Giặt là khu vực Thiệu Hoá — gửi đồ cồng kềnh về thành phố

Cuối tháng Mười, trời trở gió một đêm là sáng ra cả nhà đi tìm chăn. Chị chủ nhà kéo ghế trèo lên nóc tủ, lôi xuống hai tấm chăn bông gấp vuông vức từ mùa trước. Mở ra, mùi ẩm xộc lên tận mũi, một góc chăn có vệt ố vàng nhạt chẳng rõ có từ bao giờ. Ngó sang giường trong, bộ chăn ga của ông bà cũng vậy. Thêm tấm rèm phòng khách treo từ dịp Tết tới giờ chưa hạ xuống lần nào, phủi tay vào là bụi bay lên thành đám.

Chị nhồi một tấm chăn vào máy giặt nhà, ấn nút. Máy quay được mươi phút thì rung bần bật rồi đứng im, đèn báo nhấp nháy. Lôi chăn ra, nó ngậm nước nặng tới mức bê hai tay còn trẹo cổ tay, mà bóp vào lõi thì bên trong vẫn khô nguyên. Cảnh này lặp lại ở rất nhiều nhà vùng Thiệu Hoá vào đúng mấy tuần chuyển mùa, vì quanh đây chưa có chỗ nào nhận giặt đồ to cỡ đó. Bài này nói thẳng vào việc: vì sao máy nhà không kham nổi chăn dày, nhóm đồ cồng kềnh nào nên gửi đi, gửi bằng cách nào, giá tính ra sao và bao lâu thì nhận lại.

Vì sao máy giặt ở nhà không kham nổi chăn dày

Câu hỏi này đáng được trả lời tử tế, vì nhiều nhà nghĩ máy mình yếu, rồi cố thêm vài lần nữa cho tới lúc hỏng máy.

Con số ghi trên máy giặt là cân đồ khô. Máy 9kg nghĩa là chứa được 9kg quần áo khô, chứ không phải 9kg đồ ướt. Một tấm chăn bông đôi lúc khô đã chiếm gần hết khoang lồng, đút vào là chật cứng. Nhúng nước xong, sợi bông ngậm nước nặng lên nhiều lần, cả tấm chăn dồn lại thành một khối đặc lệch hẳn về một bên lồng. Máy quay tới vòng vắt tốc độ cao thì mất cân bằng, rung lắc, và cơ chế an toàn bắt nó dừng lại. Đèn báo lệch tải không phải máy hỏng, đó là máy tự bảo vệ mình.

Kể cả khi máy gắng quay hết chu trình thì kết quả vẫn không ra gì. Chăn bị nén chặt nên nước giặt chỉ chạy quanh mặt ngoài, không len được vào giữa lõi bông. Phần lõi ấy mới là chỗ giữ mùi ẩm cả mùa qua. Giặt kiểu đó là làm ướt chăn chứ chưa phải làm sạch chăn.

Khâu cuối còn khó hơn. Máy sấy gia đình thổi gió nóng vừa phải, đủ cho quần áo mỏng, nhưng một khối bông dày thì mặt ngoài khô trước rồi tạo thành lớp vỏ giữ ẩm bên trong. Chăn nhấc ra sờ thấy khô, gấp cất lên tủ, vài tuần sau mở ra lại thấy mùi. Phơi ngoài trời cũng vướng đúng chỗ ấy: mùa lạnh ở Thanh Hoá hay nồm và ít nắng gắt, chăn phơi ba ngày vẫn còn ẩm lõi, đó là lúc mốc bắt đầu chớm.

Máy công nghiệp giải quyết bằng ba thứ mà máy gia đình không có: lồng giặt lớn để chăn còn chỗ bung ra và đảo được, lực vắt mạnh để rút bớt nước trước khi sấy, và máy sấy công suất lớn chạy đủ lâu cho khô hẳn tới lõi. Cách nhận biết một tấm chăn đã được sấy đủ hay chưa, cùng lịch giặt hợp lý theo mùa, có trong bài giặt mền chăn bông tại Thanh Hoá.

Nhóm đồ cồng kềnh mà các hộ quanh Thiệu Hoá hay vướng

Nhìn theo những gì khách vùng này gửi về, nhóm đồ to chia thành mấy loại rõ rệt, mỗi loại vướng một kiểu:

