Mua được chiếc áo ưng ý ngoài phố, về nhà bóc cái tem giá dán chình ình trước ngực. Tem thì bong ra, nhưng để lại một mảng mờ mờ bằng đúng cỡ tem, sờ vào hơi dính tay. Nghĩ bụng giặt phát là hết. Giặt xong, phơi khô, mặc vào soi gương thì mảng đó vẫn nằm nguyên đó, mà lần này lại còn hơi xỉn hơn lúc đầu.
Chuyện này gặp nhiều nhất với áo phông, áo sơ mi và quần jeans mua ở chợ hoặc cửa hàng nhỏ, nơi tem giá được dán thẳng lên mặt vải chứ không dán lên mác. Vấn đề là phần còn lại trên áo không phải bụi bẩn thông thường, nên cách xử lý cũng phải khác.
Keo dán tem không tan trong nước, giặt bao nhiêu lần cũng vậy
Loại keo dùng cho tem giá và nhãn mác gọi là keo nhạy áp lực (pressure-sensitive adhesive, tức keo chỉ cần ép nhẹ là dính). Nó không cần nước, không cần nhiệt, không cần thời gian khô như hồ dán giấy. Bạn ấn ngón tay lên là nó bám ngay, và đó chính là điểm khiến nó phiền phức.
Keo này được làm từ nhựa tổng hợp, thường là gốc acrylic hoặc gốc cao su. Điểm chung của cả hai nhóm: chúng không tan trong nước. Nước giặt sinh ra để cuốn đi dầu mỡ, mồ hôi và bụi bẩn, nó không có cơ chế nào phá được liên kết của lớp nhựa ấy. Cho nên áo đi qua máy giặt, chịu cả vòng vắt, mà mảng keo vẫn giữ nguyên hình dáng cái tem.
Còn một chuyện nữa giải thích vì sao vết ngày càng xấu đi. Phần keo sót lại vẫn còn tính dính. Mỗi lần bạn mặc, mỗi lần phơi, nó bắt lấy bụi trong không khí và xơ vải rơi ra từ chính chiếc áo. Bụi và xơ tích lại trong lớp keo trong suốt, biến nó thành một vệt xám, và vệt ấy đậm dần theo tháng ngày. Vết keo càng để lâu càng khó gỡ không phải vì keo cứng thêm, mà vì bạn phải lấy đi cả phần bẩn đã ăn vào trong keo. Nói rộng ra, đây là một trong những lý do nên xử lý đồ mới mua trước khi mặc lần đầu, xem thêm bài cách xử lý quần áo mới mua trước khi mặc.
Thứ tự đúng: làm lạnh cho giòn, phá phần mỏng, rồi mới giặt
Nhiều người bắt đầu bằng việc đổ ngay dung môi lên vết. Làm vậy thì phần keo dày sẽ nhão ra và loang rộng gấp đôi diện tích ban đầu. Thứ tự hợp lý là gỡ bớt phần dày trước bằng cách làm cho nó giòn, rồi mới tới phần mỏng còn bám trong sợi.
- Cho vào ngăn đá. Gấp áo sao cho vùng dính keo nằm ngoài, bỏ vào túi nilon sạch rồi đặt trong ngăn đá khoảng ba mươi đến sáu mươi phút. Lạnh làm lớp nhựa mất tính dẻo và chuyển sang giòn.
- Gỡ phần dày ngay khi vừa lấy ra. Dùng mép thẻ nhựa cũ hoặc móng tay đẩy nhẹ theo một chiều, phần keo dày sẽ bong ra thành mảnh nhỏ thay vì kéo nhoè. Làm nhanh, vì chỉ vài phút ở nhiệt độ phòng là keo dẻo trở lại.
- Thử dung môi ở góc khuất. Chọn đường may bên trong hoặc gấu áo. Thấm một chút, chờ vài phút, ấn khăn trắng lên xem có ra màu không. Bước này bắt buộc, phần sau sẽ nói rõ vì sao.
- Phá phần keo mỏng còn lại. Với cotton, kaki, denim và đồ có in hình, dùng dầu ăn: nhỏ vài giọt lên đúng vết, để yên năm đến mười phút cho dầu ngấm vào lớp keo rồi day nhẹ bằng đầu ngón tay theo vòng nhỏ. Với vải tổng hợp, vải mỏng hoặc đồ trơn màu nhạt, dùng cồn y tế 70 độ thấm vào bông, chấm từ mép vết vào giữa để vết không loang.
- Giặt phần dầu vừa dùng. Đây là bước dễ quên nhất. Nhỏ vài giọt nước rửa chén lên chỗ vừa bôi dầu, xoa nhẹ, để mười phút rồi giặt cả chiếc áo bằng nước mát như bình thường. Bỏ qua bước này thì bạn đổi một vết keo lấy một quầng dầu.
Nếu vết keo của bạn dày và cứng như nhựa khô chứ không phải lớp mỏng của tem giấy, nhiều khả năng đó là keo dán công nghiệp, cách xử lý khác hẳn, xem bài tẩy vết keo 502, keo dán trên quần áo. Còn mẹo làm lạnh ở bước một cũng chính là mẹo dùng cho kẹo cao su, chi tiết ở bài tẩy kẹo cao su, bã keo trên quần áo.
