Cách vệ sinh túi chườm nóng, túi sưởi mùa đông

Cứ khoảng cuối tháng mười một, khi gió mùa đầu tiên tràn về Thanh Hoá, trong nhà lại có một món đồ được lôi từ đáy tủ ra: cái túi sưởi. Nằm im chín tháng trong túi ni lông, giờ mang ra thì vỏ ám mùi tủ, mặt nỉ bám bụi, dây điện cuộn tròn còn hằn nếp gập.

Và phản xạ của rất nhiều người là mang cả cái túi ra vòi nước, xả cho sạch bụi rồi phơi. Nghe hợp lý — nhưng đó là món đồ có điện bên trong.

Bài này tách bạch ba loại hay bị gọi chung một tên, rồi nói rõ phần nào giặt được, phần nào chỉ lau, và phần nào nếu thấy hỏng thì phải thay chứ đừng cố sửa.

Ba loại "túi sưởi" khác nhau hoàn toàn

Cùng một cái tên gọi ở chợ, nhưng ruột bên trong là ba thứ khác nhau, và cách xử lý cũng khác nhau.

• Túi chườm cao su đổ nước nóng. Loại truyền thống, thân cao su dày, có nút vặn ở cổ. Không có điện. Đổ nước ra, rửa trong và ngoài được, chỉ cần khô kỹ.
• Túi chườm ruột hạt — hạt đậu, thóc, hạt cây, muối thảo dược, loại quay lò vi sóng. Ruột này không được dính nước vì hạt ẩm sẽ mốc và bốc mùi khét khi quay nóng lần sau. Chỉ giặt vỏ ngoài.
• Túi sưởi điện. Bên trong là dung dịch, một sợi dây điện trở và một bộ ngắt nhiệt, nạp điện qua giắc cắm ở góc túi. Đây là loại phải cẩn thận nhất và cũng là loại phổ biến nhất hiện nay.

Nhìn vào chỗ nào để biết? Tìm giắc cắm điện ở mép túi và tìm khoá kéo trên lớp vỏ. Có giắc là loại điện. Có khoá kéo nghĩa là vỏ tháo rời được, và đó là tin tốt cho việc vệ sinh.

Luật chung: tháo vỏ ra, giặt vỏ, lau ruột

Gần như mọi túi sưởi bán ngoài hàng bây giờ đều có hai lớp: ruột kín bên trong và một lớp vỏ nỉ, vỏ lông hoặc vỏ nhung khoác ngoài. Cái bẩn, cái ám mùi, cái tiếp xúc với da bạn suốt đêm đều nằm ở lớp vỏ đó chứ không nằm ở ruột.

1. Rút điện và để nguội hoàn toàn trước khi động vào bất cứ thứ gì. Túi vừa nạp xong bên trong vẫn còn rất nóng, thao tác lúc đó vừa bỏng tay vừa dễ làm căng mối nối dây.
2. Mở khoá kéo, rút ruột ra để riêng một chỗ khô ráo. Đừng để ruột nằm cạnh chậu nước.
3. Lộn mặt trong vỏ ra, giũ sạch vụn. Vỏ nỉ và vỏ lông rất hay giữ tóc, vụn bánh, lông thú cưng ở đáy túi.
4. Giặt vỏ bằng nước mát hoặc ấm nhẹ, bột giặt lượng vừa, chế độ nhẹ, cho vào túi lưới nếu vỏ có lông dài. Không dùng thuốc tẩy clo vì vỏ nỉ màu sẽ loang vệt.
5. Phơi khô hẳn trong bóng râm, chải lại xuôi chiều lông. Vỏ còn ẩm mà lồng ruột vào là ẩm sẽ nằm áp vào lớp cách điện suốt cả mùa.

Với vỏ lông dày, nhồi bông hay chần bông, nguyên tắc làm khô giống đồ giữ nhiệt mùa lạnh — chỗ này có bài riêng nói kỹ hơn ở cách giặt đồ giữ nhiệt mùa lạnh.

Phần ruột điện: chỉ lau, và lau đúng cách

Nói thẳng một câu để không phải nói lại: ruột túi sưởi điện không nhúng nước, không xối vòi, không bỏ máy giặt, không ngâm chậu, kể cả ngâm nhanh. Không có ngoại lệ nào cho câu này.

• Rút điện, chờ nguội rồi mới lau. Đây là điều kiện đầu tiên, không phải hình thức.
• Khăn mềm ẩm vắt thật kiệt, sờ vào mát tay mà không nhỏ giọt. Lau một chiều, hết lượt thì lau khô lại ngay bằng khăn thứ hai.
• Tránh xa khu vực giắc cắm. Chỗ tiếp điện là chỗ nước dễ len vào nhất. Nếu cần lau quanh đó thì dùng góc khăn hơi ẩm, thao tác nhanh, rồi thấm khô ngay.
• Vết dầu gió, cao xoa bóp, thức ăn dính trên mặt ruột thì pha vài giọt xà phòng trung tính vào nước, thấm khăn, vắt kiệt, chấm nhẹ. Không đổ dung dịch trực tiếp lên túi.
• Để ruột khô hẳn ngoài không khí vài giờ trước khi lồng vỏ. Không hong quạt sưởi, không phơi nắng gắt, không sấy tóc — nhiệt làm mềm lớp nhựa PVC bọc ngoài.