• Chăn bông và bộ chăn ga theo mùa. Nhà nào cũng có ít nhất hai ba bộ, cất trên nóc tủ hoặc trong hòm suốt nửa năm. Vấn đề thường không phải bẩn mà là mùi ẩm và bụi tích lại, cộng thêm vài vết ố cũ từ mùa trước chưa xử lý.
• Chăn lông vũ và chăn siêu nhẹ. Nhẹ nhưng rất kỵ giặt sai. Giặt mạnh tay hoặc sấy quá nhiệt là lông vón thành cục, chăn phồng chỗ này lép chỗ kia, không bao giờ trở lại như cũ được nữa.
• Rèm cửa. Món bị quên lâu nhất trong nhà. Rèm treo cả năm hứng bụi đường, khói bếp và hơi ẩm, tới lúc hạ xuống mới thấy phần chân rèm sẫm màu hẳn so với phần trên.
• Thảm trải sàn, thảm chùi chân, thảm phòng khách. Nặng, ngậm bụi, và khi ướt thì gần như không xoay xở nổi bằng tay ở nhà.
• Nệm topper và ruột gối. Hai món nằm sát người nhất mà lại ít khi được giặt, vì nghĩ có ga bọc ngoài là đủ. Mồ hôi thấm qua ga xuống topper theo năm tháng.
• Gấu bông của trẻ con. Con ôm ngủ hằng đêm, bám bụi và mồ hôi, giặt tay thì lâu khô và dễ méo phom.

Điểm chung của cả sáu nhóm: chúng không hỏng vì bẩn quá mà hỏng vì bị hoãn. Hoãn tới lúc mốc chớm, tới lúc vết ố ăn sâu, rồi tới lúc chỉ còn cách bỏ đi mua mới. Một tấm chăn lông vũ mua vài trăm nghìn tới vài triệu, tiền giặt một lần rẻ hơn nhiều so với tiền thay tấm mới.

Hai cách gửi đồ về tiệm

Nhà Gọn có một tiệm, ở 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở cửa 7:00–21:00 tất cả các ngày. Từ vùng Thiệu Hoá gửi đồ về đây có hai đường.

Đường thứ nhất: tiện việc thì mang thẳng tới tiệm. Nhà nào hay có người xuống thành phố, dù là đi làm, đi khám, đi chợ đầu mối hay đưa con đi học thêm, thì gộp luôn chuyến ấy. Vì tiệm mở tới chín giờ tối và mở cả Chủ nhật nên không phải canh giờ hành chính. Đồ cồng kềnh chở bằng xe máy thì bọc kín trong túi nilon to hoặc bao dứa rồi buộc chắc, vì chăn và thảm mà quệt xuống đường một đoạn là bẩn thêm, giặt lại mất công.

Đường thứ hai: đặt lấy và giao tận nơi. Tiệm có nhận lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, không có mức chung cho mọi địa chỉ. Vì vậy việc đầu tiên là gọi 0943 386 369 hoặc nhắn Zalo cùng số ấy để hỏi phí trước, đồng ý rồi mới chốt lịch. Khi nhắn, nói gọn ba thứ cho tiệm dễ tính: địa chỉ cụ thể, khung giờ nhà có người, và gửi những gì. Cứ chụp ảnh đống đồ gửi kèm, ảnh nói nhanh hơn chữ và tiệm ước cân sát hơn hẳn.

Cách viết một tin nhắn đặt lịch đủ ý ngay từ lần đầu, và những thông tin nên chuẩn bị sẵn, có trong bài cách đặt lịch lấy giao đồ giặt qua Zalo. Khâu giao nhận nói chung vận hành ra sao thì xem bài giặt là giao tận nhà, tận nơi tại Thanh Hoá.

Gom đơn theo nhóm hàng xóm cho đỡ công

Đây là cách nhiều nhà ở xa thành phố đang làm, và nó hợp lý ở cả hai đầu.

Đồ cồng kềnh có đặc điểm là nhà nào cũng cần giặt vào cùng một quãng thời gian trong năm. Cuối thu đầu đông thì cả xóm cùng lôi chăn ra. Trước Tết thì cả xóm cùng hạ rèm, giặt thảm, giặt ga. Đó chính là lúc gom chung đáng làm nhất.

1. Hẹn nhau một ngày cố định. Vài nhà gần nhau chọn chung một ngày, ai có gì gửi thì chuẩn bị xong trước ngày đó, không để hôm ấy mới đi tìm đồ.
2. Mỗi nhà một bao riêng, buộc kín, ghi tên bên ngoài. Đây là bước quan trọng nhất. Đồ của mỗi nhà là một đơn riêng, được cân riêng, tính tiền riêng và giặt riêng, không trộn lẫn với nhà khác. Ghi tên rõ ràng thì lúc trả không mất thời gian phân đồ.
3. Một người đứng ra nhắn Zalo cho cả nhóm. Liệt kê mấy nhà, mỗi nhà gửi gì, tổng cộng áng chừng bao nhiêu. Tiệm báo phí cho cả chuyến, chia ra thì nhẹ hơn từng nhà đặt lẻ nhiều lần.
4. Chốt một điểm tập kết chung. Nhà nào ngoài đường lớn, xe dễ vào, thì để đồ ở đó. Các nhà còn lại chở sang, đỡ cho xe phải luồn nhiều ngõ.
5. Nhận trả cũng theo nhóm. Đồ về một lượt, ai nhận bao của nhà nấy theo tên đã ghi.

