Cách chọn bàn là hơi nước cho gia đình

Sáng thứ Hai, 6 giờ 40. Chồng bạn lôi cái sơ mi trắng ra khỏi tủ, cắm bàn là, chờ đèn báo tắt rồi ấn nút phun hơi. Máy khạc ra một tia nước lẫn mấy hạt trắng, đúng giữa nẹp ngực áo. Vết ướt loang ra, khô lại thành viền vàng nhạt.

Áo phải đổi. Cái bàn là mua năm ngoái thì bị mắng oan, vì lỗi không nằm ở máy — nằm ở chỗ hai năm nay chưa ai xả cặn cho nó lần nào, và ngay từ đầu nhà mình đã chọn nhầm loại máy so với thứ mình hay mặc.

Bài này viết cho lúc bạn đứng trước quầy, không biết nên cầm cái nào về. Không xếp hạng sản phẩm, không nhắc tên hãng.

Ba loại máy, ba việc khác nhau

Người bán hay gọi gộp tất cả là "bàn ủi hơi nước". Thực ra trong nhà bạn có thể gặp ba kiểu, cơ chế làm phẳng khác hẳn nhau.

• Bàn là khô. Chỉ có mặt đế nóng, không bình nước. Làm phẳng bằng nhiệt cộng lực ép. Nhẹ, bền, ít hỏng vặt vì trong máy chẳng có gì để tắc. Nhược điểm là vải cotton dày khô cứng thì phải vẩy nước bằng tay mới ăn.
• Bàn là hơi nước cầm tay. Vẫn là mặt đế ép xuống, nhưng có bình nước nhỏ trong thân, hơi phun ra qua các lỗ trên mặt đế. Hơi làm mềm sợi vải, mặt đế ép nếp. Đây là loại phổ biến trong nhà người Việt.
• Bàn là đứng, hay còn gọi là bàn là hơi nước treo. Một thân máy đựng nước, một ống dẫn, một đầu phun cầm tay. Đồ treo trên mắc, bạn đưa đầu phun lướt dọc theo mặt vải. Làm phẳng chỉ bằng hơi nóng, gần như không ép.

Nhớ một câu là đủ: mặt đế tạo nếp, hơi nước tạo độ rủ. Hai kết quả khác nhau, nên hai kiểu máy không thay thế cho nhau được.

Tủ đồ nhà bạn quyết định, không phải cái máy

Trước khi xem thông số, mở tủ ra đếm xem tuần này bạn phải làm phẳng những món gì. Cứ chiếu theo đây:

• Sơ mi công sở, quần Âu, đồng phục học sinh, áo cổ đứng. Cần nếp gấp thẳng, cổ và cầu vai phẳng lì. Bàn là cầm tay có hơi nước hợp việc này hơn. Bàn là đứng chỉ làm hết nhăn chứ không dựng được nếp ly quần.
• Váy áo chất mỏng, voan, lụa, chiffon, đồ có ren và kim sa. Ép mặt đế lên là bóng vải, nặng thì cháy. Bàn là đứng hợp hơn vì hơi chạm vải mà kim loại không chạm.
• Rèm cửa treo sẵn trên thanh. Bàn là đứng là cách tiện tay để làm phẳng mà không phải tháo rèm xuống. Rèm dày, rèm lớp lót thì vẫn phải hạ xuống giặt định kỳ.
• Áo len, áo dệt kim, đồ nỉ. Không ép. Hơi treo là hợp, giữ khoảng cách vài phân, để sợi len tự nở lại.
• Vest, áo dài, áo có lớp lót dựng. Nhóm này khó, dễ bóng vai và lệch lớp lót. Nếu bạn không quen tay thì đưa tiệm, tiền công rẻ hơn tiền sửa áo.

Nhà nào đồ công sở là chính thì lấy bàn là cầm tay làm máy chính. Nhà nào chủ yếu đồ treo, đồ mỏng, hay có rèm nhiều thì bàn là đứng đáng cân nhắc trước. Còn nếu ngân sách chỉ đủ một cái mà tủ đồ pha trộn cả hai, cứ ưu tiên nhóm đồ bạn mặc nhiều nhất trong tuần — cái mặc mỗi ngày mới là cái quyết định.

Đứng ở quầy thì nhìn những thông số nào

Trên vỏ hộp có cả chục con số. Thực tế chỉ vài con đáng để ý.

