Cách giặt quần yếm và đồ vải canvas dày

Chiếc quần yếm treo ở giàn phơi ba ngày rồi mà sờ vào dây yếm vẫn còn ẩm. Đó là cảnh quen của bất cứ ai từng sắm một chiếc quần yếm canvas hoặc một cái áo khoác vải bố dày. Đồ thì đẹp, mặc thì bền, mà đến khâu giặt phơi là cả nhà nản.

Ở tiệm, khách mang canvas tới thường kể đúng ba chuyện: giặt xong quần cứng như tấm bìa, lần đầu giặt làm dây màu sang cả mẻ đồ, và phơi mãi không khô nên áo bị mùi ẩm mốc. Cả ba chuyện đều bắt nguồn từ cùng một đặc tính của loại vải này.

Hiểu được đặc tính đó thì mọi thao tác về sau đều tự nhiên. Bài này kể lại theo trình tự thật: từ lúc chuẩn bị món đồ trước khi cho vào máy, tới lúc là ủi phần dây yếm và cất vào tủ.

Canvas là vải gì mà khó chiều đến thế

Canvas — hay còn gọi là vải bố, vải bạt — là vải bông dệt trơn với sợi to và mật độ dệt rất chặt. Người ta làm ra nó để căng buồm, may lều, may bao tải, rồi mới đưa vào quần áo. Đặc tính của nó kéo theo mấy hệ quả rất thực tế:

• Ngậm nước cực nhiều. Sợi bông tự nó hút nước, lại thêm nhiều sợi trong cùng một diện tích. Chiếc quần yếm khô cầm nhẹ tênh, no nước thì nặng trĩu tay.
• Cản gió. Mặt vải kín nên gió không xuyên qua được, hơi ẩm chỉ bay từ bề mặt ra. Đó là lý do canvas khô lâu hơn hẳn cotton mỏng dù cùng là sợi bông.
• Sợi bông co khi gặp nhiệt. Nước nóng và máy sấy nhiệt cao làm quần rút lại, ống ngắn đi và dây yếm chật hơn.
• Nhuộm đậm thì nhả màu lượt đầu. Nhất là canvas nhuộm chàm hoặc nhuộm màu tối, phẩm thừa còn trên sợi sẽ trôi ra ở vài lần giặt đầu tiên.
• Có hồ vải khi mới mua. Đồ mới thường được hồ cứng cho phom đẹp; hồ này tan dần sau vài lần giặt, và đó là lúc quần bắt đầu mềm và ôm dáng người mặc.

Chuẩn bị trước khi cho vào máy

Quần yếm khác quần thường ở chỗ nó có rất nhiều thứ lằng nhằng: dây, móc, khoá, cúc bấm. Bỏ qua bước chuẩn bị là để chúng tự do phá đồ trong lồng máy.

1. Đọc nhãn giặt bên trong. Ký hiệu chậu nước có số hoặc chấm cho biết mức nhiệt tối đa; hình vuông có vòng tròn gạch chéo nghĩa là không sấy máy. Nhãn của nhà sản xuất luôn là căn cứ cao nhất.
2. Móc cài dây yếm lại, đừng để hai cái móc kim loại đung đưa tự do. Chúng là thủ phạm quen thuộc của những vết xước và lỗ thủng trên đồ mềm.
3. Kéo hết khoá và cài hết cúc bấm. Khoá mở là lưỡi khoá cào vào vải suốt cả chu trình.
4. Móc túi ra kiểm tra. Quần yếm nhiều túi và bạn hay quên: giấy tờ, chìa khoá, thẻ, tiền lẻ, mấy con ốc trong túi ngực.
5. Lộn trái toàn bộ. Việc này giữ màu mặt ngoài và giảm hiện tượng bạc trắng ở đầu gối, mông, mép túi.
6. Xử lý vết bẩn trước. Vết dầu mỡ, vết bùn khô thì để khô hẳn rồi cạo bớt bằng thìa, sau đó chấm chất giặt lên vết, chờ mươi phút mới cho vào máy.

Giặt riêng — nhất là ba lần đầu

Đây là mục nhiều người bỏ qua rồi tiếc. Có hai lý do phải tách mẻ, và không lý do nào là chuyện nhỏ.

• Ra màu. Canvas đậm màu lần đầu gần như chắc chắn nhả phẩm. Nước giặt sẽ ngả xanh hoặc ngả xám, và cái áo trắng giặt cùng mẻ sẽ ngả theo. Vết ám màu kiểu này rất khó gỡ.
• Trọng lượng. Khối canvas no nước đè lên đồ mỏng và quăng quật suốt chu trình. Cổ áo thun bị kéo giãn, đồ có dây bị quấn rối, đồ ren thì rách.

