Cách xử lý quần áo bị đốm do đổ nước xả, nước giặt trực tiếp lên đồ

Sáng thứ Bảy, bạn dồn một mẻ đồ vào máy. Cái ngăn đựng nước xả thì hôm nọ tắc, nước đọng lại nhớt nhớt, ngại rửa. Thôi thì đổ thẳng vào lồng cho nhanh — dù sao máy cũng quay đều, khắc tan.

Chiều lấy đồ ra phơi. Cái áo phông xám có mấy mảng sẫm hơn nền vải, mép loang tròn tròn như vết nước rơi. Bạn nghĩ chắc chưa khô. Hôm sau áo khô cong rồi mà vết vẫn còn nguyên đó.

Giặt lại lượt nữa. Vẫn thế. Đến lúc này nhiều người kết luận cái áo hỏng rồi và cho vào giỏ giẻ lau. Thực ra phần lớn trường hợp còn chữa được — nhưng chữa bằng cách khác, không phải bằng cách giặt thêm.

Vết đó không phải bẩn

Đây là điểm nhiều người hiểu ngược, và hiểu ngược thì làm sai suốt.

Nước xả vải nguyên chai là dạng đậm đặc. Thành phần làm mềm trong đó là những phân tử có gốc dầu mang điện tích dương, chúng được chế tạo ra để bám vào sợi vải và nằm lại — đó chính là cái làm cho vải mềm và thơm. Bình thường chúng được pha loãng trong cả lồng nước rồi mới phủ đều lên toàn bộ mẻ đồ, mỗi chỗ một lớp mỏng như nhau.

Khi bạn đổ thẳng lên đồ, chỗ hứng giọt đầu tiên nhận một liều đậm gấp nhiều lần. Các phân tử đó bám ngay lập tức, bám quá dày, trước khi nước kịp hoà tan chúng ra. Kết quả là:

• Một màng dầu mỏng phủ lên mặt vải, nhìn sẫm hơn xung quanh và hơi bóng khi soi nghiêng ra ánh sáng.
• Chỗ đó hút nước kém hẳn. Đây là dấu hiệu nhận ra rõ nhất — nhỏ một giọt nước lên, nước đọng thành hạt chứ không thấm xuống.
• Phơi khô chậm hơn phần vải xung quanh, và khi mặc thì mồ hôi không thấm qua nổi chỗ ấy.

Vì là bám hoá chất chứ không phải bẩn, nên giặt lại y hệt lần trước chẳng giải quyết được gì. Bột giặt trong nước lạnh không cắt nổi màng dầu này. Nước giặt đậm đặc đổ thẳng cũng gây chuyện tương tự, thêm nữa nó có thể làm phai màu cục bộ ở chỗ tiếp xúc — vệt lúc đó lại nhạt hơn nền vải chứ không sẫm hơn.

Phân biệt ba loại đốm hay bị nhầm

Trước khi chữa, phải nhận đúng mặt. Ba loại này trông na ná nhau nhưng cách xử lý khác hẳn:

• Đốm nước xả. Sẫm hơn nền vải, mép loang mềm như giọt nước rơi, nằm cụm một chỗ đúng nơi bạn đổ. Sờ thấy trơn, hơi bóng. Nhỏ nước lên thì nước đọng hạt.
• Đốm mốc. Những chấm nhỏ li ti đen hoặc xám xanh, rải đều chứ không cụm, hay mọc ở nếp gấp, mép áo, cạp quần. Sờ ráp, ngửi có mùi ẩm. Loại này ăn vào sợi và khó ra hơn nhiều.
• Đốm phai màu. Nhạt hơn nền vải chứ không sẫm hơn. Thường do dính chất tẩy, nước hoa, thuốc, hoặc do nước giặt đậm đặc đổ thẳng. Loại này gần như không chữa được vì màu đã đi mất khỏi sợi.

Còn nếu vết là màu của một món đồ khác phai sang — áo trắng ngả hồng, ngả xanh sau khi giặt chung — thì đó lại là chuyện khác nữa, cách xử lý nằm ở bài cách xử lý quần áo bị lem màu từ đồ khác.

Phép thử giọt nước là cách nhanh gọn nhất để tách đốm nước xả ra khỏi hai loại kia. Nhỏ một giọt nước lên vết, đợi mười giây. Nước đọng lại thành hạt tròn trên bề mặt thì gần như chắc chắn là màng nước xả. Nước thấm xuống bình thường thì là mốc hoặc phai màu.

