Giặt là khu vực Nga Sơn — đồ xưởng nghề thủ công và đồ mùa lạnh

Hết buổi làm, người trong xưởng đứng ở cửa phủi áo. Phủi vai, phủi ngực, phủi ống quần, mỗi cái vỗ tay bay lên một làn bụi mảnh. Về tới nhà, giặt máy một lượt, phơi khô, sáng hôm sau mặc vào vẫn thấy ngứa ở cổ và cổ tay. Đưa áo ra chỗ sáng nhìn kỹ thì trên mặt vải vẫn lún phún những sợi rất mảnh, như lông tơ, bám chặt tới mức lấy ngón tay miết cũng không bong.

Ở vùng Nga Sơn, nhiều hộ làm nghề thủ công hoặc có xưởng nhỏ ngay trong nhà. Đồ của những nhà này có một kiểu bẩn riêng: không phải bùn, không phải dầu mỡ bếp, mà là bụi sợi và bụi nguyên liệu mịn, cộng thêm những vết đặc thù của xưởng như dầu máy và keo. Bài này nói về chuyện đó, về nhóm đồ cồng kềnh mùa lạnh mà máy nhà không kham nổi, cách gom đơn cho gọn một chuyến, và giá.

Bụi sợi mịn khác bụi đất ở chỗ nào

Bụi đất là hạt tròn, rời, giũ mạnh là rơi phần lớn. Bụi sợi và bụi nguyên liệu mịn từ xưởng thì khác: chúng dài, mảnh, có khi có gờ nhỏ. Khi bám lên vải, chúng không nằm trên mặt mà móc vào giữa các sợi dệt, giống như cỏ may bám vào ống quần. Vải càng xù, càng dày như vải nỉ, vải thun da cá, đồ len thì càng giữ chặt.

Vì thế có mấy chuyện hay xảy ra khi giặt đồ xưởng ở nhà:

• Giặt một lượt không hết. Nước làm bụi sợi ướt, dính bệt vào vải thay vì trôi đi. Sau khi khô chúng vẫn nằm đó.
• Bụi lan sang đồ khác. Cho đồ xưởng giặt chung với đồ đi học, đồ ngủ, thì bụi sợi tách ra trong nước rồi bám sang những món kia. Cả mẻ đều lún phún.
• Máy nhà bị bám cặn. Bụi mịn tích ở bộ lọc, ở gioăng cửa, ở khe lồng. Lâu dần máy thoát nước chậm và chính máy trở thành nơi rắc bụi ngược lại vào các mẻ sau.

Ở phía tiệm, máy lồng lớn với lượng nước nhiều giúp đồ đảo và xả được nhiều bụi hơn, sấy bằng máy thì sợi bụi còn sót khô ra và tách khỏi vải dễ hơn phơi. Nhưng bước làm ở nhà trước khi gửi vẫn là bước quyết định nhiều nhất.

Giũ kỹ ngoài sân trước khi cho vào bao

1. Giũ lúc đồ còn khô. Bụi sợi khô thì còn rời, gặp nước rồi mới dính bệt. Đừng xả nước đồ xưởng ở nhà trước khi giũ.
2. Giũ ngoài sân, đứng ở đầu gió. Giũ trong nhà thì bụi bay khắp nơi rồi lại rơi lên chăn ga, lên quần áo sạch. Đứng sao cho gió thổi bụi ra xa người.
3. Lộn trái túi, gấu quần, cổ tay áo. Đây là những chỗ bụi dồn nhiều nhất. Giũ cả mặt trong lẫn mặt ngoài.
4. Tạp dề và khăn lau giũ riêng, cho vào túi riêng. Hai món này thường bẩn nhất, và hay dính dầu máy, keo, màu. Không để chung với quần áo.

Đừng dồn đồ quá bẩn chung với đồ mặc thường

Một bao đồ gửi đi thường có đủ thứ: áo đi làm xưởng, tạp dề, khăn lau, quần áo của trẻ con, áo mặc đi chơi. Gửi chung một đơn thì được, nhưng hãy chia túi ngay từ nhà:

• Túi 1: đồ xưởng đã giũ, gồm quần áo lao động.
• Túi 2: tạp dề, khăn lau, món nào có dầu máy hay keo thì ghi chú.
• Túi 3: đồ mặc hằng ngày của cả nhà.

