Giặt khăn, áo choàng cho tiệm cắt tóc, barber shop tại Thanh Hoá

Tám giờ tối, tiệm vừa tiễn người khách cuối. Cái sọt nhựa kê dưới bồn gội đầy có ngọn: khăn lau đầu chồng lên khăn choàng cổ, mấy cái khăn nóng dùng lúc cạo mặt còn ẩm nằm lẫn bên dưới, trên cùng là hai tấm áo choàng cắt bám kín vụn tóc. Thợ phụ bê nguyên sọt ra sau nhà, dốc hết vào máy giặt cửa trên loại dùng trong gia đình, bấm nút, rồi quay lại quét sàn.

Gần nửa đêm máy mới xong mẻ thứ ba. Giàn phơi sau nhà kín chỗ, gặp hôm trời nồm thì sáng ra khăn vẫn ẩm ẩm, lấy lau đầu khách là mùi mốc xộc lên ngay trước mặt người ta. Chưa hết, mấy cái khăn trắng hôm qua dùng cho khách nhuộm giờ loang một vệt nâu đỏ không gỡ ra được nữa, đành cắt xuống làm giẻ lau gương. Tiệm nào chạy được ba chục lượt khách một ngày thì sớm muộn cũng vấp đúng cảnh này: nghề chính là cắt tóc, nhưng mỗi tối lại phải làm thêm hai tiếng nghề giặt. Bài này gom lại cách biến đống đồ vải của tiệm thành một việc gọn: phân loại lúc nào, giũ thế nào, cần bao nhiêu khăn luân phiên, và gửi ra ngoài giặt thì tính tiền ra sao.

Một ngày của tiệm tóc thải ra những món vải gì

Kê đủ ra thì nhiều hơn chủ tiệm thường nghĩ, vì phần lớn là món nhỏ nên hay bị bỏ sót khi tính:

• Khăn lau đầu bằng bông, mỗi lượt gội dùng một tới hai cái. Đây là món chiếm phần lớn cân nặng của cả bao đồ.
• Khăn choàng cổ loại mỏng, quàng trước khi khoác áo choàng để tóc không rơi vào gáy khách. Nhỏ nhưng dùng nhiều.
• Áo choàng cắt bằng vải chống thấm hoặc vải dù. Món này ít bẩn sâu nhưng bám vụn tóc và bột tạo kiểu nhiều nhất.
• Khăn nóng ủ mặt của barber, dùng trước khi cạo. Ngậm nước, ngậm kem cạo, và luôn được cất vào sọt lúc còn nóng ẩm.
• Đồng phục thợ, tạp dề cắt, khăn lau tay giắt hông. Dính thuốc nhuộm nhiều không kém khăn.
• Khăn trải bàn dụng cụ, thảm chân trước ghế, mỗi tuần nên đi giặt một lượt dù nhìn qua thấy sạch.

Ba loại bẩn đi kèm ba cách xử lý khác nhau. Một là hoá chất màu: thuốc nhuộm, thuốc uốn, thuốc duỗi, thuốc tẩy tóc. Hai là dầu: dầu gội, dầu xả, sáp vuốt tóc, kem cạo, tinh dầu dưỡng. Ba là bẩn cơ học: vụn tóc, bột tạo phồng, cát bụi trên áo khách. Gộp cả ba vào một mẻ giặt gia đình ở nhiệt độ thường thì kết quả gần như luôn là khăn sạch được phần nhìn, còn phần dầu và phần màu thì tích lại từng ngày.

Khăn dính thuốc nhuộm phải tách ra ngay, đừng dồn chung

Đây là chỗ mất tiền âm thầm nhất của một salon. Thuốc nhuộm tóc vốn được chế ra để bám thật bền vào sợi keratin, và sợi bông của cái khăn cũng là thứ nó bám được. Khi khăn còn ẩm, phần thuốc chưa phản ứng hết vẫn còn hoạt tính; ném chung vào sọt với khăn trắng rồi để đó vài tiếng thì màu có thừa thời gian truyền sang tấm nằm cạnh. Sáng hôm sau mở sọt ra, không chỉ một cái khăn hỏng mà là cả góc sọt hỏng.

Cách chặn không tốn tiền: kê hai sọt riêng ngay từ đầu. Một sọt tối màu, dán nhãn, chỉ nhận khăn và tạp dề dính thuốc. Một sọt sáng màu nhận khăn thường. Thợ nào làm xong đầu nhuộm thì bỏ khăn vào sọt tối, phản xạ này tập một tuần là quen. Song song đó, nên sắm hẳn một bộ khăn tối màu dùng riêng cho khách nhuộm và khách uốn: khăn tối màu dính thuốc thì nhìn vẫn chấp nhận được, còn khăn trắng dính thuốc thì coi như mất tấm khăn.

