Cách tẩy vết nước ép trái cây, sinh tố trên quần áo

Một ngụm sinh tố dâu đổ ra áo trắng. Phản xạ đầu tiên của hầu hết mọi người là rút khăn giấy chà thật mạnh, rồi chạy vào nhà vệ sinh xát xà phòng. Mấy phút sau nhìn lại, vết không nhạt đi mà còn loang to hơn, màu hồng chuyển sang tím xám. Không phải bạn xui, mà là vết nước ép có "tính cách" riêng, xử lý sai thứ tự là tự làm khó mình.

Bài này đi từng bước: vì sao vết nước ép, sinh tố khó chịu, cách tẩy vết nước ép khi còn ướt, cách cứu vết đã khô, và khi nào thì nên dừng tay mang áo ra tiệm. Nếu vết của bạn là loại dính nhựa như mít, xoài xanh, chuối thì cách xử lý khác hẳn, xem riêng bài cách tẩy vết nhựa trái cây trên quần áo.

Vết nước ép, sinh tố gồm những gì

Một ly nước ép hay sinh tố để lại trên vải ba thứ cùng lúc:

• Sắc tố tự nhiên của quả. Dâu, việt quất, nho, thanh long ruột đỏ, củ dền có sắc tố đỏ tím; cà rốt, xoài chín, cam có sắc tố vàng cam. Đây là phần để lại màu.
• Đường. Khi khô, đường làm vết cứng và dính. Gặp nhiệt (nước nóng, máy sấy, bàn là) đường dễ ngả màu nâu và kéo sắc tố bám sâu vào sợi vải.
• Thịt quả, sữa, sữa chua (với sinh tố). Phần sữa là protein, gặp nước nóng sẽ đông lại trên sợi vải, rất khó gỡ.

Từ ba thành phần đó ra được hai nguyên tắc: luôn dùng nước lạnh ở bước đầu, và không đưa áo qua nhiệt khi vết chưa sạch hẳn. Hai điều này quan trọng hơn bất kỳ mẹo tẩy nào.

Xử lý khi vết còn ướt: 5 bước

1. Thấm, không chà. Dùng khăn sạch hoặc giấy ăn đặt lên vết, ấn nhẹ để hút phần nước còn đọng. Chà qua lại sẽ đẩy sắc tố lan rộng và ăn sâu vào sợi.
2. Gạt phần thịt quả. Với sinh tố đặc, dùng mép thìa gạt nhẹ phần bã trên mặt vải trước khi cho nước vào.
3. Lật mặt trái, xả nước lạnh. Để vòi nước lạnh chảy từ mặt trái của vải, ngay sau vết. Nước đẩy sắc tố ra ngoài theo đường nó vừa ngấm vào, thay vì đẩy xuyên qua cả lớp vải. Xả vài phút tới khi nước chảy qua trong hơn.
4. Chấm dung dịch axit nhẹ. Pha giấm trắng hoặc nước cốt chanh với nước lạnh theo tỉ lệ khoảng 1 phần giấm, 2 phần nước. Thử ở chỗ khuất trước (mép trong gấu áo, đường may bên hông), đợi vài phút xem vải có đổi màu không. Ổn thì dùng khăn trắng chấm nhẹ lên vết, để 5–10 phút, xả lại nước lạnh.
5. Giặt như bình thường bằng nước mát, rồi kiểm tra vết trước khi phơi. Còn dấu thì lặp lại bước 4, đừng cho vào máy sấy.

Tại sao không xát xà phòng cục ngay? Nhiều sắc tố của quả mọng đổi màu theo độ kiềm: gặp môi trường kiềm chúng có thể chuyển sang xanh tím hoặc sẫm lại. Xà phòng cục và một số bột giặt có tính kiềm khá cao, xát trực tiếp lên vết dâu, việt quất đôi khi làm vết đậm hơn chứ không nhạt đi. Nước giặt vẫn dùng được, nhưng để sau bước xả nước lạnh và bước axit nhẹ.

Mỗi loại nước ép một chút khác nhau

Loại vết	Điểm cần để ý	Hướng xử lý
Dâu, việt quất, nho, thanh long đỏ	Sắc tố đậm, dễ đổi màu với kiềm	Nước lạnh, rồi giấm hoặc chanh pha loãng
Cam, chanh leo, dứa	Nhiều đường, vết nhạt nhưng dễ ố vàng khi gặp nhiệt	Xả kỹ nước lạnh, giặt nước mát, không là khi chưa sạch
Cà rốt, xoài chín, bí đỏ	Sắc tố vàng cam bám chắc, dễ lưu vệt	Nước lạnh pha chút nước rửa bát, bóp nhẹ, xả sạch
Sinh tố có sữa, sữa chua	Có protein, gặp nóng sẽ đông	Chỉ nước lạnh, ngâm nước giặt có enzyme trước khi giặt
Nước ép củ dền	Màu rất đậm, lan nhanh	Xử lý ngay, vải màu sáng nên mang ra tiệm sớm

Nước rửa bát ở dòng thứ ba giúp gỡ lớp dầu nhẹ đi kèm sắc tố vàng cam. Chỉ dùng một giọt, bóp nhẹ trong nước lạnh, xả thật sạch để không còn bọt đọng lại.