Chia như vậy thì đồ mặc thường không bị lây bụi sợi và vết bẩn, còn đồ xưởng thì được giặt với chế độ đủ mạnh mà không làm hỏng đồ mỏng. Cách xử lý những bộ đồ lao động có dầu mỡ và cách giữ vải bền khi giặt thường xuyên có ở bài giặt đồ bảo hộ, đồng phục công nhân tại Thanh Hoá.

Nói thật về vết dầu máy và vết keo

Đồ xưởng hay dính hai loại vết mà người gửi thường kỳ vọng quá cao: dầu máy và keo.

Vết dầu máy mới dính trong vài ngày thì còn xử lý được khá tốt. Nhưng dầu máy có lẫn muội và cặn kim loại, khi đã khô và qua vài lần giặt thường thì màu xám đen đã ăn vào sợi. Với vết như thế, tiệm nói trước là chỉ làm mờ được, không hứa sạch hẳn.

Vết keo cũng vậy. Keo còn mềm thì gỡ được phần lớn. Keo đã khô cứng lâu ngày, nhất là keo dán nhanh, thì đã bám chặt vào sợi, gỡ mạnh là rách vải. Kết quả thường là giảm vết, mặt vải bớt cứng, chứ không trả lại như mới.

Điều giúp nhiều nhất vẫn là xử lý sớm và đừng tự làm những việc khiến vết nặng thêm, như là ủi nóng lên vết keo hay đổ xăng chà lên vết dầu trên vải màu. Nếu muốn thử tại nhà trước, xem bài cách tẩy vết dầu nhớt trên quần áo và bài cách xử lý vết keo 502, keo dán trên quần áo. Còn gửi tiệm thì tẩy vết tính riêng, 30.000–200.000đ tuỳ vết, báo giá trước khi làm.

Đồ cồng kềnh mùa lạnh máy nhà không kham nổi

Trời trở lạnh thì nhà nào cũng lôi ra một lượt chăn bông, chăn lông vũ, rèm dày, có nhà thêm tấm topper. Với nhà có xưởng, những món này còn hứng thêm bụi mịn bay từ xưởng vào suốt mùa.

Chăn dày cho vào máy giặt 8–9kg ở nhà hay gặp ba chuyện: không có chỗ đảo nên lõi chăn gần như không được giặt, xả không hết xà phòng, và vắt không kiệt nên phơi mấy nắng vẫn ẩm giữa. Chăn lông vũ giặt sai còn bị vón. Nhóm này nên đi máy lồng lớn và sấy tới lõi. Cách nhận biết chăn đã được sấy đủ và khác nhau giữa các loại ruột chăn có trong bài giặt mền chăn bông tại Thanh Hoá.

Gom đơn theo nhóm hộ gần nhau

Nếu vài nhà cạnh nhau cùng làm xưởng hoặc cùng có nhu cầu giặt chăn ga, gom lại một chuyến là cách làm gọn nhất:

• Một chuyến lấy giao cho cả nhóm thay vì mỗi nhà gọi một lần. Quãng đường vẫn vậy, nhưng chuyến đi chở được nhiều hơn.
• Mỗi nhà một bao riêng, ghi tên ngoài bao và ghi số món bên trong. Nhà Gọn giặt riêng từng đơn, nên mỗi bao là một đơn, không trộn đồ nhà này với nhà khác.
• Một người đứng ra liên lạc để hẹn giờ lấy, giờ giao, và nhận đồ về chia lại theo bao.

Lưu ý là mỗi bao vẫn tính giá như một đơn riêng theo bảng dưới, còn phí lấy giao thì hỏi cho cả chuyến. Mẫu tin nhắn đặt lịch cho một nhóm nhà có ở bài cách đặt lịch lấy giao đồ giặt qua Zalo.