Nói thật phần tiệm giặt làm được tới đâu. Vết thuốc nhuộm còn ẩm, mang tới trong ngày thì khả năng gỡ được khá cao. Vết đã khô nhiều ngày, nhất là trên vải trắng, thì chỉ làm mờ được chứ không hứa sạch hẳn, và món đó phải xử lý riêng nên tính tiền riêng, khoảng 30.000đ đến 200.000đ tuỳ vết. Nguyên tắc chung với mọi vết cứng đầu đã viết trong bài tẩy vết ố mốc quần áo tại Thanh Hoá.

Giũ vụn tóc trước khi cho vào bao

Tóc cắt ra là sợi cứng, ngắn, đầu nhọn. Nó không tan trong nước, không bị nước cuốn trôi như bụi, mà lại rất giỏi bám. Vào mẻ giặt, vụn tóc quấn vào bộ lọc, bám lên mặt khăn bông, rồi qua mẻ sấy thì nhiệt làm nó dính chặt thêm vào sợi vải. Khăn trả về nhìn sạch, nhưng lau mặt khách xong là khách ngứa cổ, ngứa má, và họ nhớ chuyện đó lâu hơn nhớ kiểu tóc.

Làm theo đúng thứ tự này trước khi buộc bao, cả ca làm mất chưa tới một phút:

1. Cầm hai góc áo choàng, giũ mạnh trên thùng rác miệng rộng. Giũ ra sàn thì lát nữa lại phải quét, giũ vào thùng là xong luôn một lần.
2. Lộn mặt trong áo choàng ra và giũ tiếp. Vụn tóc đọng nhiều nhất ở nếp gấp quanh cổ và ở mép tay, hai chỗ này giũ mặt ngoài không ra.
3. Khăn lau đầu thì đập nhẹ rồi vuốt xuôi một chiều, đừng vò tròn. Vò làm tóc chui sâu vào giữa các vòng bông, sau đó máy nào cũng khó kéo ra.
4. Hót vụn tóc bỏ thùng rác, không xả xuống bồn gội và không quét xuống cống. Tóc là thứ làm tắc bẫy rác nhanh nhất ở mọi tiệm.
5. Xếp vào bao theo từng loại: khăn trắng một bao, khăn tối màu một bao, áo choàng và đồng phục một bao. Buộc miệng lỏng tay cho thoáng, đừng nén chặt.

Vì sao khăn trắng của salon nhanh ngả xỉn

Chủ tiệm nào cũng từng thắc mắc: khăn mua về trắng tinh, dùng chừng ba tháng là ngả sang màu ngà, một năm là xám hẳn, trong khi khăn tắm ở nhà dùng lâu hơn mà vẫn sáng. Có ba lý do chồng lên nhau.

Thứ nhất là dầu. Dầu xả, sáp vuốt tóc, kem cạo và tinh dầu dưỡng đều là chất béo. Nước giặt ở nhiệt độ thường kéo đi được phần bẩn tan trong nước, còn phần béo thì chỉ đi một phần, phần còn lại nằm lại trong sợi bông. Mỗi ngày đọng thêm một chút, lớp dầu ấy dần bị oxy hoá và chuyển màu vàng ngà. Đó là lý do khăn khô rồi nhìn vẫn thấy tối tối mà sờ thì hơi ráp.

Thứ hai là cặn xà phòng. Nhiều tiệm thấy khăn bẩn nên đổ thật nhiều bột giặt, trong khi máy gia đình chỉ xả được chừng ấy nước. Bột dư không tan hết đóng lại trong sợi, giữ thêm bụi và dầu, làm khăn vừa xỉn vừa cứng và thấm nước kém dần. Khăn thấm kém thì thợ phải dùng nhiều khăn hơn cho cùng một cái đầu, thành ra vòng luẩn quẩn.

Thứ ba là phơi sai. Khăn vắt chưa kiệt, chồng lên nhau trên cùng một dây, gặp trời nồm thì khô rất chậm. Vùng ẩm kéo dài là chỗ mốc chấm đen xuất hiện trước tiên, thường ở mép khăn và ở chỗ hai tấm đè lên nhau. Sấy khô hẳn bằng máy sấy công nghiệp giải quyết được đúng chỗ này, đó cũng là lý do các cơ sở dùng khăn nhiều như spa và thẩm mỹ viện chọn gửi ra ngoài thay vì tự giặt, cách làm của họ có trong bài giặt khăn spa, thẩm mỹ viện tại Thanh Hoá.

Cũng phải nói thẳng một điều: khăn đã xỉn đều cả tấm vì dùng lâu năm thì giặt lại chỉ sáng lên được phần nào, không quay về trắng như lúc mới mua. Tiệm giặt xử lý được phần dầu và phần cặn tích trong sợi, chứ không nhuộm lại sợi bông đã bạc.