Cách chữa đốm nước xả

Nguyên tắc: phải cắt lớp dầu chứ không phải giặt lại. Cần một chất tẩy rửa cắt dầu và nước ấm.

1. Làm ướt vết bằng nước ấm khoảng 30–40°C, ấm vừa tay. Nước ấm làm màng làm mềm giãn ra, nước lạnh thì gần như không có tác dụng.
2. Chấm một ít nước rửa chén lên đúng vết. Nước rửa chén là chất cắt dầu sẵn nhất trong nhà, và ở đây bạn cần đúng khả năng đó.
3. Xoa nhẹ bằng đầu ngón tay cho ngấm đều, để yên mười tới mười lăm phút. Đừng chà bằng bàn chải cứng, chà mạnh chỉ làm xù mặt vải chứ không lấy màng dầu đi nhanh hơn.
4. Vò nhẹ vải với vải ở chỗ vết, rồi xả bằng nước ấm cho hết bọt.
5. Giặt lại cả món với nước ấm và một lượng nước giặt bình thường, KHÔNG cho nước xả lượt này. Cho nước xả vào là bạn lại phủ một lớp mới lên đúng chỗ vừa gỡ ra.
6. Kiểm tra khi vải còn ướt bằng phép thử giọt nước. Nước đã thấm bình thường thì xong. Còn đọng hạt thì lặp lại từ bước 1 thêm một lượt.

Vết mới, mới một hai lần giặt, thường ra hẳn sau một hoặc hai lượt như trên. Vết đã tồn tại lâu và đã qua nhiều lần sấy nóng thì nói thật là chỉ mờ đi chứ khó sạch hoàn toàn, vì nhiệt làm màng bám sâu vào sợi. Vải tối màu và vải nhung thì vết cũng lộ dai hơn vải sáng.

Đổ đúng chỗ để không phải chữa lần sau

Máy giặt nào cũng có hộp đựng chia ngăn, thường nằm ở góc trên bên trái với máy cửa trước, hoặc ở mép lồng với máy cửa trên. Ba ngăn quen gặp:

• Ngăn ký hiệu I, có máy ghi là một — nước giặt cho lần giặt sơ (prewash, tức vòng giặt trước). Nhiều nhà không dùng tới ngăn này.
• Ngăn ký hiệu II, có máy ghi là hai — nước giặt cho vòng giặt chính. Đây là ngăn dùng hằng ngày.
• Ngăn có hình bông hoa hoặc dấu sao, thường màu xanh — nước xả vải. Ngăn này có một cái nắp nhỏ hoặc ống hút, máy sẽ tự lấy nước xả ra ở vòng xả cuối chứ không lấy ngay từ đầu.

Vài điểm hay bị bỏ qua:

1. Đừng đổ quá vạch MAX trong ngăn. Đổ tràn thì phần thừa chảy thẳng xuống lồng ngay từ đầu — quay lại đúng vấn đề ban đầu.
2. Rửa hộp đựng mỗi tháng một lần. Ngăn nước xả rất hay tắc vì cặn đặc lại. Ngăn tắc thì nước xả trào ra lồng lúc nào không biết. Tháo hộp ra (hầu hết loại tháo được bằng cách ấn lẫy giữa rồi kéo), ngâm nước ấm mười lăm phút, chà bằng bàn chải cũ, lắp lại khi khô.
3. Đừng đổ nước xả và nước giặt chung một ngăn. Hai thứ trung hoà nhau, mất tác dụng cả hai, và phần cặn tủa ra lại bám lên vải thành vết.
4. Liều lượng theo nhãn, đừng theo cảm tính. Đổ nhiều hơn không làm đồ thơm hơn, chỉ làm vải bí và tích cặn. Chuyện đong đúng liều nói kỹ ở bài cách đong lượng nước giặt đúng liều lượng.

