Cách giặt quần âu, quần tây công sở giữ ly quần

Sáng thứ Hai, lôi cái quần âu ra mặc đi họp, thấy hai ống quần phẳng lì như tấm bìa. Đường ly chạy dọc giữa ống — cái nếp làm nên dáng quần tây — biến mất từ lúc nào không hay. Đứng trước gương thấy quần trùng xuống, mất hẳn vẻ gọn gàng vốn có.

Chuyện này ở tiệm chúng tôi nghe gần như hằng tuần. Khách mang tới hai ba cái quần tây, cái nào cũng còn mới, vải chưa sờn, chỉ mỗi tội hết dáng. Hỏi kỹ thì gần như bao giờ cũng do hai việc: quăng chung vào máy giặt rồi vắt hết cỡ, và là ở nhiệt quá tay.

Bài này nói thẳng vào chỗ đó: ly quần sinh ra từ đâu, mất vì cái gì, và bốn bước giặt — phơi — treo — là phải làm khác đi thế nào.

Ly quần thật ra là gì

Nhiều người tưởng ly quần là do may. Không phải. Đường ly là một nếp gấp được ép nóng vào sợi vải, chạy dọc giữa ống trước và ống sau. Bàn là nóng cộng hơi ẩm làm sợi vải tạm mềm ra, khi nguội đi sợi đông lại theo hình mới và giữ nếp.

Hiểu vậy thì suy ra được ba điều luôn đúng:

• Ly là nếp tạm, không phải nếp vĩnh viễn. Mọi thứ làm sợi vải mềm trở lại — nước nóng, hơi ẩm nhiều, lực kéo — đều xoá dần đường ly. Cho nên quần âu mặc ba bốn buổi là ly nhạt đi, chuyện bình thường.
• Vải càng nhiều sợi tổng hợp thì ly càng bền. Polyester giữ nếp lâu vì sợi nhựa nhớ hình. Ngược lại quần pha len hay pha cotton nhiều thì ly mau xẹp, phải là lại thường xuyên hơn.
• Nếp mới đè lên nếp cũ là hỏng. Gấp ngang ống quần vắt lên móc, hoặc để quần xoắn trong lồng vắt, sẽ tạo nếp gấp ngang cắt qua đường ly dọc. Là mấy cũng khó xoá vì sợi bị ép hai lần theo hai hướng.

Nhìn nhãn trước đã: quần của bạn làm bằng gì

Cùng gọi là quần âu nhưng ba cái quần trong tủ bạn có thể là ba chất liệu khác hẳn, co và bóng theo ba kiểu.

• Pha polyester (loại phổ thông, hay thấy trên đồng phục công sở). Bền, ít nhăn, giữ ly lâu, nhưng rất sợ bàn là nóng — sợi nhựa gặp nhiệt cao thì bẹp xuống và bóng lên thành vệt.
• Pha len (quần tây may đo, quần vest). Rủ đẹp, đứng dáng, nhưng sợi len có lớp vảy nhỏ; gặp nước nóng cộng lực chà xát là vảy cài vào nhau, vải co rút và dày cộm lên. Co rồi thì không kéo về được.
• Cotton kaki. Chịu nhiệt cao hơn cả, là dễ, nhưng nhăn nhanh và co nhẹ ở vài lần giặt đầu. Quần có sợi co giãn thì thêm một luật: tránh nước nóng và máy sấy nhiệt cao, vì sợi co giãn đứt gãy là quần bai ra ở mông và đầu gối.

Chưa biết quần mình loại nào thì cứ xử theo nhóm khó nhất: nước lạnh, nhẹ tay, nhiệt thấp. Chuyện chăm đồ đi làm nói chung, cả sơ mi lẫn quần, có bài riêng ở giặt đồ công sở, sơ mi ở Thanh Hoá.

Giặt: lộn mặt trái, nhẹ tay, vắt thấp

Trước khi cho quần vào nước: móc hết túi, cài kín khoá và cúc cạp. Khoá mở toang trong lồng giặt cào rách vải khác rất nhanh.

1. Lộn mặt trái. Vừa đỡ phai màu, vừa tránh mặt ngoài cọ vào lồng máy sinh vệt bóng ở mông và đầu gối.
2. Cho vào túi lưới, giặt riêng nhóm quần tây. Đừng giặt chung với khăn tắm hay đồ bò — khăn xù xơ bám đầy, khoá quần bò làm sờn vải mỏng.
3. Nước lạnh hoặc ấm dưới ba mươi độ, chế độ nhẹ. Nước nóng vừa làm co vừa xoá ly.
4. Vắt vòng thấp, khoảng bốn trăm vòng một phút là đủ. Đây là bước quyết định. Vắt cực đại tiết kiệm cho bạn nửa buổi phơi nhưng đổi lại là chằng chịt nếp nhăn hằn sâu.
5. Với quần pha len thì bỏ máy đi. Pha nước lạnh với chút nước giặt trung tính, nhấn quần xuống, bóp nhẹ vài lượt, xả sạch, rồi ép nước bằng cách cuộn quần vào khăn bông khô. Đừng vặn xoắn.

Phơi và treo: kẹp ống, đừng gập ngang

Quần vừa vớt ra là lúc dễ nắn nhất. Sợi còn ẩm, còn mềm, bạn đặt nó vào hình nào thì nó khô theo hình đó.