Cần bao nhiêu khăn luân phiên để không đứt giữa ngày

Đây là câu hỏi các tiệm mới mở hay tính thiếu. Nguyên tắc dễ nhớ là sắm gấp khoảng ba lần lượng khăn dùng trong một ngày đông khách: một phần đang dùng ngoài ghế, một phần đang nằm ở tiệm giặt, một phần sạch khô xếp sẵn trong tủ để không bao giờ phải nghe câu hết khăn rồi anh ơi. Bảng dưới là mức gợi ý theo quy mô, chủ tiệm đối chiếu với sổ khách của mình rồi chỉnh lại cho khớp.

Quy mô tiệm	Lượt khách một ngày (ước)	Khăn cần cho mỗi lượt	Nên sắm bao nhiêu
Một ghế, thợ làm một mình	10–15 lượt	2 khăn lau đầu, 1 khăn choàng cổ	Gấp ba lượng dùng một ngày
Hai tới ba ghế	25–40 lượt	Như trên, cộng khăn lau tay của thợ	Gấp ba, chia hai bộ đi giặt luân phiên
Barber có ủ khăn nóng, cạo mặt	30–50 lượt	Cộng thêm 1–2 khăn nóng mỗi lượt	Gấp ba tới bốn lần, khăn nóng đếm riêng
Salon có nhuộm, uốn, duỗi	20–35 lượt	Cộng khăn tối màu cho khách làm hoá chất	Một bộ khăn tối màu riêng, không dùng lẫn

Chia làm hai bộ đi giặt luân phiên có cái lợi mà nhiều tiệm bỏ qua: hôm nào tiệm giặt kẹt đơn hoặc trời mưa xe giao chậm nửa buổi thì ghế vẫn chạy bình thường, không phải cuống lên mượn khăn hàng xóm. Áo choàng cắt thì không cần nhiều tới vậy, thường ba tới bốn tấm cho mỗi ghế là đủ, vì áo choàng dùng lại được vài lượt khách nếu không dính thuốc và được giũ sạch giữa các lượt.

Nhịp nhận trả hằng ngày cho tiệm tóc

Tiệm tóc có lợi thế là nhịp làm việc đều, ngày nào cũng giống ngày nào, nên chuyện gửi giặt hoàn toàn có thể đóng thành một thói quen cố định rồi thôi không phải nghĩ nữa. Ba kiểu nhịp hay gặp:

• Gửi tối, nhận sáng. Đóng cửa tiệm rồi xách bao tạt qua bỏ, hôm sau mở cửa là có khăn sạch. Nhà Gọn mở tới 21:00 tất cả các ngày nên kiểu này hợp với phần lớn salon.
• Hẹn lấy giao tận nơi theo giờ cố định. Chủ tiệm không phải rời ghế, chỉ cần để bao sẵn ở góc quen. Việc này có phí tuỳ đơn và quãng đường nên gọi hỏi phí trước rồi hãy chốt lịch.
• Gộp hai ngày một lần với tiệm nhỏ ít khách, miễn là khăn đã được giũ tơi và để chỗ thoáng chứ không nén trong bao kín qua đêm.

Hôm nào lỡ việc, cần khăn gấp trong buổi thì có dịch vụ giặt là lấy ngay tại Thanh Hoá, phụ thu 20%. Cách đặt lịch và nhắn đơn qua Zalo cho nhanh có trong bài cách đặt lịch lấy giao đồ giặt qua Zalo, còn phần lấy và giao tận nơi thì xem giặt là giao tận nhà, tận nơi tại Thanh Hoá. Một điểm chủ tiệm hay hỏi: đồ của mỗi đơn được giặt riêng, không dồn chung với đơn của khách khác, lý do và cách tiệm làm nằm ở bài giặt riêng từng đơn là gì, vì sao quan trọng.

Gửi theo cân thì tiệm trả bao nhiêu

Khăn, áo choàng và đồng phục thợ đều là đồ giặt nước nên tính theo cân giống quần áo thường. Điểm khác so với đồ cá nhân là khăn bông khi khô nặng hơn áo phông khá nhiều, nên một tiệm chạy vài chục lượt khách gom khăn cả ngày là qua mốc 8kg khá dễ, tức là được tính ở mức thấp hơn ngay từ đơn đầu tiên. Muốn áng chừng trước bao đồ của tiệm nặng bao nhiêu thì xem bài cách ước lượng cân nặng đồ giặt.