Túi chườm ruột hạt và túi cao su đổ nước

Hai loại này không có điện nên nhẹ đầu hơn, nhưng mỗi loại có một chỗ hỏng riêng.

• Ruột hạt: giữ khô là chính. Chỉ giặt vỏ. Nếu ruột dính nước, trải mỏng nơi thoáng gió cho khô hoàn toàn rồi mới cất; hạt ẩm cất kín là mốc.
• Ruột hạt ám mùi thì phơi gió trong bóng râm nửa ngày. Đừng quay lò vi sóng để "sấy khô" vì hạt cháy âm ỉ bên trong rất nguy hiểm.
• Túi cao su: đổ hết nước sau mỗi lần dùng. Nước để qua đêm trong túi sinh cặn và mùi tanh.
• Làm khô túi cao su bằng cách dốc ngược, treo hở miệng cho thoáng. Cất thì bơm chút không khí vào rồi vặn nút để hai mặt trong không dính bết vào nhau.
• Cao su có tuổi. Thấy mặt trong rạn chân chim, dính nhớp hay ngả màu thì thay, vì túi bục lúc đang chườm là bỏng nước sôi.

Kiểm tra trước mỗi mùa lạnh — năm phút thôi

Túi sưởi nằm im chín tháng, chuột gặm dây hay nếp gập làm gãy lõi đồng là chuyện có thật. Trước lần cắm điện đầu tiên của mùa, làm lần lượt:

1. Vuốt dọc cả sợi dây bằng tay từ phích tới thân túi, tìm chỗ gồ, chỗ cứng bất thường, chỗ vỏ nhựa nứt.
2. Nhìn kỹ hai đầu nối — chân phích và chỗ dây chui vào túi. Đây là hai điểm chịu lực gập nhiều nhất.
3. Bóp nhẹ khắp thân túi xem có chỗ nào căng cứng, phồng lệch hoặc ẩm rịn ra ngoài không.
4. Ngửi. Mùi khét nhựa dù rất nhẹ cũng là dấu hiệu dừng lại.
5. Lần nạp đầu tiên đứng cạnh mà xem, không cắm rồi bỏ đi làm việc khác, không nạp qua đêm, không nạp khi đang nằm đắp chăn lên trên.

Cũng nguyên tắc "đồ có điện thì đọc kỹ trước khi giặt" ấy, chăn điện và chăn sưởi còn nghiêm hơn vì diện tích dây lớn hơn nhiều — xem cách giặt chăn điện, chăn sưởi an toàn.

Những lỗi hay gặp

• Xối cả túi dưới vòi cho nhanh vì nghĩ vỏ ngoài kín nước.
• Bỏ nguyên túi sưởi vào máy giặt chung với chăn, quên mất bên trong có dây.
• Lau ruột khi túi còn nóng vừa rút điện xong.
• Lồng vỏ lúc vỏ chưa khô hẳn, để rồi cả mùa túi có mùi ẩm mốc.
• Quấn băng dính điện lên đoạn dây nứt rồi dùng tiếp cả mùa đông.
• Nạp điện qua đêm hoặc cắm rồi đi nấu cơm.
• Cất túi vào túi ni lông kín khi chưa khô, mùa nồm ra mốc xanh trên mặt nỉ.
• Đặt túi đang nóng lên da trần không qua lớp vỏ, nhất là với người già và trẻ nhỏ da mỏng.

Khi nào nên gửi tiệm

Phần điện thì không tiệm giặt là Thanh Hoá nào đụng vào, nhưng phần vải thì nên gửi khi:

• Vỏ lông dài, vỏ nhung, vỏ thêu mà bạn ngại giặt tay ở nhà làm bết lông.
• Vỏ ám mùi tủ nặng sau một mùa hè nằm trong hộp kín.
• Vỏ dính vết dầu gió, cao nóng, thuốc bôi — nhóm vết dầu này giặt thường không ra.
• Gối ôm, gối tựa dùng kèm túi chườm cũng đến kỳ giặt, tiện thì gửi cùng một đơn; cách xử lý xem ở cách giặt gối ôm, gối tựa sofa.

Về giá: vỏ túi nhẹ nên thường gộp vào đơn giặt sấy theo cân — dưới 8kg 28.000đ/kg, từ 8kg trở lên 22.000đ/kg, đơn tối thiểu 30.000đ. Vết cần xử lý riêng thì có mục tẩy vết 30.000–200.000đ tuỳ vết. Riêng túi sưởi nguyên bộ hay các món lạ chưa có trong bảng niêm yết thì chưa có mức cố định vì mỗi món một kiểu; bạn gửi ảnh qua Zalo 0943 386 369 để tiệm báo giá theo món trước, xem giá rồi mới chốt. Lấy trong 2 giờ hoặc gửi dịp lễ Tết thì phụ thu 20%.

Tiệm giặt riêng từng đơn — mỗi khách một lồng, đếm món khi nhận và đếm lại khi trả, nên vỏ túi nhỏ không bị thất lạc giữa mớ chăn. Địa chỉ 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở cửa 7:00–21:00 tất cả các ngày; có lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, báo trước khi chốt lịch. Còn phần ruột điện, nếu tiệm nhìn thấy dây đã hỏng, chúng tôi sẽ nói thẳng là nên thay chứ không nhận sửa.