Lý do đồ của mỗi nhà phải là một đơn tách bạch, và điều đó khác gì với kiểu dồn chung mẻ, được nói kỹ trong bài giặt riêng từng đơn là gì, vì sao quan trọng.

Chuẩn bị đồ trước khi gửi, mất mười phút mà đỡ nhiều chuyện

Đồ to nên soạn trước ở nhà, vì lúc cân và ghi phiếu mà mới lục tung ra thì chậm cho cả hai bên.

• Giũ bụi ở ngoài sân. Chăn cất lâu và rèm treo lâu đều bám một lớp bụi khô. Giũ ngoài trời cho bụi rơi lại ngoài trời, đừng giũ trong nhà.
• Lộn kiểm tra túi và các mép gấp. Trong mép ga giường hay lọt kẹp tóc, cúc áo, bút bi. Bút bi lọt vào mẻ giặt là hỏng cả mẻ.
• Tách riêng món có vết cần xử lý và dán một mẩu giấy ghi rõ vết gì, dính từ bao giờ. Vết dầu mỡ, vết mực, vết bùn khô lâu ngày đều cần làm riêng và tính tiền riêng.
• Ruột gối tách khỏi vỏ gối, ga tách khỏi chăn. Hai thứ này giặt theo cách khác nhau và tính giá khác nhau, gộp một cục thì phải mất công gỡ lúc nhận.
• Rèm thì hạ xuống trước nếu tự làm được, vì rèm tự tháo và rèm cần người tháo lắp tính hai mức giá khác nhau.
• Thảm cứng thì đo kích thước, vì loại này tính theo mét vuông chứ không theo cân.

Với những vết ố vàng đã bám trên chăn từ mùa trước, đừng tự đổ nước tẩy mạnh lên. Chăn bông và chăn lông vũ gặp hoá chất mạnh thì loang màu hoặc mục sợi, mà vết thì chưa chắc đã đi. Cứ để nguyên, báo cho tiệm biết, xử lý đúng loại vết vẫn hơn. Các dạng vết ố và mốc trên vải cùng khả năng xử lý thật của chúng nằm ở bài tẩy vết ố mốc quần áo tại Thanh Hoá.

Giá theo cân và thời gian nhận lại

Đồ cồng kềnh tính giá theo từng nhóm chứ không gộp chung một mức, vì mỗi nhóm chiếm máy và chiếm thời gian sấy khác nhau.

Nhóm đồ	Giá
Chăn, ga giặt sấy	35.000đ/kg
Chăn siêu nhẹ	45.000đ/kg
Chăn lông vũ	55.000đ/kg
Chăn ga chỉ sấy lại, không giặt	30.000đ/kg
Nệm topper	50.000đ/kg
Rèm thường (tự hạ xuống)	40.000đ/kg
Rèm cần tháo lắp	50.000đ/kg
Thảm mềm	40.000–45.000đ/kg
Thảm cứng	149.000đ/m²
Ruột gối	50.000–100.000đ/cái
Gấu bông	20.000–250.000đ/con
Quần áo thường, đơn dưới 8kg	28.000đ/kg
Quần áo thường, đơn từ 8kg	22.000đ/kg
Tẩy vết xử lý riêng	30.000–200.000đ tuỳ vết
Đơn tối thiểu	30.000đ
Lấy ngay sau 2 giờ · dịp lễ, Tết	phụ thu 20%

Về thời gian, tiệm không hẹn kiểu vài hôm nữa. Ngày giờ trả được chốt thành con số cụ thể ngay lúc nhận đơn, dựa trên loại đồ và lượng đồ đang có trong ngày. Thứ tự từ nhanh tới lâu như sau.

Loại đồ	Vì sao nhanh hay lâu
Quần áo thường, ga trải giường	Mỏng, thoát nước nhanh, sấy nhanh khô hẳn
Chăn bông, chăn ga	Phải sấy đủ lâu cho khô tới lõi, không rút ngắn được
Chăn lông vũ, nệm topper	Sấy ở nhiệt vừa và cần đảo cho tơi lại, mất thêm thời gian
Rèm, thảm	Nặng nhất, ngậm nước lâu, có khi cần công tháo lắp
Món có vết xử lý riêng	Làm riêng trước, xong mới vào mẻ chung

Nhà xa mà cần gấp thì vẫn có đường: dịch vụ lấy ngay sau 2 giờ, phụ thu thêm 20%. Nhưng với đồ cồng kềnh, cách gọn nhất vẫn là gửi sớm hơn vài ngày thay vì trả thêm tiền để chạy đua.