Vết đã khô: vẫn còn cơ hội nếu chưa qua nhiệt

Phát hiện vết khi áo đã nằm trong giỏ đồ vài ngày là chuyện thường. Nếu áo chưa qua máy sấy, chưa là, bạn vẫn có thể làm mờ khá nhiều:

1. Ngâm phần có vết trong nước lạnh pha chút nước giặt khoảng 30 phút để đường tan ra và vết mềm lại.
2. Xả nước lạnh từ mặt trái, bóp nhẹ bằng đầu ngón tay.
3. Chấm giấm pha loãng như bước 4 ở trên, để 10–15 phút, xả lại.
4. Riêng áo cotton trắng, có thể ngâm thêm với bột tẩy gốc oxy (loại ghi dùng cho đồ trắng, đồ màu) theo liều trên bao bì. Không dùng cho lụa, len.
5. Giặt, rồi soi kỹ dưới ánh sáng trước khi phơi.

Nếu áo đã qua máy sấy hoặc bàn là mà vết vẫn còn, thường là đường và sắc tố đã bị nhiệt "khoá" vào sợi. Lúc này tự làm thêm nhiều lượt dễ làm vải xù, bạc màu quanh vết mà vết chính không đi. Nên dừng lại.

Những điều không nên làm

• Không dùng nước nóng ở bất kỳ bước nào khi vết chưa sạch.
• Không trộn hoá chất với nhau, đặc biệt không trộn thuốc tẩy chứa clo (nước Javel) với giấm, chanh hay chất tẩy khác. Hỗn hợp này sinh khí độc.
• Không dùng nước Javel trên vải màu, lụa, len, đồ có sợi co giãn.
• Không phơi áo vừa chấm chanh ra nắng gắt với vải màu, dễ để lại một mảng bạc màu hơn xung quanh.
• Không bỏ qua nhãn mác. Nhãn ghi chỉ giặt khô, hoặc ký hiệu không dùng chất tẩy, thì đừng tự thử giấm hay bột tẩy.

Cà phê, trà, nước ngọt cũng là vết "có màu + có đường" nên cách nghĩ khá giống, nhưng có vài khác biệt về nhiệt độ nước, xem thêm ở bài cách tẩy vết cà phê, trà, nước ngọt trên quần áo.

Khi nào nên mang áo ra tiệm

Tự xử lý ở nhà hợp với vết mới, vải cotton hay vải pha thông thường. Những trường hợp dưới đây nên để tiệm làm:

• Áo lụa, áo dài, đồ len, đồ có nhãn chỉ giặt khô.
• Vết to, lan rộng trên áo sáng màu, hoặc vết củ dền, việt quất đậm.
• Vết đã qua máy sấy, bàn là, hoặc đã giặt thường vài lượt mà vẫn còn.
• Đồ có giá trị với bạn, không muốn liều thử.

Ở Nhà Gọn, tẩy vết được tính riêng 30.000–200.000đ tuỳ vết, tuỳ loại vết, độ cũ và chất liệu. Tiệm sẽ xem trực tiếp và nói trước nếu vết đã cũ, có thể chỉ làm mờ chứ không hết hẳn, để bạn quyết. Khi mang tới, hãy nói rõ đó là vết gì và bạn đã thử những gì ở nhà, vì thông tin này giúp chọn cách xử lý an toàn hơn. Giặt thường sau khi tẩy tính theo bảng giá, ví dụ quần áo 28.000đ/kg với đơn dưới 8kg, sơ mi giặt riêng 50.000–60.000đ.

Nếu bạn đang tìm chỗ tẩy vết bẩn Thanh Hoá, tiệm ở 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở 7:00–21:00 mọi ngày. Không tiện ghé thì tiệm có lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, gọi 0943 386 369 hỏi trước. Cần gấp và lấy ngay sau 2 giờ thì phụ thu 20%. Muốn biết nên chọn tiệm giặt thế nào, có bài giặt là Thanh Hoá: chọn tiệm giặt sấy thế nào.

Hỏi đáp nhanh

Vết nước ép vừa đổ ra áo thì làm gì trước tiên?

Thấm nhẹ phần nước còn đọng, không chà. Lật mặt trái, xả nước lạnh từ phía sau vết. Tránh nước nóng, tránh sấy và là khi vết chưa sạch.

Có nên xát xà phòng cục lên vết sinh tố dâu không?

Không nên xát ngay. Sắc tố quả mọng dễ đổi màu với kiềm, có thể làm vết sẫm hơn. Xả nước lạnh trước, thử giấm hoặc chanh pha loãng ở chỗ khuất rồi mới chấm lên vết.

Vết đã khô vài ngày còn tẩy được không?

Nếu chưa qua sấy hay là thì thường vẫn làm mờ được: ngâm nước lạnh pha nước giặt khoảng 30 phút, xả lại, rồi xử lý bằng giấm pha loãng. Vết đã bị nhiệt làm chín thì nên mang ra tiệm.

Tẩy vết sinh tố trên áo ở tiệm giá bao nhiêu?

30.000–200.000đ tuỳ vết, độ cũ và chất liệu vải. Tiệm xem trực tiếp rồi báo giá trước khi làm.