Máy không có ngăn, hoặc ngăn hỏng thì làm sao

Máy cửa trên đời cũ, máy hai lồng, hoặc máy có ngăn nhưng đã hỏng nắp — vẫn có cách:

• Pha loãng trước khi đổ. Lấy một cốc nước, đổ lượng nước xả cần dùng vào cốc, khuấy lên rồi mới đổ vào máy. Đây là cách đơn giản nhất và giải quyết gần hết vấn đề.
• Đổ vào nước, đừng đổ vào đồ. Chờ máy cấp nước đầy rồi mới đổ cốc pha loãng vào chỗ nước trống, tránh rót lên mặt đống vải.
• Canh đúng vòng xả cuối. Nước xả cho vào ngay từ vòng giặt chính sẽ bị bột giặt trung hoà và trôi đi hết — vừa phí vừa dễ để lại cặn.
• Giặt tay thì pha vào chậu nước xả cuối, khuấy tan rồi mới thả đồ vào, ngâm vài phút. Đừng dội thẳng lên áo đang vắt dở.
• Dùng quả bóng đựng nước xả nếu tiện mua — thả vào lồng cùng đồ, bóng tự bung ra ở vòng vắt. Không có thì cách pha cốc ở trên là đủ.

Chọn loại nước giặt và nước xả hợp với chất liệu nhà mình cũng bớt được kha khá rắc rối, phần đó có ở bài cách chọn nước giặt, nước xả phù hợp.

Mấy nhóm đồ đừng dùng nước xả

Có những loại vải mà nước xả không chỉ để lại đốm, nó còn phá luôn công năng của vải:

• Khăn tắm và khăn mặt — màng làm mềm bịt sợi bông, khăn dùng vài tháng là hết hút nước.
• Đồ thể thao có công nghệ thoát ẩm — mất khả năng hút mồ hôi, mặc chạy bộ thấy bí.
• Áo mưa, áo gió, đồ chống thấm — hỏng lớp phủ chống nước.
• Đồ trẻ sơ sinh — da bé nhạy cảm, nhiều hãng khuyên không dùng; theo hướng dẫn của nhà sản xuất và ý kiến nhân viên y tế cho trường hợp của bé nhà bạn.
• Đồ chống cháy, đồ bảo hộ lao động — nước xả có thể làm giảm tác dụng bảo vệ; làm theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất.

Khi nào nên mang ra tiệm

Đồ thường ngày thì cách trên tự làm ở nhà được. Nhưng có nhóm nên đưa cho thợ:

• Đồ chỉ giặt khô — vest, áo dài, áo dạ, đồ có lớp lót dựng. Xử lý ướt tại nhà là hỏng phom.
• Vải nhung, vải tơ tằm, vải có ánh — chà tay là để lại vệt mòn còn rõ hơn vết cũ.
• Chăn, ga, rèm bị đốm — món nặng nước, nhà không có chỗ vắt và phơi thì càng xử lý càng ẩm mốc ngược.
• Vết đã qua nhiều lần sấy nóng hoặc đã tồn tại vài tháng.
• Đồ đắt tiền mà bạn không muốn thử nghiệm trên đó.

Về giá tại tiệm: giặt sấy quần áo theo cân, dưới 8kg 28.000đ/kg, từ 8kg trở lên 22.000đ/kg, đơn tối thiểu 30.000đ. Sấy riêng quần áo 22.000đ/kg, sấy riêng chăn ga 30.000đ/kg. Giặt sấy chăn ga 35.000đ/kg, chăn siêu nhẹ 45.000đ/kg, chăn lông vũ 55.000đ/kg. Đồ theo chiếc: sơ mi 50.000–60.000đ, quần Âu hoặc kaki hoặc jeans 55.000đ, vest 89.000–119.000đ, áo khoác 40.000–120.000đ, áo dài trơn 80.000đ. Tẩy vết 30.000–200.000đ tuỳ vết và tuỳ chất liệu. Rèm 40.000–50.000đ/kg, thảm mềm 40.000–45.000đ/kg, nệm topper 50.000đ/kg. Lấy ngay trong 2 giờ hoặc gửi dịp lễ Tết thì phụ thu 20%. Món nào không có trong bảng niêm yết thì tiệm không tự đặt giá — gửi ảnh qua Zalo 0943 386 369 để được báo giá theo món.

Tiệm dùng máy giặt sấy công nghiệp, giặt riêng từng đơn nên đồ nhà bạn không nằm chung lồng với đồ khách khác, và đếm món khi nhận và khi trả. Địa chỉ 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở cửa 7:00–21:00 tất cả các ngày, có lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường. Khi gửi, bạn nói rõ đây là đốm do nước xả để thợ xử lý vết trước, và nhớ dặn đừng sấy nếu vết chưa hết.