Nhà nào gửi đều theo mùa, hoặc cả nhóm hàng xóm góp chung một quỹ, thì nên nhìn qua thẻ thành viên trả trước: Bạc nạp 500.000đ được cộng thêm 10%, Vàng nạp 1.000.000đ cộng thêm 15%, Kim Cương nạp 2.000.000đ cộng thêm 20%. Số dư dùng được cho mọi dịch vụ, từ giặt cân tới chăn ga, rèm thảm, giày dép, và không hết hạn trong 12 tháng. Bảng giá đầy đủ nằm ở trang bảng giá.

Nói rõ phần tiệm làm và phần tiệm không làm. Nhà Gọn giặt riêng từng đơn, chạy máy công nghiệp, sấy khô hẳn rồi mới gấp và trả đúng nhịp đã hẹn. Tiệm không hứa khử khuẩn, không nhận mình đạt chuẩn nào, vì đó không phải việc của một tiệm giặt là. Vết bùn, vết sơn, vết keo hay vết mực đã khô lâu ngày thì tiệm nói trước là chỉ làm mờ được. Và tiệm chỉ có một địa điểm ở 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá; các vùng quanh thành phố là nơi khách gửi đồ về, không phải nơi tiệm có cửa hàng.

Hỏi đáp nhanh

Nhà ở vùng Thiệu Hoá, muốn gửi chăn bông đi giặt thì làm thế nào?

Có hai cách. Cách thứ nhất là mang thẳng tới tiệm ở 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, tiệm mở cửa 7:00–21:00 tất cả các ngày nên ai có việc xuống thành phố lúc nào cũng tạt qua được. Cách thứ hai là nhắn Zalo 0943 386 369 đặt lấy và giao tận nơi; tiệm có nhận lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, nên bạn gọi hỏi phí trước rồi mới chốt lịch. Nhắn kèm ảnh chụp đống đồ để tiệm ước được cân và báo giá sớm.

Máy giặt nhà tôi loại 9kg, giặt chăn bông được không?

Con số ghi trên máy là cân đồ khô, không phải cân đồ ướt. Một tấm chăn bông đôi khô đã chiếm gần hết khoang, khi ngậm nước thì nặng lên nhiều lần và dồn thành một khối lệch về một bên, máy quay tới vòng vắt là báo lệch tải rồi dừng. Kể cả máy có quay được thì nước giặt cũng không len được vào lõi bông vì chăn bị nén chặt, và máy sấy gia đình không đủ sức làm khô hẳn phần lõi. Chăn bông, chăn lông vũ, rèm dày và thảm nên đưa ra máy công nghiệp lồng lớn.

Giặt chăn ga, rèm, thảm ở Nhà Gọn tính tiền thế nào?

Chăn và ga giặt sấy tính 35.000đ/kg, chăn siêu nhẹ 45.000đ/kg, chăn lông vũ 55.000đ/kg. Nếu chỉ cần sấy lại cho khô thơm mà không giặt thì chăn ga tính 30.000đ/kg. Nệm topper 50.000đ/kg. Rèm thường 40.000đ/kg, rèm phải tháo lắp 50.000đ/kg. Thảm mềm 40.000–45.000đ/kg, thảm cứng tính theo mét vuông là 149.000đ/m². Ruột gối 50.000–100.000đ một cái. Quần áo thường vẫn tính theo cân riêng: dưới 8kg là 28.000đ/kg, từ 8kg trở lên là 22.000đ/kg, đơn tối thiểu 30.000đ.

Gửi chăn đi giặt thì bao lâu nhận lại được?

Tuỳ loại đồ và tuỳ lượng đồ trong ngày, thời gian trả được chốt thành ngày giờ cụ thể ngay lúc nhận đơn chứ tiệm không hẹn chung chung. Quần áo thường nhanh nhất, chăn ga lâu hơn vì phải sấy cho khô hẳn tới lõi, chăn lông vũ và nệm topper lâu hơn nữa, rèm và thảm thuộc nhóm lâu nhất. Ai cần gấp thì có dịch vụ lấy ngay sau 2 giờ, phụ thu thêm 20%; dịp lễ và Tết cũng phụ thu 20%.

Rèm đang treo trên cửa, tiệm có tháo giúp không?

Rèm chia hai mức giá vì đúng lý do đó. Rèm bạn tự hạ xuống, gấp lại rồi đưa tiệm thì tính 40.000đ/kg. Rèm cần người tháo khỏi thanh treo và lắp lại sau khi giặt thì tính 50.000đ/kg, phần chênh là công tháo lắp. Khi nhắn Zalo hãy nói rõ rèm nhà mình loại móc treo hay loại luồn thanh, cao bao nhiêu, mấy cánh, kèm một tấm ảnh chụp cả bộ rèm để tiệm chuẩn bị đúng người và đúng đồ nghề trước khi tới.