⚠️ Đừng dùng acetone hay nước rửa móng tay lên vải tổng hợp. Acetone phá keo rất nhanh, nhưng nó cũng hoà tan chính sợi vải của nhiều loại đồ phổ biến. Với acetate và triacetate, nó làm sợi tan ra và để lại lỗ thủng thật sự chứ không phải vết mờ. Với polyester pha, nylon và các loại vải có lớp phủ bóng, nó làm bề mặt nhăn, dính bết hoặc bạc trắng thành mảng. Chưa kể acetone kéo phẩm nhuộm ra rất mạnh nên đồ màu dễ loang thành quầng nhạt. Hư hỏng kiểu này không sửa lại được, kể cả mang ra tiệm. Nếu không chắc áo làm bằng chất liệu gì, đừng thử.
Vì sao thử ở góc khuất là bắt buộc, nhất là với đồ in hình
Hai loại đồ hay hỏng nhất trong khâu này là đồ có in hình và đồ nhuộm màu đậm, và chúng hỏng vì hai lý do khác nhau.
Hình in trên áo phông thường là mực in nhiệt hoặc miếng decal ép nóng. Cồn là dung môi làm mềm chính lớp nhựa của mực in đó. Chấm cồn sát mép hình, chỉ vài giây là mực bắt đầu bong hoặc nhoè, và hình in đã hỏng thì không có cách phục hồi. Với đồ in hình, hãy chọn dầu ăn.
Còn với đồ nhuộm màu đậm, nhất là đồ nhuộm không kỹ, cồn kéo phẩm màu ra khỏi sợi. Kết quả là vết keo biến mất nhưng để lại một khoảng vải nhạt màu hơn xung quanh, nhìn còn rõ hơn vết cũ. Thử ở đường may bên trong mất chừng ba phút, và nó là cách phân biệt giữa một chiếc áo cứu được với một chiếc áo hỏng hẳn.
Vết keo đã qua vài lần giặt và đã thành vệt xám
Nếu chiếc áo đã giặt nhiều lần, vệt keo giờ trông xám và mờ chứ không còn trong. Lúc này bạn phải lấy đi hai thứ cùng lúc: lớp keo và phần bụi đã ăn vào trong nó. Cách làm vẫn như trên nhưng cần lặp lại và kiên nhẫn hơn:
- Bỏ bước làm lạnh nếu không còn mảng keo dày nổi lên, vì giờ chỉ còn lớp mỏng nằm trong sợi.
- Để dung môi lâu hơn, khoảng mười lăm phút, thay vì năm phút. Thêm dầu hoặc cồn khi thấy vết bắt đầu khô.
- Day bằng bàn chải lông mềm theo vòng nhỏ để kéo phần bụi ra khỏi lớp keo đang mềm.
- Xử lý nước rửa chén rồi giặt, phơi khô trong bóng râm và soi lại dưới ánh sáng ban ngày. Lặp lại tối đa hai đến ba vòng.
Cần nói thẳng: vết keo để lâu đã ngậm bụi thì thường chỉ làm nhạt đi đáng kể chứ khó hứa trả lại mặt vải như lúc mới. Nếu sau hai vòng mà vết không nhạt thêm, dừng lại, vì làm tiếp chỉ mài mòn sợi vải.
Khi nào nên mang ra tiệm
Tự làm ở nhà hợp lý với áo phông cotton, quần jeans, đồ dày và trơn màu. Nên mang ra tiệm khi gặp các trường hợp sau:
- Đồ lụa, len, đồ có lớp lót bên trong hoặc áo vest, những món mà một vệt loang do dung môi để lại còn khó chữa hơn vết keo.
- Áo in hình lớn, có decal ép nhiệt, hoặc vết keo nằm sát mép hình in.
- Bạn đã thử acetone hay chất tẩy mạnh và vải bắt đầu đổi màu hoặc đổi bề mặt.
- Vết keo nằm ở chỗ dễ thấy trên món đồ bạn không muốn liều.
Tại Nhà Gọn, tẩy vết tính riêng từ 30.000đ đến 200.000đ tuỳ vết, tiệm xem đồ và báo trước làm được tới đâu chứ không làm xong rồi mới tính. Nếu cần giặt cả chiếc, giặt khô theo món có sơ mi 50.000đ đến 60.000đ, quần Âu, kaki hoặc jeans 55.000đ, áo khoác 40.000đ đến 120.000đ. Giặt sấy quần áo thường tính theo cân: dưới 8kg là 28.000đ/kg, từ 8kg trở lên là 22.000đ/kg, đơn tối thiểu 30.000đ. Cần lấy gấp trong vòng 2 giờ thì phụ thu thêm 20%.
Khi mang tới, hãy nói rõ đó là vết keo tem và bạn đã thử gì ở nhà: đã dùng dầu, cồn hay acetone chưa, đã sấy hay là chưa. Thông tin đó quyết định hướng làm của thợ và tránh cho đồ bị xử lý chồng lên nhau. Tiệm ở 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở cửa 7:00 đến 21:00 tất cả các ngày, có lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, gọi 0943 386 369 để được báo phí.
Áo mới dính keo tem mà ngại tự thử? Gửi ảnh cho thợ xem trước
Nhắn Zalo 0943 386 369 kèm ảnh chụp vết, nói rõ chất liệu áo, có in hình hay không và bạn đã thử gì ở nhà. Tiệm xem và nói thẳng làm được tới đâu trước khi bạn quyết mang đồ tới. Tẩy vết tính riêng theo mức độ. Địa chỉ 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở cửa 7:00–21:00 tất cả các ngày.
Đặt giặt online