• Giũ mạnh vài cái cho vải giãn ra ngay khi lấy khỏi máy, đừng để quần nằm trong lồng qua đêm.
• Vuốt hai ống chồng khít nhau, nắn cho đường ly cũ trùng lại đúng vị trí rồi mới treo.
• Treo bằng móc kẹp, kẹp vào gấu ống, cho quần rủ ngược xuống. Sức nặng của nước kéo thẳng ống quần và ly tự hằn lại. Đây là mẹo đơn giản mà hiệu quả rõ nhất trong cả bài.
• Đừng vắt ngang quần qua thanh móc. Vắt ngang là tự tay tạo một nếp gấp ở đúng giữa đùi, cắt vuông góc đường ly.
• Phơi chỗ thoáng, tránh nắng gắt buổi trưa. Nắng tháng sáu ở Thanh Hoá làm quần sẫm màu bạc đi trông thấy, nhất là quần đen. Mùa nồm thì phơi trong nhà có quạt thổi ngang, đừng để quần ẩm treo lâu trong phòng kín sinh mùi mốc.

Là quần: qua khăn lót, đi theo nếp cũ

Là quần âu không khó, chỉ cần đúng thứ tự và đừng vội.

1. Là lúc quần còn hơi ẩm, hoặc phun sương cho ẩm đều. Vải khô cong thì phải tăng nhiệt mới ăn nếp, mà nhiệt cao đẻ ra vệt bóng.
2. Lót một chiếc khăn cotton mỏng giữa bàn là và mặt vải với mọi quần sẫm màu hoặc pha nhiều sợi tổng hợp. Khăn lót chặn nhiệt trực tiếp, hơi nước vẫn đi qua được.
3. Bắt đầu từ nấc nhiệt thấp rồi tăng dần. Pha polyester để nấc thấp; pha len nấc trung bình và là qua khăn ẩm; cotton kaki chịu được cao hơn.
4. Là cạp và túi trước, rồi mới tới hai ống. Làm ngược lại thì lúc xoay quần bạn đè bẹp phần vừa là xong.
5. Nắn ly theo nếp cũ. Gập quần sao cho hai đường may hông và trong đùi chồng khít, đường ly cũ sẽ tự hiện ra ở mép gấp. Đi đúng vào nếp cũ đó, đừng tự tạo đường mới — hai đường ly song song trên một ống quần thì nhìn là biết ngay.
6. Ấn bàn là xuống và giữ vài giây, nhấc lên, dịch sang đoạn kế. Đừng đẩy tới đẩy lui như là áo, vì đẩy làm vải trượt và ly cong.
7. Treo lên móc kẹp ngay và để nguội hẳn mười lăm phút trước khi cất. Nếp chỉ đông lại khi sợi nguội; gấp lúc còn nóng là mất công là. Trong tủ cũng treo bằng móc kẹp ống, đừng nhồi chật.

Kỹ thuật là chung cho các loại quần áo khác, kể cả áo sơ mi và váy, có ở bài cách là ủi quần áo phẳng đẹp tại nhà.

Những lỗi hay gặp

• Vắt hết cỡ cho nhanh khô rồi ngạc nhiên vì quần chằng chịt nếp.
• Vắt ngang quần lên móc gỗ, tạo nếp gấp giữa đùi cắt qua ly.
• Là thẳng mặt vải sẫm màu ở nhiệt cao, để lại vệt bóng vĩnh viễn ở mông và đầu gối.
• Tự nghĩ ra đường ly mới vì lười nắn theo nếp cũ, thành ra ống quần có hai vệt.
• Cho quần pha len vào máy sấy nóng, lấy ra thấy ngắn hơn một đốt tay.
• Gấp cất ngay lúc quần vừa là xong còn nóng, mọi công sức thành công cốc.

Khi nào nên gửi tiệm

Có những chiếc quần mà giặt ở nhà càng làm càng xuống dáng. Nên mang ra tiệm khi:

• Quần pha len, quần vest may đo, quần vải mỏng cao cấp — nhóm này giặt nước sai một lần là co, và co thì không hoàn nguyên.
• Quần bộ đi kèm áo vest: nên giặt cả bộ cùng lúc, cùng cách, để hai món không lệch màu sau vài mùa.
• Dính dầu mỡ, mực mà tự tẩy dễ loang thành mảng lớn hơn.

Về giá: giặt sấy quần áo thường tính theo cân, đơn dưới 8kg là 28.000đ/kg, đơn từ 8kg trở lên là 22.000đ/kg, đơn tối thiểu 30.000đ. Nếu muốn giữ nếp sắc thì chọn giặt khô theo chiếc: mục Quần Âu, Kaki, Jeans là 55.000đ một chiếc; sơ mi 50.000đ đến 60.000đ một chiếc. Cần lấy trong 2 giờ hoặc gửi dịp lễ Tết thì phụ thu 20%.

Tiệm giặt riêng từng đơn — mỗi khách một lồng, đếm món khi nhận và đếm lại khi trả, giá niêm yết công khai. Địa chỉ 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở cửa 7:00–21:00 tất cả các ngày; có lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường. Xem quần xong mà thấy phần bóng vải hay chỗ co đã quá tay không lấy lại được, tiệm nói thẳng ngay từ đầu.