Một ca xăm kéo dài ba tiếng. Kết thúc, thợ thay toàn bộ ga phủ giường, bỏ mấy chiếc khăn đã dùng vào rổ, thay luôn cả tấm lót kê tay. Khách tiếp theo tới lúc hai giờ chiều, lại một bộ nữa.
Tiệm bốn thợ, mỗi người hai ba khách một ngày. Cuối ngày, cái rổ ở góc phòng đã đầy: ga, khăn, gối kê, áo choàng. Và trên đó là những vết mà giặt thường không xử lý được nếu để qua đêm.
Bài này viết cho chủ tiệm xăm: vì sao hai loại vết đặc thù của nghề này đòi cách làm ngược với trực giác, và cách tổ chức việc giặt cho một cơ sở thay đồ vải theo từng khách.
Đặc thù: đồ vải luân chuyển theo khách, không theo ngày
Khác với nhà hàng hay văn phòng nơi đồ vải thay theo ca hoặc theo tuần, tiệm xăm thay theo từng lượt khách. Điều đó tạo ra ba hệ quả:
- Khối lượng lớn và rất đều. Không có ngày cao điểm ngày vắng như ngành dịch vụ khác, cứ có khách là có đồ.
- Cần đủ bộ luân phiên. Thiếu ga sạch nghĩa là phải huỷ hoặc dời lịch khách, mà lịch xăm thường đặt trước cả tuần.
- Không thể hoãn việc giặt. Đây là nhóm phải nhận trả theo ngày hoặc cách ngày.
Các nhóm đồ vải gồm: ga phủ giường, khăn lau, gối kê tay, tấm lót, và áo choàng của thợ.
Hai loại vết đặc thù, cùng một nguyên tắc: nước lạnh
Đây là phần kỹ thuật quan trọng nhất, và cũng là chỗ nhiều tiệm làm ngược.
Vết máu. Máu là chất đạm. Đạm gặp nhiệt thì đông lại, đúng như lòng trắng trứng chuyển từ trong sang trắng đục khi gặp chảo nóng. Khi đã đông, nó bám cơ học vào sợi vải và gần như không gỡ được bằng cách giặt thông thường. Vì vậy dội nước nóng lên vết máu, hay bỏ thẳng vào máy giặt nước nóng, là biến một vết dễ xử lý thành một vết vĩnh viễn.
Cách đúng là xả nước lạnh ngay, càng sớm càng tốt, xả từ mặt trái của vải để đẩy vết ra ngoài thay vì ép sâu vào. Sau đó ngâm nước lạnh nếu vết đã khô. Cách xử lý chi tiết có ở bài tẩy vết máu trên quần áo.
Vết mực xăm. Mực xăm được chế tạo để bám bền, đó là toàn bộ mục đích của nó, nên đây là loại vết khó. Nguyên tắc tương tự: xử lý khi còn ướt thì còn cơ hội, để khô và bám vào sợi thì rất khó. Cũng dùng nước lạnh trước, vì nhiệt làm một số loại mực bám chặt hơn.
Cần nói thẳng: vết mực xăm đã khô lâu ngày thường không mất hẳn. Với ga và khăn thì tiệm nên xác định đây là hao mòn của nghề, và tính vào chi phí thay đồ định kỳ thay vì kỳ vọng giặt lại như mới.
⚠️ Ba việc nên làm ngay tại tiệm sau mỗi ca: thứ nhất, xả sơ nước lạnh lên các vết máu và mực ngay khi thay đồ, chỉ mất một phút mà quyết định phần lớn kết quả về sau. Thứ hai, hong cho ráo rồi mới cho vào rổ gom, và dùng rổ hở chứ không dùng bao nilon buộc kín, vì đồ ẩm trong bao kín sinh mùi chua sau một đêm và có thể mọc mốc sau vài ngày. Thứ ba, tách riêng nhóm có vết máu vào túi riêng có ghi rõ và báo cho tiệm giặt biết, để lô được xếp riêng và xử lý đúng ngay từ đầu. Các quy định về vệ sinh, khử khuẩn và xử lý chất thải của cơ sở xăm hình thì chủ tiệm cần đối chiếu với cơ quan chuyên môn; bài này chỉ nói phần giặt đồ vải.