Hạng mục	Giá
Khăn, áo choàng, đồng phục thợ (đơn dưới 8kg)	28.000đ/kg
Khăn, áo choàng, đồng phục thợ (đơn từ 8kg)	22.000đ/kg
Sấy riêng, không giặt	22.000đ/kg
Thảm chân trước ghế (thảm mềm)	40.000–45.000đ/kg
Tẩy vết xử lý riêng	30.000–200.000đ tuỳ vết
Đơn tối thiểu	30.000đ
Lấy ngay sau 2 giờ · dịp lễ, Tết	phụ thu 20%

Tiệm gửi đều hằng ngày thì nên để một khoản vào thẻ thành viên trả trước cho gọn sổ sách: Bạc nạp 500.000đ cộng thêm 10%, Vàng nạp 1.000.000đ cộng thêm 15%, Kim Cương nạp 2.000.000đ cộng thêm 20%; số dư dùng được cho mọi dịch vụ và không hết hạn trong 12 tháng. Mỗi lần gửi chỉ việc trừ vào số dư, cuối tháng đối chiếu một lần, thợ phụ đi gửi cũng không phải cầm tiền mặt. Cách tính xem có lợi cho tiệm mình hay không nằm ở bài thẻ thành viên trả trước ở tiệm giặt là lợi gì. Bảng giá đầy đủ ở trang bảng giá.

Nói rõ phần Nhà Gọn nhận làm và phần không nhận. Tiệm giặt sạch, sấy khô hẳn chứ không trả khăn còn ẩm lõi, gấp gọn và đếm món khi nhận cũng như khi trả để tiệm tóc dễ đối chiếu. Nhà Gọn không hứa khử khuẩn và không nhận mình đạt chuẩn nào, vì đó không phải việc của một tiệm giặt là. Vết thuốc nhuộm, thuốc tẩy tóc hay vết dầu đã khô lâu ngày thì nói trước là chỉ làm mờ được. Về lấy và giao: có nhận lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, chủ tiệm gọi 0943 386 369 hỏi phí trước rồi hãy chốt lịch cố định.

Hỏi đáp nhanh

Tiệm tóc gửi khăn đi giặt thì tính tiền thế nào?

Khăn lau đầu, khăn choàng cổ, áo choàng cắt và đồng phục thợ đều là đồ giặt nước nên tính theo cân như quần áo thường. Đơn dưới 8kg tính 28.000đ/kg, đơn từ 8kg trở lên tính 22.000đ/kg, đơn tối thiểu 30.000đ. Khăn bông khi khô nặng hơn áo phông nhiều, nên một tiệm chạy vài chục lượt khách gom khăn cả ngày là qua mốc 8kg khá dễ, tức là rơi vào mức 22.000đ/kg. Tẩy vết tính riêng 30.000đ đến 200.000đ tuỳ vết.

Khăn dính thuốc nhuộm có giặt ra được không?

Còn ẩm và mang đi sớm thì khả năng gỡ được khá cao. Để khô nhiều ngày rồi mới giặt thì tiệm nói thật là chỉ làm mờ được, không hứa sạch hẳn, vì thuốc nhuộm tóc vốn được chế ra để bám bền vào sợi. Cách giữ khăn lâu hỏng là sắm hẳn một bộ khăn tối màu dùng riêng cho khách nhuộm và khách uốn, bỏ vào sọt riêng ngay sau khi dùng, tuyệt đối không dồn chung với khăn trắng.

Vụn tóc dính đầy áo choàng, có phải giũ trước khi gửi không?

Có, và nên giũ ngay tại tiệm. Tóc là sợi cứng, đi vào mẻ giặt thì quấn vào bộ lọc, bám lại trên mặt khăn khác rồi theo mẻ sấy dính chặt thêm, lấy ra lau mặt khách là ngứa. Cách gọn nhất là cầm hai góc áo choàng giũ mạnh trên thùng rác miệng rộng, lộn mặt trong ra giũ tiếp phần nếp gấp ở cổ và mép tay, rồi mới xếp vào bao. Mất chưa tới một phút cho cả ca làm.

Tiệm cần sắm bao nhiêu khăn để không đứt giữa ngày?

Kinh nghiệm chung của các tiệm gửi giặt theo ngày là sắm gấp khoảng ba lần lượng khăn dùng trong một ngày đông khách: một phần đang dùng ngoài ghế, một phần đang nằm ở tiệm giặt, một phần sạch khô xếp sẵn trong tủ. Barber có màn ủ khăn nóng và cạo mặt thì cộng thêm vì mỗi lượt khách tốn thêm một đến hai khăn nữa. Salon có nhuộm và uốn thì tách hẳn một bộ khăn tối màu riêng, không tính chung vào bộ khăn trắng.

Nhà Gọn có tới tiệm lấy khăn không, mấy giờ?

Có nhận lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, nên chủ tiệm gọi 0943 386 369 hỏi phí trước rồi mới chốt lịch cố định hằng ngày. Số này cũng là Zalo nên nhắn ảnh bao đồ để ước cân cũng được. Tiệm giặt ở 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở cửa 7:00–21:00 tất cả các ngày, nên đóng cửa salon lúc tám rưỡi tối vẫn kịp tạt qua bỏ bao khăn rồi về.