Cách giặt võ phục taekwondo, karate trắng lâu

Con đi tập võ về, ném cái balo vào góc nhà rồi lao đi tắm. Balo đó, bên trong là bộ võ phục ướt đẫm mồ hôi, gấp vội, khoá kín. Đến chiều hôm sau mẹ mở ra thì mùi xộc lên và cổ áo đã bắt đầu ngả sang cái màu vàng nhạt mà giặt mấy nước cũng chỉ nhạt đi chứ không hết.

Cảnh này quen với hầu hết phụ huynh có con học taekwondo hay karate. Bộ võ phục không phải áo phông mặc chơi: vải cotton hoặc pha canvas dày, dệt chắc để chịu được động tác kéo giật, và chính độ dày đó khiến mồ hôi ngấm sâu và thoát ra chậm. Bài này gom lại cách giặt cho bộ đồ trắng lâu, đỡ ố, đỡ cứng — và mấy điểm an toàn cần biết trước khi với tay lấy chai thuốc tẩy.

Vì sao võ phục trắng nhanh ố vàng?

Không phải vì "bẩn" theo nghĩa thông thường. Ba nguyên nhân chồng lên nhau:

• Mồ hôi để lâu trên vải. Đây là nguyên nhân chính. Mồ hôi khô đi rồi mà vẫn nằm trong sợi vải sẽ dần chuyển vệt ố vàng, tập trung ở cổ áo, nách áo và mép cạp quần — đúng những chỗ tiếp xúc da nhiều nhất.
• Vải dày giữ ẩm lâu. Bộ đồ dày gấp mấy lần áo thun, nhét trong balo kín thì bên trong vẫn ẩm cả buổi. Ẩm cộng ấm là điều kiện lý tưởng cho mùi.
• Nhiệt độ cao "khoá" vết bẩn lại. Sấy nóng hoặc ủi lên vùng còn vết mồ hôi chưa xử lý sẽ làm vết ăn hẳn vào sợi. Sau bước đó thì khả năng phục hồi hạn chế thật sự, không phải chuyện chịu khó chà là ra.

Hiểu ba nguyên nhân này thì cách làm tự khắc rõ: giặt sớm, xử lý cục bộ trước, và đừng đưa nhiệt vào khi vết còn đó.

Bước 1 — Đừng để bộ đồ qua đêm trong balo

Nếu chỉ nhớ được một điều từ cả bài này, hãy nhớ điều này. Thói quen nhét đồ ướt mồ hôi vào balo rồi để tới hôm sau chính là thứ tạo ra phần lớn vết ố và mùi mà các phụ huynh phải vật lộn về sau.

Cách làm gọn cho cả nhà: dặn con lấy bộ đồ ra khỏi balo ngay khi về tới nhà. Giặt được luôn thì tốt; chưa giặt được thì giũ ra, treo lên móc chỗ thoáng cho khô, rồi giặt trong vòng một ngày. Đồ khô treo thoáng khác hẳn đồ ẩm gấp kín — chỉ riêng thay đổi này đã giảm rõ rệt cả mùi lẫn độ ố.

Bước 2 — Tách riêng đai, và chuyện có nên giặt đai hay không

Đai võ phải tách riêng khỏi bộ đồ trắng, đây là điểm không tranh cãi về mặt giặt giũ: đai màu — đỏ, xanh, nâu, tím — dễ phai, và bộ võ phục trắng nằm cạnh nó trong lồng máy là đối tượng hứng màu đầu tiên. Một lần phai màu lên áo trắng thì rất khó gỡ.

Còn chuyện có nên giặt đai không thì cần nói khách quan: ở nhiều môn phái và nhiều câu lạc bộ có tục không giặt đai, xem chiếc đai như vật ghi dấu quá trình luyện tập của người mang. Ngược lại, cũng có nơi coi đó chỉ là một mảnh vải cần giữ vệ sinh như mọi thứ khác. Đây là chuyện truyền thống chứ không phải chuyện kỹ thuật, nên cách hợp lý là hỏi thầy dạy của con rồi tự quyết định — bài viết này không đứng về bên nào.