1. Công suất (W). Quyết định máy nóng lại nhanh hay chậm sau mỗi lần phun hơi. Máy công suất thấp là được vài phút thì hơi yếu dần, phải chờ. Là nhiều đồ một lượt thì nên chọn mức cao hơn, đổi lại máy ăn điện nhiều hơn và ổ cắm phải chịu được tải.
2. Lượng hơi liên tục (g/phút). Máy nhả bao nhiêu gam hơi mỗi phút khi bạn giữ nút. Đây mới là thứ ăn thua với vải dày, chứ không phải công suất. Nhãn ghi rõ chỉ số này đáng tin hơn nhãn chỉ ghi mỗi chữ "hơi mạnh".
3. Hơi phụt tăng cường. Cú phụt ngắn để phá nếp nhăn cứng đầu ở cổ tay áo, gấu quần. Không có thì phải là đi là lại nhiều lượt.
4. Dung tích bình nước (ml). Bình nhỏ nhẹ tay nhưng mươi phút lại phải đổ thêm; bình lớn thì cầm mỏi. Nhà là cả tuần một buổi nên chọn bình lớn, nhà là lắt nhắt mỗi sáng một áo thì bình nhỏ dễ chịu hơn.
5. Chất liệu mặt đế. Nhôm nhẹ, nóng nhanh nhưng dễ xước, xước rồi thì kéo sợi vải. Thép không gỉ trượt êm và chịu va đập. Lớp phủ gốm trượt mượt, ít dính vải tổng hợp cháy, nhưng va vào khoá kéo là mẻ. Lớp phủ chống dính dùng vài năm có thể bong. Nhìn thêm cách bố trí lỗ hơi: lỗ dàn đều tới tận mũi thì dễ luồn cổ áo.
6. Mấy tính năng an toàn. Tự ngắt khi để yên quá lâu, chống nhỏ giọt lúc nhiệt còn thấp, que khử cặn tháo rời được. Ít được quảng cáo rầm rộ nhưng dùng lâu mới thấy đáng tiền.
7. Dây và trọng lượng. Cầm thử tại chỗ. Dây ngắn thì phải kê bàn là sát ổ điện, rất hay kéo đổ máy — nguyên nhân bỏng phổ biến ở nhà có trẻ con.

Đổ nước gì vào bình — chỗ hỏng máy nhiều hơn cả

Phần lớn bàn là hơi nước chết sớm không phải vì mạch điện, mà vì cặn khoáng. Nước bốc hơi đi, khoáng ở lại trong buồng hơi, bám dần vào thành và bịt lỗ phun. Đến ngày nó bong ra thì bạn nhận được đúng cái vệt trắng vàng trên áo sơ mi ở đầu bài.

• Nước máy ở nhiều khu vực có độ cứng cao, tức nhiều canxi và magiê. Nhà nào thấy vòi sen đóng cặn trắng, ấm siêu tốc đóng vảy thì bàn là cũng chịu chung số phận.
• Đọc sách hướng dẫn của chính máy mình. Có hãng cho dùng nước máy thoải mái vì máy có lõi khử cặn. Có hãng khuyên pha nước máy với nước cất theo tỉ lệ khi nước cứng. Cũng có hãng khuyên không dùng nước cất nguyên chất vì cảm biến trong máy cần một ít khoáng để làm việc. Làm theo hãng, đừng làm theo lời truyền miệng.
• Không đổ nước xả vải, nước hoa, hồ vải dạng lỏng vào bình. Những thứ này cháy khét trong buồng hơi và làm tắc lỗ phun. Muốn áo thơm thì xịt lên vải từ xa.
• Đổ hết nước khi dùng xong. Nước nằm qua đêm trong bình vừa tạo cặn vừa sinh mùi. Dốc ngược cho ráo, mở nắp bình cho khô rồi mới cất.
• Đừng đổ quá vạch MAX. Bình quá đầy làm nước tràn vào đường hơi và nhỏ giọt lên áo.

Vệ sinh định kỳ để máy không nhả cặn lên áo

Việc này mất mươi phút mỗi tháng, đổi lại máy dùng được lâu và áo không dính vệt.