Vì sao giặt riêng từng đơn quan trọng với nghề này
Với phần lớn ngành, việc gộp nhiều đơn vào một mẻ giặt cho hiệu quả là chuyện bình thường. Với tiệm xăm thì không nên, vì hai lý do.
Thứ nhất là không lẫn đồ giữa các cơ sở. Ga và khăn của tiệm là thứ áp trực tiếp lên da khách trong nhiều giờ, và chủ tiệm cần biết chắc lô nhận về đúng là lô mình gửi đi, không có món lạ trộn vào.
Thứ hai là vấn đề vết bẩn đặc thù. Đồ của tiệm xăm có vết máu và vết mực, và nếu gộp chung mẻ với đồ đơn vị khác thì vừa gây rủi ro lem màu, vừa khiến tiệm giặt không thể áp chế độ xử lý riêng cho cả lô.
Ý nghĩa của việc giặt riêng từng đơn có ở bài giặt riêng từng đơn là gì và vì sao quan trọng. Nhóm khăn và ga của các cơ sở làm đẹp nói chung có thêm ở bài giặt khăn spa, thẩm mỹ viện Thanh Hoá.
Nhịp nhận trả và số bộ luân phiên
- Nhận trả hằng ngày với tiệm đông khách, cách ngày với tiệm nhỏ. Không nên để đồ tồn quá hai ngày vì vết máu và mực càng khô càng khó.
- Tối thiểu ba bộ ga cho mỗi giường: một bộ đang dùng, một bộ dự phòng tại tiệm, một bộ ở tiệm giặt. Với lịch đặt trước cả tuần thì thiếu ga là mất khách thật.
- Chốt khung giờ cố định, thường là cuối ngày sau ca cuối, hoặc sáng sớm trước ca đầu. Tiệm giặt mở 7:00 đến 21:00 nên cả hai khung đều nằm trong giờ làm việc.
- Đếm món hai đầu khi giao và khi nhận.
Chi phí
Ga, khăn, áo choàng tính theo cân: 22.000đ/kg cho đơn từ 8kg trở lên, 28.000đ/kg cho đơn dưới 8kg, đơn tối thiểu 30.000đ. Tiệm bốn thợ gom một ngày thường vào được mốc 8kg; tiệm nhỏ thì gom cách ngày.
Tẩy vết tính riêng theo mức độ, khoảng 30.000đ đến 200.000đ tuỳ vết, và tiệm giặt xem đồ rồi báo trước chứ không tự làm rồi tính sau. Với nhóm vết mực đã khô, chủ tiệm nên hỏi rõ trước xem có đáng làm không, vì có trường hợp chi phí tẩy vết không hợp lý so với việc thay khăn mới.
Cần lấy gấp trong vòng 2 giờ thì phụ thu 20%, dịp lễ Tết trong bảy ngày trước và sau cũng phụ thu 20%.
Một lời khuyên thực tế về chi phí: nhiều tiệm chọn dùng khăn màu tối cho công đoạn dễ dính mực và giữ khăn sáng màu cho công đoạn sạch. Cách này không làm vết biến mất nhưng khiến vết không lộ, kéo dài đáng kể tuổi thọ sử dụng của khăn.
Nhà Gọn giặt riêng từng đơn, đếm món khi nhận và khi trả. Tiệm ở 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở cửa 7:00 đến 21:00 tất cả các ngày, có lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, gọi 0943 386 369 để được báo phí.
Nhận trả theo ngày, lô của tiệm giặt riêng
Nhắn Zalo 0943 386 369, cho biết tiệm có mấy giường, mỗi ngày khoảng bao nhiêu bộ ga và khăn, và bạn muốn nhận trả hằng ngày hay cách ngày. Nhớ tách riêng túi có vết máu và báo trước để lô được xếp riêng. Xả sơ nước lạnh ngay tại tiệm sau mỗi ca sẽ cho kết quả tốt hơn nhiều. Địa chỉ 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở cửa 7:00–21:00 tất cả các ngày, có lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường.
Đặt giặt online