Muốn thử xem đồ còn ra màu hay không, hãy làm ẩm một góc khuất bên trong rồi ấn khăn trắng lên đó. Khăn ăn màu là còn ra, khăn sạch thì lần sau ghép mẻ được. Nếu buộc phải ghép, chỉ ghép với nhóm đồ dày cùng loại — quần kaki, quần jeans, áo khoác bò. Nhóm này giặt gần giống nhau, cách làm cụ thể có trong bài cách giặt quần kaki đúng cách.

Nhiệt độ nước và lượng chất giặt

Người ta hay nghĩ đồ dày thì phải nước nóng và nhiều bột giặt. Cả hai đều sai theo hướng ngược nhau.

• Dùng nước mát hoặc nước ấm nhẹ, trong giới hạn nhãn cho phép. Nước nóng làm sợi bông co và làm phẩm nhuộm trôi mạnh hơn. Nước mát giặt canvas thường ngày là đủ.
• Chọn chu trình vừa phải, không cần chế độ chà mạnh. Vải này bền, cái nó hỏng là màu và phom chứ không phải sợi.
• Đừng nhồi đầy lồng. Canvas nở ra khi ngậm nước; lồng chật thì nước không luân chuyển, chỗ giặt được chỗ không, và vắt cũng không kiệt. Một chiếc quần yếm dày nên đi cùng lượng đồ ít.
• Chất giặt dùng đúng liều, đừng đổ gấp đôi. Bọt nhiều đọng lại trong lòng sợi dệt chặt, xả một lượt không hết, và chính lượng chất giặt còn sót là nguyên nhân chính khiến quần cứng khi khô.
• Thêm một lần xả nếu máy có tuỳ chọn đó. Với canvas thì xả kỹ quan trọng hơn giặt mạnh.
• Nước xả vải dùng ít thôi. Nó làm mềm tay nhưng cũng phủ một lớp lên sợi, khiến vải giảm khả năng thấm hút — bất tiện với đồ mặc đi làm hay ra mồ hôi.

Vắt và phơi cho nhanh khô — phần khó nhất

Với canvas, khô nhanh hay chậm được quyết định ngay ở khâu vắt, chứ không phải ở chỗ bạn treo nó.

1. Vắt thêm một lần nữa. Sau chu trình chính, cho chạy riêng một lần vắt cho tới khi treo lên không còn nhỏ giọt. Bao nhiêu nước rút ra ở đây là bấy nhiêu giờ phơi tiết kiệm được.
2. Nếu vắt tay: trải quần lên một chiếc khăn bông to, cuộn tròn cả hai lại rồi ấn đều cho khăn hút nước. Không xoắn vặn, vì xoắn làm nhăn gãy nếp trên vải dày và rất khó là lại.
3. Giũ mạnh vài cái trước khi treo cho các lớp vải tách nhau ra.
4. Cài cúc hông, mở phẳng thân quần, để hai mặt vải không úp vào nhau. Chỗ úp nhau là chỗ khô sau cùng và cũng là chỗ sinh mùi.
5. Treo bằng móc rộng vai hoặc vắt ngang thanh phơi, đừng gập đôi trên dây phơi mảnh — nếp gập ấy vừa lâu khô vừa để lại vệt hằn.
6. Ưu tiên chỗ có gió lùa hơn chỗ nắng gắt. Gió mang hơi ẩm đi, còn nắng gắt chỉ làm bạc màu mặt vải phía ngoài.
7. Lật mặt giữa chừng. Được nửa buổi thì lộn lại, đặc biệt phần cạp và túi vì đó là chỗ nhiều lớp vải chồng lên nhau.

Vào mùa nồm Thanh Hoá, khi tường nhà đọng nước và quần áo phơi ba ngày vẫn ẩm, cách thực tế là phơi trong phòng kín có bật quạt thổi chếch dọc theo giàn, kèm máy hút ẩm hoặc điều hoà chế độ khô nếu nhà có. Quạt quan trọng hơn nhiệt. Các mẹo khác cho những ngày như vậy nằm ở bài cách phơi quần áo nhanh khô ngày mưa.

Là ủi phần khoá, cúc và dây yếm

Canvas nhăn thì trông rất rõ vì mặt vải dày và phẳng. Nhưng đây cũng là loại vải chịu nhiệt bàn là khá tốt, miễn là bạn tránh mấy chỗ nhạy cảm.

• Là khi vải còn hơi ẩm thì nếp thẳng dễ hơn nhiều so với là lúc khô cong.
• Lộn trái mà là, hoặc lót một tấm khăn cotton mỏng lên trên. Là trực tiếp mặt ngoài của canvas màu tối dễ để lại vệt bóng.
• Không đưa bàn là trực tiếp lên khoá kéo, cúc bấm, đinh tán. Kim loại nóng lên rất nhanh và có thể làm cháy sém vải quanh nó; nhựa của khoá thì chảy dính vào mặt bàn là.
• Dây yếm là riêng từng dây, kéo căng rồi lướt bàn là dọc theo. Dây bị xoắn mà cứ là thì nếp xoắn ở lại luôn.
• Phần bụng yếm có nhiều lớp — là mặt trong trước, mặt ngoài sau, đi chậm để nhiệt kịp truyền qua các lớp.
• Dùng hơi nước nếu bàn là có, hơi nước xử lý vải dày hiệu quả hơn là nhiệt khô.

