba nước, tới khi vò khăn dưới nước mà không còn thấy bọt li ti nổi lên nữa.

Xả kỹ là bước quyết định. Khăn xô cứng, ráp, có mùi lạ sau vài tuần gần như luôn là do xà phòng còn đọng trong sợi. Cặn xà phòng khô lại làm sợi bông dính vào nhau, đó chính là cái cảm giác "cứng như bìa" khi sờ vào.

Cặn sữa và vết ngả vàng: ngâm sớm thay vì tẩy mạnh

Vết vàng trên khăn sữa phần lớn là chất béo trong sữa còn sót lại rồi bị oxy hoá dần. Lúc mới lau, vết gần như trong suốt nên mắt không thấy; vài tuần sau nó hiện lên thành mảng ngà ngà, thường ở chính giữa khăn.

• Giũ ngay dưới vòi nước lạnh sau khi dùng — mười giây thôi mà ăn thua ở đây.
• Thả vào chậu nước ấm nhẹ chờ tới lượt giặt trong ngày. Đừng gom khăn ẩm vào giỏ kín qua đêm; đó là lúc mùi chua sinh ra.
• Khăn đã vàng lâu ngày thì ngâm nước ấm với rất ít nước giặt trẻ em chừng ba mươi phút, vò nhẹ, xả kỹ, phơi nắng.
• Phơi nắng là cách làm sáng khăn dịu nhất, không cần hoá chất.

Nói thật để bạn khỏi kỳ vọng sai: vết vàng lâu ngày thường chỉ mờ đi chứ khó về trắng như mới. Khăn ố vàng nhiều mảng thì đã tới lúc thay khăn, chứ không phải tới lúc tăng liều chất tẩy. Vết sữa bột và sữa tươi bám trên áo bé có cách xử lý riêng, xem thêm ở bài tẩy vết sữa bột, sữa tươi trên quần áo bé.

Nước xả: đừng dùng cho khăn lau miệng

Nước xả làm khăn mềm bằng cách phủ một lớp mỏng lên sợi vải. Chính lớp phủ đó gây ra hai vấn đề với khăn xô: khăn giảm thấm hút, lau xong vẫn còn ướt nhớp trên da bé; và lớp phủ cùng hương liệu đọng lại trên khăn lau miệng, lau mặt — thứ bé chạm vào nhiều lần mỗi ngày.

Cách làm ở tiệm: khăn lau miệng, lau mặt của bé thì không dùng nước xả. Muốn khăn mềm thì có đường khác — giặt đủ nước, xả kỹ, phơi nơi có gió rồi giũ mạnh vài cái trước khi gấp.

Phơi, cất và tần suất thay khăn

Ở Thanh Hoá còn thêm mùa nồm tháng hai tháng ba, tường đổ mồ hôi, đồ mỏng phơi hai ngày vẫn ẩm. Khăn của bé mà cất khi còn ẩm là hỏng cả mẻ.

• Giũ mạnh từng chiếc trước khi phơi để sợi bông tơi ra, khăn khô sẽ mềm hơn.
• Phơi căng, không gấp đôi trên dây, để cả hai mặt cùng đón gió.
• Nắng sáng tới trưa là đủ. Nắng gắt cả ngày làm sợi bông giòn và nhanh mục.
• Mùa nồm thì sấy khô hẳn rồi mới cất; khăn hơi ẩm để trong tủ kín sẽ có mùi mốc sau vài ngày.
• Cất ngăn riêng, khô thoáng, không xếp chung với đồ người lớn.
• Kiểm khăn mỗi tháng. Mỏng đi thấy rõ, mép bung sợi, ngả vàng nhiều thì thay chiếc mới.

Khăn mặt, khăn tắm của cả nhà có cách chăm riêng, xem ở bài giặt khăn tắm, khăn mặt sạch khuẩn.

Những lỗi hay gặp

• Đổ nước giặt trực tiếp lên khăn — chỗ tiếp xúc đậm đặc thường ngả vàng trước.
• Ngâm khăn qua đêm trong chậu, sáng ra khăn đã có mùi chua.
• Chỉ xả một nước vì thấy nước đã trong, trong khi bọt vẫn còn trong sợi.
• Dùng nước xả cho khăn lau miệng vì muốn khăn mềm và thơm.
• Vắt xoắn thật mạnh cho nhanh khô, khăn nhão mép sau vài tuần.

Khi nào nên gửi tiệm

Giặt tay ở nhà là hợp lý cho khăn của bé dùng hằng ngày. Nên nghĩ tới tiệm giặt đồ sơ sinh ở Thanh Hoá khi:

• Mẹ mới sinh và trong nhà không có người đỡ việc giặt giũ.
• Mùa nồm kéo dài, đồ phơi mấy ngày không khô, cần máy sấy công nghiệp.
• Chăn, gối, đệm của bé cần giặt sấy — nhóm này giặt tay ở nhà rất khó khô.

Về giá: khăn xô, khăn sữa gửi kèm đồ của bé thì tính theo cân giặt sấy quần áo thường — dưới 8kg 28.000đ/kg, từ 8kg trở lên 22.000đ/kg, đơn tối thiểu 30.000đ. Chăn ga của bé tính theo mục giặt sấy chăn ga 35.000đ/kg. Vết sữa hay vết ố cần xử lý riêng thì mục tẩy vết đang niêm yết 30.000–200.000đ tuỳ vết, tiệm xem đồ, báo giá theo món rồi bạn chốt, không phát sinh sau. Cần lấy trong 2 giờ hoặc gửi dịp lễ Tết thì phụ thu 20%.

Khi đặt đơn, bạn nhớ dặn rõ đây là đồ của bé để tiệm giặt riêng, dùng ít chất giặt, xả thêm nước, và ghi rõ có bỏ nước xả hay không. Tiệm giặt riêng từng đơn, đếm món khi nhận và đếm lại khi trả nên mấy chiếc khăn nhỏ không bị lẫn sang đơn khác. Địa chỉ 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở cửa 7:00–21:00 tất cả các ngày; có lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường. Khăn nào đã ố vàng khó về như cũ thì tiệm nói trước để bạn cân nhắc thay mới, thay vì hứa cho xong việc.