1. Chạy chế độ tự xả cặn theo đúng sách hướng dẫn. Thường là đổ nước tới vạch, đun nóng, rút điện, giữ máy nằm ngang trên bồn rửa rồi bấm nút xả. Nước bẩn lẫn vảy trắng chảy ra là đúng. Nhà nước cứng thì làm mỗi tháng một lần, nước mềm thì hai tháng.
2. Lau mặt đế khi máy đã nguội hẳn. Khăn ẩm là đủ cho vết bẩn nhẹ. Vết sợi tổng hợp chảy dính thì dùng vải mềm với chút baking soda pha sệt, chà nhẹ theo một chiều. Không dùng dao, không dùng miếng cọ kim loại — một vết xước là mặt đế kéo sợi vải mãi mãi.
3. Thông lỗ hơi bằng tăm bông hoặc que gỗ nhỏ, làm lúc nguội. Không chọc bằng kim loại.
4. Que khử cặn tháo rời được thì rửa theo lịch hãng ghi. Nhiều máy có que này nằm dưới nắp bình mà chủ nhà không biết.
5. Giấm trắng chỉ dùng khi hãng cho phép. Không ít hãng cấm thẳng vì axit ăn mòn buồng hơi và lớp phủ.
6. Bàn là đứng cũng cần xả. Thêm việc treo ống dẫn cho thẳng khi cất, ống gấp gãy là chỗ đọng nước.

Nếu bạn muốn xử lý luôn phần mặt đế cháy đen và vệt ố bám lâu ngày, các bước chi tiết nằm ở bài cách vệ sinh bàn là hơi nước tại nhà.

Mua rồi thì là cho đúng, kẻo đổ oan cho máy

Máy hợp việc mà thao tác sai thì áo vẫn nhăn. Vài điểm hay sai: là lúc đồ đã khô cong thay vì còn hơi ẩm; chỉnh nhiệt theo cảm giác thay vì theo nhãn mác trong áo; là thẳng lên mặt phải đồ tối màu nên vải bị bóng; ép mặt đế lên hình in. Với bàn là đứng thì phải kéo căng vạt vải bằng tay kia — để tay ở phía sau lớp vải, cách xa đầu phun — không căng thì hơi chỉ làm ẩm chứ không làm phẳng.

Thứ tự thao tác đầy đủ cho từng món, từ cổ áo tới ống quần, nằm trong bài cách là ủi quần áo phẳng đẹp tại nhà. Hôm nào vội hoặc đi công tác không mang máy, mấy cách chữa cháy có ở bài cách làm phẳng quần áo không cần bàn là.

Khi nào gửi tiệm cho nhanh

Có nhóm đồ mà mua máy xịn tới đâu, là ở nhà vẫn không ra dáng, hoặc rủi ro hỏng cao hơn phần tiết kiệm được:

• Vest, áo dài, áo dạ, áo có lớp lót dựng — sai một nhát là vai bóng, lớp lót nhăn dồn.
• Rèm cửa lớn — vừa nặng vừa dài, giặt và làm phẳng ở nhà rất cực.
• Chăn ga, đồ khổ lớn mà nhà không có chỗ trải.
• Đồ dự sự kiện, đồ cưới hỏi cần chắc chắn, không có chỗ cho thử nghiệm.

Nói rõ để bạn khỏi mất công hỏi: Nhà Gọn không bán và không sửa bàn là, cũng không có dịch vụ sang nhà khách là ủi tại chỗ. Việc tiệm nhận là đồ giặt khô là hơi tại xưởng theo bảng giá niêm yết.

Về giá: giặt sấy quần áo tính theo cân, dưới 8kg 28.000đ/kg, từ 8kg trở lên 22.000đ/kg, đơn tối thiểu 30.000đ. Đồ theo chiếc thì sơ mi 50.000–60.000đ, quần Âu hoặc kaki hoặc jeans 55.000đ, vest 89.000–119.000đ, áo dài trơn 80.000đ, áo khoác 40.000–120.000đ. Rèm 40.000–50.000đ/kg. Lấy ngay trong 2 giờ hoặc gửi dịp lễ Tết thì phụ thu 20%. Món nào không nằm trong bảng niêm yết thì tiệm không tự đặt giá — bạn gửi ảnh qua Zalo 0943 386 369 để được báo giá theo món trước khi làm.

Tiệm giặt riêng từng đơn, đếm món khi nhận và khi trả. Địa chỉ 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở cửa 7:00–21:00 tất cả các ngày, có lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường. Nhà nào gửi đều hằng tháng thì có thẻ thành viên trả trước: Bạc nạp 500.000đ cộng 10%, Vàng 1.000.000đ cộng 15%, Kim Cương 2.000.000đ cộng 20%.