Cách xử lý đồ thu đông lấy ra từ tủ bị mùi ẩm trước khi mặc lại

Đợt gió mùa đầu tiên về, sáng ra thấy lạnh thật. Kéo cái thùng nhựa trên nóc tủ xuống, thùng đồ đông cất từ tháng ba, băng dính còn nguyên. Vừa mở nắp, mùi ẩm ngai ngái bốc lên cả phòng. Áo len xám ngửi gần thì nặng mùi, cái áo phao của con thì hơi ẩm ở phần cổ, còn chiếc áo dạ treo trong tủ gỗ thì thấy lấm tấm mấy chấm trắng ở mặt trong tay áo.

Ở Thanh Hoá, khoảng giữa hai mùa là lúc nhà nào cũng gặp cảnh này. Đồ cất hồi đầu năm còn sạch sẽ thơm tho, mở ra sau nửa năm thì thành chuyện khác. Chuyện không khó xử lý, nhưng làm sai thứ tự thì tốn công gấp đôi mà áo vẫn mùi.

Vì sao cất sạch mà vẫn có mùi

Mùi không sinh ra lúc bạn cất, nó sinh ra trong suốt sáu tháng đồ nằm trong đó. Ba nguyên nhân chồng lên nhau:

• Độ ẩm trong tủ. Miền Bắc có mùa nồm và nhiều tháng độ ẩm không khí cao. Tủ đóng kín không có nghĩa là khô, không khí bên trong ẩm theo bên ngoài, chỉ khác là nó nằm yên một chỗ, không được thay đổi.
• Cặn còn sót trong sợi vải. Giặt xong nhìn sạch không có nghĩa là lõi sợi đã sạch. Mồ hôi, dầu từ da, một phần nước xả vẫn đọng lại. Ở trong tối và ẩm lâu ngày, những thứ đó biến đổi và sinh mùi.
• Vải dày giữ hơi nước. Len, dạ, nỉ, ruột bông áo phao đều là cấu trúc nhiều lớp, nhiều khe rỗng. Chúng hút ẩm nhanh và nhả ẩm rất chậm. Gấp chặt trong túi nilon hay thùng kín thì hơi nước bị giữ luôn trong đó.

Hiểu ba nguyên nhân này thì thấy ngay tại sao xịt thơm lên đồ ẩm rồi mặc luôn là cách tệ. Xịt thơm chỉ phủ một lớp hương lên trên, mũi ngửi thấy hương trước nên tạm quên mùi ẩm. Nhưng nguyên nhân vẫn nằm trong sợi. Nhiều loại xịt còn mang theo nước, xịt lên áo vốn đã ẩm rồi mặc ra ngoài trời lạnh thì vải lâu khô hơn, vài tiếng sau mùi cũ quay lại, lần này lẫn với mùi hương. Cách phòng từ đầu mùa có ở bài bảo quản đồ đông qua hè không bị mốc.

Phân ba nhóm trước khi động vào bất cứ món nào

Đừng lôi cả thùng ra rồi tống hết vào máy giặt. Việc đầu tiên là trải đồ ra một mặt phẳng sạch ở chỗ thoáng, có ánh sáng, rồi chia làm ba nhóm:

1. Nhóm chỉ cần phơi gió. Đồ ngửi thấy mùi tủ nhè nhẹ, không có vết, không đốm, không nhờn. Thường là khăn quàng, áo nỉ, đồ lót giữ nhiệt cất trong túi kín. Loại này treo thoáng gió trong bóng râm một đến hai ngày là mùi bay gần hết.
2. Nhóm phải giặt lại. Đồ mùi rõ, ngửi gần thấy ngai ngái, hoặc có vệt ố vàng ở cổ áo và nách áo. Vệt vàng đó chính là cặn mồ hôi đã ngả màu theo thời gian, nó vừa là vết vừa là nguồn mùi.
3. Nhóm có đốm mốc, xử lý riêng. Thấy chấm trắng, xanh xám hay đen li ti, thường ở mặt trong, gần đường may, chỗ tiếp xúc mặt gỗ tủ. Nhóm này phải tách ra ngay, không để chung với hai nhóm trên và không nhét vào máy giặt cùng đồ khác.

Phân loại mất mười lăm phút nhưng tiết kiệm được cả buổi. Nhóm một không cần giặt, giặt thừa chỉ làm áo nhanh cũ. Nhóm ba nếu để lẫn thì bào tử theo nước lan sang những món đang lành.

Mỗi loại áo đông một cách, đừng làm giống nhau

Đây là chỗ hay hỏng đồ nhất, vì cả ba loại dưới đây nhìn đều là áo ấm nhưng cấu tạo khác hẳn nhau.