Nếu bạn chọn giặt đai: giặt tay riêng, nước lạnh, không thuốc tẩy, không vò mạnh, phơi trải phẳng nơi thoáng gió tránh nắng gắt để đai không co rút và không cong vênh.

Bước 3 — Xử lý ố cổ áo và nách áo trước khi giặt cả bộ

Ném cả bộ vào máy rồi mong bột giặt tự lo phần cổ áo là cách chắc chắn khiến vết ố tích dần qua từng tuần. Vết cục bộ phải xử lý cục bộ:

1. Làm ẩm vùng cổ và nách bằng nước ấm.
2. Thấm chất giặt đậm đặc hoặc chất tẩy gốc oxy pha loãng lên đúng vùng đó. Chất tẩy gốc oxy dịu với sợi cotton hơn thuốc tẩy clo và ít làm vải ngả vàng về lâu dài.
3. Để ngấm 20–30 phút. Đừng vội, thời gian ngấm làm phần lớn công việc.
4. Chải nhẹ bằng bàn chải lông mềm theo chiều sợi vải. Chải ngang thớ làm xù mặt vải canvas.
5. Giặt cả bộ ngay sau đó, đừng để vùng vừa xử lý khô lại rồi mới giặt.

Bộ khung xử lý ố vàng chi tiết hơn — kể cả cho áo sơ mi đi làm — có ở bài cách tẩy ố vàng nách áo, cổ áo. Trường hợp bộ đồ trắng đã lỡ bị dính màu từ đai hay từ một chiếc áo màu trong mẻ giặt thì xem cách làm trắng áo trắng bị xin màu.

Bước 4 — Giặt và làm khô sao cho vải không cứng, không co

• Lộn trái áo và quần trước khi cho vào máy, giúp mặt ngoài đỡ xù và đỡ bám xơ.
• Giặt riêng đồ trắng. Bộ võ phục nên đi cùng mẻ với đồ trắng khác, không chung với đồ màu — nhất là đồ mới mua.
• Nước lạnh hoặc ấm dưới 40°C, chế độ thường. Nước quá nóng làm bộ đồ cotton co lại — với đồ của trẻ đang lớn thì co thêm vài phân là thành chật.
• Đừng lạm dụng nước xả vải. Nước xả bám lên sợi làm vải giảm khả năng thấm hút, mặc tập một lúc là bí và bết. Bộ võ phục cần thấm mồ hôi, không cần thơm mềm.
• Huy hiệu, logo câu lạc bộ thêu hoặc ép nhiệt thì lộn trái, giặt nhẹ, không ủi trực tiếp lên mặt logo.
• Phơi trong bóng râm có gió, tránh nắng gắt giữa trưa. Nhiều người nghĩ phơi nắng to cho trắng, nhưng nắng gắt kéo dài làm sợi cotton giòn và làm vùng đã ố vàng đậm thêm.
• Giữ nếp bằng cách vuốt phẳng lúc còn ẩm và treo trên móc vai rộng. Vải canvas dày mà phơi vắt đôi trên dây thì hằn một nếp gãy giữa lưng áo, ủi mấy cũng khó phẳng lại.

