Cách tẩy vết dầu gió, dầu tràm trên quần áo và ga giường

Nhà nào có ông bà, có trẻ nhỏ thì gần như chắc chắn có một lọ dầu gió hoặc dầu tràm trên đầu giường. Và cũng gần như chắc chắn sẽ có ngày lọ ấy đổ. Buổi đêm với tay tắt quạt, lọ lăn xuống, sáng dậy thấy một vệt loang sẫm trên ga giường, sờ vào thấy nhờn, còn cả phòng thì nồng mùi bạc hà. Vết dầu gió phiền ở chỗ nó là vết dầu nhưng đi kèm một mùi rất mạnh — xử lý sạch phần dầu rồi mùi vẫn còn, mà xịt nước thơm đè lên thì chỉ trộn thành mùi khó chịu hơn. Bài này chỉ cách làm đúng thứ tự.

Vì sao vết dầu gió khó xử lý hơn vết dầu ăn

Dầu gió, dầu tràm, dầu khuynh diệp về cơ bản là tinh dầu pha trong dầu nền. Hai thành phần đó gây ra hai vấn đề khác nhau:

• Phần dầu nền để lại vệt loang trong suốt, nhìn nghiêng dưới ánh sáng mới rõ. Nó không tan trong nước, nên xả nước lã bao nhiêu cũng không hết, thậm chí còn làm vệt loang rộng ra.
• Phần tinh dầu mới là thứ bám mùi. Bạc hà, long não, khuynh diệp bay hơi chậm và bám vào sợi vải rất dai, riêng vải tổng hợp thì giữ mùi lâu hơn cotton nhiều.
• Vài loại dầu có màu. Một số chai màu xanh hoặc vàng nâu để lại vệt ố nhạt trên vải trắng ngoài lớp dầu.
• Vết hay dính đúng chỗ khó. Ga giường, gối, áo ngủ của người già — đồ khổ lớn, dùng hằng đêm, không thay ngay được.

Nguyên tắc là ba nhịp tách bạch: thấm hút — cắt dầu — khử mùi. Gộp lại làm một là lý do nhiều người giặt ba lượt vẫn thấy vệt và vẫn ngửi thấy mùi.

Nhịp 1: thấm hút ngay, đừng chà và đừng xả nước

Vài phút đầu quyết định vết to hay nhỏ. Làm đúng thứ tự này:

• Đặt khăn giấy lên và ấn nhẹ. Ấn để hút dầu, thấm từ mép ngoài vào giữa, thay giấy liên tục tới khi giấy không còn ăn dầu nữa.
• Không chà xát. Chà là đẩy dầu loang ra một vùng rộng gấp mấy lần và ép nó xuống sâu giữa các sợi.
• Không xả nước lã trước. Với vết dầu, nước chỉ làm vết trải rộng chứ không gỡ được gì.
• Rắc bột hút dầu. Khi đã thấm hết phần lỏng, rắc kín vết bằng bột ngô, bột năng, phấn rôm hoặc baking soda. Để yên 20–30 phút cho bột kéo nốt phần dầu còn nằm trong sợi, rồi phủi hoặc hút sạch. Vết cũ để cả đêm càng tốt.
• Nếu đang ở ngoài, ít nhất hãy thấm giấy rồi để đó — đừng cố kỳ bằng nước rửa tay trong nhà vệ sinh, phần lớn ca hỏng áo bắt đầu từ đây.

Nhịp 2: cắt lớp dầu bằng nước rửa bát

Đây là bước chính. Nước rửa bát vốn được làm ra để cắt dầu mỡ nên nó hợp với vết dầu gió hơn hẳn bột giặt thường.

• Nhỏ vài giọt nước rửa bát lên đúng vết, xoa nhẹ bằng đầu ngón tay theo vòng tròn nhỏ, chỉ trong phạm vi vết.
• Để yên 15 phút. Đừng vội xả — chất tẩy cần thời gian bám lấy lớp dầu.
• Xả bằng nước ấm vừa tay từ mặt trái của vết, để dòng nước đẩy dầu ra ngoài thay vì ép sâu thêm.
• Kiểm dưới ánh sáng. Nhìn nghiêng tấm vải xem còn vệt bóng không. Còn thì lặp lại, thường 2–3 lượt là ổn với vết mới.
• Giặt cả tấm bằng nước ấm vừa tay theo đúng nhãn giặt, giặt riêng chứ đừng thả chung mẻ — dầu và mùi sẽ lây sang đồ khác.

Nếu vết đã cũ và cứng đầu, cách xử lý theo tầng lớp trong bài cách tẩy vết dầu mỡ trên quần áo áp dụng được gần như y hệt, chỉ khác là ở đây bạn phải làm thêm một nhịp khử mùi nữa.