Bảng giá theo cân và các khoản tính riêng

Dịch vụ	Giá
Giặt sấy quần áo, đơn dưới 8kg · từ 8kg	28.000đ/kg · 22.000đ/kg
Đơn tối thiểu	30.000đ
Chăn, ga giặt sấy	35.000đ/kg
Chăn siêu nhẹ · chăn lông vũ	45.000đ/kg · 55.000đ/kg
Rèm thường · rèm tháo lắp	40.000đ/kg · 50.000đ/kg
Nệm topper	50.000đ/kg
Tẩy vết xử lý riêng (dầu máy, keo, ố)	30.000–200.000đ tuỳ vết
Phụ thu lấy ngay sau 2 giờ · dịp lễ, Tết	+20% · +20%

Gửi đồ từ Nga Sơn về tiệm

Nhà Gọn chỉ có một tiệm, ở 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở 7:00–21:00 tất cả các ngày. Nga Sơn là một trong những vùng khách gửi đồ về, bằng hai cách: mang tới tiệm khi có việc lên thành phố, hoặc đặt lấy và giao tận nơi. Tiệm có nhận lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, gọi 0943 386 369 hỏi phí trước rồi mới chốt lịch.

Tiệm làm: giặt riêng từng đơn, đếm món khi nhận và khi trả, sấy khô hẳn rồi mới gấp, báo giá trước khi làm. Tiệm không hứa: làm sạch hẳn vết dầu máy hay vết keo đã khô lâu ngày.

Nhà gửi đều đặn có thể dùng thẻ thành viên trả trước: Bạc nạp 500.000đ được cộng thêm 10%, Vàng nạp 1.000.000đ cộng thêm 15%, Kim Cương nạp 2.000.000đ cộng thêm 20%. Số dư dùng cho mọi dịch vụ, không hết hạn trong 12 tháng.

Hỏi đáp nhanh

Vì sao áo làm xưởng giặt máy rồi vẫn lún phún bụi sợi?

Vì bụi sợi mịn dài và mảnh, móc vào giữa các sợi dệt chứ không nằm trên mặt vải như bụi đất. Gặp nước thì chúng dính bệt vào vải thay vì trôi đi. Cách xử lý là giũ kỹ ngoài sân khi đồ còn khô, lộn trái túi, gấu quần, cổ tay áo, rồi mới cho vào bao, và không giặt chung với đồ mặc thường.

Vết dầu máy và vết keo trên đồ xưởng có tẩy sạch được không?

Vết mới vài ngày thì xử lý được khá tốt. Vết dầu máy đã khô và qua nhiều lần giặt, hay vết keo khô cứng lâu ngày, thì tiệm nói trước là chỉ làm mờ được, không hứa sạch hẳn. Tẩy vết tính riêng 30.000–200.000đ tuỳ vết, báo giá trước khi làm.

Khăn lau xưởng có gửi giặt được không?

Được, nhưng để túi riêng, không chung với quần áo. Khăn thấm dầu, dung môi hay xăng thì đừng dồn đống trong bao kín để lâu, trải ra cho bay hơi, rồi báo rõ khi gửi là khăn dính gì để tiệm xem có nhận giặt được không và giặt thế nào cho an toàn.

Vài nhà gần nhau gom chung một chuyến thì tính tiền thế nào?

Mỗi nhà một bao riêng, ghi tên ngoài bao, và mỗi bao được tính như một đơn riêng theo bảng giá: quần áo dưới 8kg 28.000đ/kg, từ 8kg 22.000đ/kg, đơn tối thiểu 30.000đ, chăn ga 35.000đ/kg. Phí lấy giao tuỳ đơn và quãng đường, gọi 0943 386 369 hỏi phí cho cả chuyến trước khi chốt.

Ở Nga Sơn gửi đồ về Nhà Gọn bằng cách nào?

Nhà Gọn chỉ có một tiệm ở 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở 7:00–21:00 tất cả các ngày. Bạn mang đồ tới tiệm hoặc đặt lấy và giao tận nơi, phí lấy giao tuỳ đơn và quãng đường, gọi 0943 386 369 hỏi phí trước rồi mới chốt lịch.