Lịch giặt theo tuần cho trẻ tập 3–5 buổi

Nhiều nhà mua hai bộ võ phục để xoay vòng — đó là cách đơn giản nhất để không bao giờ phải mặc lại bộ chưa khô. Một nhịp dễ theo:

• Sau mỗi buổi tập: lấy đồ ra khỏi balo ngay, giũ, treo chỗ thoáng. Nếu con ra mồ hôi nhiều thì tráng nhanh qua nước lạnh phần cổ và nách rồi treo.
• Cứ hai buổi tập một lần giặt máy với trẻ tập 3 buổi/tuần; giặt sau mỗi buổi nếu tập 5 buổi/tuần hoặc tập vào mùa hè nóng.
• Mỗi 2–3 tuần một lượt xử lý cổ và nách bằng chất tẩy gốc oxy, kể cả khi nhìn chưa thấy ố — phòng vẫn nhẹ hơn chữa.
• Trước kỳ thi lên đai hoặc giải đấu: gửi tiệm một lượt cho bộ đồ phẳng phiu, trắng đều. Đây là lúc con đứng trước ban giám khảo, bộ đồ chỉn chu cũng là một phần của sự tự tin.

Đồng phục đi học của con cũng chịu chung kiểu bẩn mồ hôi và ố cổ áo này; cách xử lý gần giống nhau, có gộp lại ở bài giặt đồng phục học sinh ở Thanh Hoá.

Những lỗi hay gặp

• Sấy nóng khi cổ áo còn vết ố. Nhiệt khoá vết lại vĩnh viễn. Xử lý vết xong hãy sấy.
• Ngâm thuốc tẩy cả đêm "cho trắng hẳn". Sợi mục, đường may bục, vải ngả vàng — cái giá cao hơn nhiều so với vết ố ban đầu.
• Giặt bộ trắng chung với đai màu hoặc áo màu mới. Một chiếc áo đỏ mới mua đủ làm hỏng cả bộ.
• Dùng nước nóng cho đồ cotton dày. Co rút, và với trẻ đang lớn thì bộ đồ nhanh chóng thành chật.
• Cất đồ khi chưa khô hẳn ở phần cạp quần và cổ áo. Những chỗ nhiều lớp vải khô sau cùng; cất sớm là có mùi trong tủ, nhất là mùa nồm ở Thanh Hoá.

Khi nào nên gửi tiệm

Giặt võ phục ở nhà hoàn toàn làm được nếu theo nhịp trên. Nhưng có mấy lúc gửi tiệm là hợp lý hơn: khi bộ đồ đã ố nhiều chỗ và cần xử lý tẩy vết bài bản; trước kỳ thi lên đai hay giải đấu cần bộ đồ phẳng đẹp; khi nhà có 2–3 con cùng học võ và mỗi tuần là một chồng đồ dày; hoặc mùa nồm khi đồ phơi ba ngày vẫn còn ẩm ở đường may.

Ở Nhà Gọn, bộ võ phục tính theo cân như quần áo thường: giặt sấy dưới 8kg 28.000đ/kg, từ 8kg trở lên 22.000đ/kg, đơn tối thiểu 30.000đ. Nếu cần xử lý vết ố riêng thì khoản tẩy vết 30.000–200.000đ tuỳ vết tính thêm và luôn báo giá trước khi làm — bạn nghe giá rồi mới quyết. Cần gấp trong 2 giờ hoặc gửi dịp lễ Tết thì phụ thu 20%. Nhà có con học võ quanh năm thì thẻ thành viên trả trước giúp nhẹ ví hơn: hạng Bạc nạp 500.000đ dư 550.000đ, hạng Vàng nạp 1.000.000đ dư 1.150.000đ, hạng Kim Cương nạp 2.000.000đ dư 2.400.000đ, dùng cho mọi dịch vụ và không hết hạn trong 12 tháng.

Đồ được giặt riêng từng đơn — mỗi khách một lồng, đếm món khi nhận và đếm lại khi trả, nên bộ trắng của con không nằm chung lồng với đồ màu nhà khác. Sấy bằng máy sấy công nghiệp, khô kiệt cả phần cạp và cổ áo. Tiệm ở 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở cửa 7:00–21:00 tất cả các ngày, có lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, báo trước khi chốt lịch. Nói rõ ngay lúc gửi rằng đây là võ phục trắng và chỉ vào chỗ ố cần chú ý — thợ sẽ biết đường xử lý.