Áo len. Len là sợi có vảy, gặp nước ấm cộng với vò xát thì các vảy cài vào nhau và co rút lại, áo bé đi một cỡ và không trả lại được. Nếu chỉ mùi nhẹ thì đừng giặt: trải phẳng trên giá, để nơi thoáng gió trong bóng râm một đến hai ngày. Nếu buộc phải giặt thì dùng nước lạnh, nước giặt dành cho len, ấn nhẹ chứ không vò, không vắt xoắn mà ép nước qua khăn khô, rồi phơi nằm ngang. Treo móc lúc còn ướt là áo dão vai ngay.

Áo dạ. Bản chất là len ép thành tấm, nên cũng sợ nước và vò mạnh, thêm phần phom dáng có lớp lót và canh tà bên trong. Ở nhà chỉ nên làm sạch bề mặt: dùng bàn chải lông mềm chải xuôi theo chiều tuyết vải để lấy bụi, treo thoáng gió cho bay mùi tủ. Mùi đã ngấm sâu hay có vết thì nên gửi giặt khô, vì giặt nước tại nhà dễ làm áo co và mất phom.

Áo phao và áo lông vũ. Vấn đề của loại này không nằm ở khâu giặt mà ở khâu sấy. Ruột bông hoặc lông cần được sấy đủ lâu, đủ đảo để tơi đều trở lại. Phơi ngoài trời lạnh thường không đạt, ruột vón thành cục, chỗ dày chỗ mỏng, bên trong vẫn ẩm và mùi quay lại sau vài ngày. Đó là lý do nhiều chiếc áo phao giặt ở nhà xong mặc thấy lạnh hơn trước. Chi tiết riêng cho nhóm này có ở bài giặt đồ mùa đông, áo phao tại Thanh Hoá.

Xử lý nhóm có đốm mốc và nhóm cần giặt lại

1. Mang ra chỗ thoáng, chải khô nhẹ nhàng bằng bàn chải lông mềm, chải xuôi một chiều cho bong phần bám trên mặt vải. Đừng phủi mạnh cho bụi bay.
2. Ngâm nước lạnh với nước giặt khoảng ba mươi phút để làm mềm cặn và vết ố. Với đồ cotton trắng hoặc đồ đã thử là bền màu, có thể dùng thêm bột tẩy gốc oxy theo đúng hướng dẫn trên bao bì.
3. Giặt riêng lô này, không giặt chung với đồ sạch. Xả kỹ thêm một lượt nước để không còn cặn chất giặt đọng trong sợi.
4. Làm khô triệt để. Đây là bước quyết định. Đồ mùa đông dày nên phơi ngoài trời se lạnh hay trời nồm rất khó khô tới lõi, và chỉ cần còn ẩm bên trong là vài ngày sau mùi quay lại. Sấy bằng máy hoặc phơi chỗ thật thoáng gió, đủ lâu, rồi sờ vào phần dày nhất như cổ áo, nách áo, mép bo tay để kiểm tra.
5. Kiểm tra lại trước khi cất vào tủ. Ngửi sát mặt trong áo. Còn mùi nghĩa là chưa khô hẳn hoặc chưa sạch hẳn, cất vào là lặp lại đúng vòng cũ.

Cần nói thật một điều: với món đã mốc lâu, ăn sâu và để lại vết loang màu, khả năng trả lại như mới là thấp. Có thể làm sạch mùi và làm nhạt vết, nhưng khó hứa hết dấu. Phát hiện sớm vẫn là cách đỡ tốn kém hơn cả.

Khi nào nên gửi tiệm

Tự xử lý ở nhà hợp với áo nỉ, đồ giữ nhiệt, khăn, áo len mỏng. Nên gửi tiệm khi gặp: áo dạ và vest cần giữ phom, áo phao và áo lông vũ cần sấy đúng cách, chăn đông và chăn lông vũ quá khổ máy giặt nhà, và những món đã có đốm mốc lan rộng mà bạn không muốn thử tiếp.

Tại Nhà Gọn, giặt khô tính theo chiếc: áo dạ ngắn 89.000đ, áo dạ dài 132.000đ, áo lông vũ 66.000đ đến 132.000đ, áo khoác 40.000đ đến 120.000đ tuỳ loại. Chăn màn tính theo cân: chăn và ga 35.000đ/kg, chăn siêu nhẹ 45.000đ/kg, chăn lông vũ 55.000đ/kg. Đồ mặc thường giặt sấy 28.000đ/kg với đơn dưới 8kg và 22.000đ/kg với đơn từ 8kg, đơn tối thiểu 30.000đ. Nếu có vết ố vàng ở cổ và nách cần làm riêng thì tẩy vết tính thêm từ 30.000đ đến 200.000đ tuỳ vết, tiệm xem đồ rồi báo trước. Cần lấy gấp trong vòng 2 giờ thì có phụ thu 20%.

Khi mang tới, hãy nói rõ đồ cất bao lâu, cất trong thùng kín hay tủ gỗ, có đốm mốc hay không và bạn đã xử lý gì ở nhà. Thông tin đó giúp thợ tách lô và chọn đúng hướng ngay từ đầu. Tiệm ở 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở cửa 7:00 đến 21:00 tất cả các ngày, có lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, gọi 0943 386 369 để được báo phí.