Quần bị cứng sau khi khô thì làm sao

Đây là than phiền phổ biến nhất về canvas. Cứng thường không phải do vải hỏng mà do ba nguyên nhân, và cả ba đều gỡ được:

• Chất giặt còn sót trong sợi. Giặt lại một lượt chỉ với nước sạch, thêm một lần xả, rồi vắt kỹ. Đa số trường hợp cứng là ở đây.
• Hồ vải của đồ mới. Cái này cần thời gian; sau vài lần mặc và giặt, hồ tan dần và quần sẽ tự mềm theo dáng người mặc.
• Phơi khô cứng trong nắng gắt mà không giũ. Vò nhẹ và giũ mạnh vài lần khi vải còn hơi ẩm, hoặc treo trong phòng tắm có hơi nước nóng chừng mười lăm phút rồi giũ, vải sẽ dịu lại.

Ngoài ba cách trên, mặc là cách làm mềm hiệu quả nhất — canvas mềm ra nhờ chuyển động của cơ thể chứ không nhờ hoá chất. Nếu bạn đang chăm một chiếc túi vải cùng chất liệu, cách xử lý hơi khác vì túi có phom cứng và quai chịu lực, xem bài cách làm sạch túi tote canvas.

Những lỗi hay gặp

• Giặt chung quần yếm mới với áo trắng ngay lần đầu tiên.
• Nhồi cả mẻ đầy ắp vì nghĩ đồ dày thì cứ tống hết một lượt cho gọn.
• Đổ gấp đôi bột giặt cho "đủ ăn" với vải dày — rồi quần cứng đơ khi khô.
• Dùng nước nóng già rồi ngạc nhiên vì ống quần ngắn đi.
• Xoắn vặn để vắt nhanh, để lại nếp gãy không là hết được.
• Gập đôi trên dây phơi nên phần cạp không bao giờ khô.
• Sấy nhiệt cao cho kịp mặc, vừa co vừa hỏng phần chun và dây co giãn.
• Cất vào tủ khi dây yếm còn hơi ẩm, vài hôm sau mở ra thấy mùi mốc và đốm trắng.
• Là thẳng lên đinh tán đồng làm sém một mảng vải quanh nó.

Khi nào nên gửi tiệm

Đồ canvas mặc thường ngày thì giặt ở nhà hoàn toàn được, chỉ cần đúng nhịp như trên. Nên mang ra tiệm khi:

• Nhà không có chỗ phơi đón gió hoặc đang giữa mùa nồm — máy sấy công nghiệp ở mức nhiệt phù hợp giải quyết gọn chuyện này.
• Đồ dính dầu mỡ máy móc, sơn, bùn đất công trường — nhóm vết này cần xử lý riêng trước khi giặt.
• Quần yếm có chi tiết da, thêu tay, đinh tán cũ hoặc là đồ vintage bạn muốn giữ lâu.
• Nhiều bộ cùng lúc — đồ bảo hộ của tổ thợ, đồng phục quán, đồ đi rừng đi công trình.
• Đồ đã ám mùi mốc mà giặt lại ở nhà vẫn còn.

Về giá: gửi theo cân trong dịch vụ giặt sấy thì dưới 8kg là 28.000đ/kg, từ 8kg trở lên là 22.000đ/kg, đơn tối thiểu 30.000đ. Muốn xử lý kỹ từng chiếc thì bảng giá có mục quần Âu, kaki, jeans 55.000đ mỗi chiếc; cần tẩy vết riêng thì 30.000–200.000đ tuỳ vết, luôn báo giá trước khi làm. Với túi canvas, ba lô vải và các món phụ kiện thì bảng giá chưa có mức cố định — bạn gửi ảnh qua Zalo 0943 386 369 để tiệm báo giá theo món. Lấy gấp trong 2 giờ hoặc gửi dịp lễ Tết thì phụ thu 20%.

Đồ được giặt riêng từng đơn — mỗi khách một lồng, đếm món khi nhận và đếm lại khi trả — bằng máy giặt và máy sấy công nghiệp ở mức nhiệt phù hợp với từng chất liệu. Tiệm ở 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở cửa 7:00–21:00 tất cả các ngày; có lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, báo trước khi chốt lịch. Nếu món đồ đã bạc màu loang hay có nếp gãy cũ, chúng tôi sẽ nói rõ giới hạn ngay lúc nhận chứ không hứa trả về như mới.