Nhịp 3: khử mùi, thứ mà giặt thường không làm nổi

Đây là phần nhiều người bỏ quên. Vải sạch mắt nhưng mở tủ ra vẫn nồng mùi bạc hà. Mấy cách dùng được:

• Baking soda khô. Khi vải đã khô, rắc baking soda phủ kín vùng có mùi, để vài giờ hoặc qua đêm rồi phủi sạch và giặt lại. Đây là cách nhẹ nhàng nhất với vải màu.
• Ngâm nước ấm pha baking soda khoảng 30 phút trước lượt giặt cuối, hợp với ga giường và áo ngủ cotton.
• Giấm trắng pha loãng cũng trung hoà mùi tốt, nhưng nhớ chỉ dùng một loại — đã dùng giấm thì tuyệt đối không có thuốc tẩy clo trong cùng chậu.
• Phơi thoáng gió, có nắng nhẹ. Gió là thứ khử mùi tinh dầu hiệu quả mà lại không tốn gì. Đồ khô dở dang luôn giữ lại mùi, nên phải khô hẳn.
• Đừng xịt nước hoa đè lên. Mùi tinh dầu chưa đi mà lại chồng thêm một tầng mùi nữa, kết quả thường tệ hơn.

Nếu cả nhà đang gặp chuyện đồ giặt xong vẫn ngai ngái chứ không riêng vết dầu gió, nguyên nhân thường nằm ở khâu phơi và ở chính lồng máy giặt — xem bài quần áo giặt xong vẫn hôi mùi thì xử lý thế nào.

Từng loại vải, từng cách

• Cotton, ga giường, áo ngủ vải bông: nhóm dễ nhất, chịu được ngâm và lặp lại nhiều lượt.
• Vải tổng hợp (polyester, thun lạnh): ít ngấm nhưng giữ mùi rất dai, gần như luôn cần nhịp khử mùi bằng baking soda.
• Vải pha spandex, đồ thun co giãn: tránh nước nóng và tránh chà mạnh, sợi giãn dễ hỏng phom.
• Tơ tằm, len, nhung, đồ thêu đính kết: không tự xử lý. Chỉ thấm nhẹ bằng giấy rồi mang đi giặt chuyên dụng càng sớm càng đỡ.
• Chăn lông vũ, chăn siêu nhẹ, ruột gối: vỏ ngoài có thể tháo giặt, nhưng dầu đã thấm vào ruột thì cần máy giặt sấy công nghiệp mới xử lý và sấy khô tận lõi được.

Mấy điều tuyệt đối tránh

• Không sấy nóng hay là ủi khi vết chưa sạch. Nhiệt cố định vết vào sợi và sau đó gần như không cứu được.
• Không đổ thẳng cồn hay xăng thơm lên vải màu mà chưa thử góc khuất — vệt loang mất màu còn khó chịu hơn vết dầu.
• Không chà bằng bàn chải cứng. Vải bạc thớ, chỗ đó sẽ sáng hơn phần còn lại và không phục hồi được.
• Không ngâm ga màu qua đêm trong nước có chất tẩy — dễ ra màu loang.

Khi nào nên gửi Nhà Gọn?

Một giọt dầu trên áo cotton thì làm ở nhà là ổn. Nhưng có mấy trường hợp gửi tiệm hợp lý hơn:

• Đổ nguyên lọ lên ga, gối, chăn — vết rộng, thấm sâu, phơi ở nhà khó khô tận lõi.
• Vết đã bị là ủi hoặc sấy khô đè lên — cần người có nghề xem đồ rồi mới nói được còn cứu tới đâu.
• Đồ của người già, người bệnh dùng dầu hằng ngày, cần giặt định kỳ và cần khử mùi kỹ. Nhóm này chúng tôi có quy trình riêng, xem thêm ở bài giặt đồ cho người già, người bệnh tại Thanh Hoá.
• Đồ đắt tiền hoặc đồ giặt khô: vest, áo dài, đồ lụa — rủi ro tự làm hỏng cao hơn nhiều so với chi phí gửi tiệm.
• Đợt nồm ẩm ở Thanh Hoá, chăn ga dày phơi trong nhà không khô nổi và sẽ ám mùi mốc chồng lên mùi dầu.

Tại Nhà Gọn Laundry, giặt sấy quần áo theo cân là 28.000đ/kg với đơn dưới 8kg, 22.000đ/kg từ 8kg trở lên, đơn tối thiểu 30.000đ. Chăn ga tính 35.000đ/kg, chăn siêu nhẹ 45.000đ/kg, chăn lông vũ 55.000đ/kg, ruột gối 50.000–100.000đ/cái. Nếu cần đánh vết riêng, phí tẩy vết từ 30.000đ đến 200.000đ tuỳ loại vết và độ khó — chúng tôi xem đồ và báo giá rõ trước khi làm. Đồ được giặt riêng từng đơn, sấy khô hoàn toàn trước khi trả, có nhận lấy và giao tận nơi với phí tuỳ đơn và quãng đường. Đơn cần lấy ngay sau 2 giờ và đơn vào dịp lễ Tết có phụ thu 20%.

Nói thẳng một điều: không phải vết nào cũng về được như mới. Vết dầu để lâu nhiều tháng, vết đã bị nhiệt cố định, hoặc vải đã bạc thớ vì chà mạnh thì kết quả tuỳ tình trạng thực tế của món đồ — nhiều khi chỉ mờ đi đáng kể chứ không sạch tuyệt đối. Chúng tôi luôn xem đồ và nói rõ khả năng trước khi bạn quyết định gửi.