Cách chọn mua khăn tắm, khăn mặt bền và giữ mềm lâu

Bộ khăn mua dịp cuối năm, sáu chiếc, gấp trong túi lưới nhìn dày dặn. Sờ vào mềm mượt, hai đứa nhỏ tranh nhau chiếc màu vàng. Chị mang về, treo lên, thấy phòng tắm sáng hẳn.

Tháng thứ hai, chiếc màu vàng cứng như tấm bìa. Lau xong người vẫn còn ướt, phải chà đi chà lại. Áo đen mặc sau khi lau người thì dính một lớp xơ trắng li ti ở vai. Chị đổ lỗi cho máy giặt, cho nước giặt, cho nước cứng.

Thật ra chuyện đã được quyết định phần lớn ngay ở quầy hàng, lúc chị sờ vào thấy mềm. Bài này nói về những thứ nên nhìn trước khi trả tiền, và vài việc nhỏ sau đó để khăn giữ được cái mềm thật.

Định lượng: con số đáng nhìn trước tiên

Định lượng là số gram của một mét vuông vải, viết tắt là GSM (gram per square meter — gram trên mét vuông). Nó cho biết khăn dày mỏng thế nào, và gián tiếp cho biết khăn thấm được bao nhiêu nước.

• Định lượng thấp cho khăn mỏng, nhẹ, nhanh khô — hợp khăn tay, khăn mang đi tập, khăn du lịch. Đổi lại thấm ít, dùng lau cả người thì phải chà nhiều.
• Định lượng trung bình là vùng dùng hằng ngày của phần lớn gia đình: thấm khá, khô trong ngày, giá dễ chịu.
• Định lượng cao cho khăn dày, nặng tay, thấm nhiều, cảm giác sang. Nhược điểm rất thật ở khí hậu ẩm miền Bắc: lâu khô, và khăn không khô kịp thì ám mùi.

Nhiều nhãn không in con số này. Khi đó có hai cách ước lượng ngay tại quầy: cầm lên xem nặng tay hay hẫng, và đưa khăn ra chỗ sáng — khăn dày thì gần như không thấy ánh sáng xuyên qua nền vải, khăn mỏng thì thấy rõ các lỗ giữa sợi.

Đừng chọn theo hướng càng dày càng hơn. Nhà tắm không có cửa sổ, mùa nồm, nhà đông người dùng chung một dây phơi thì khăn quá dày là gánh nặng chứ không phải phần thưởng.

Sợi: cotton chải kỹ, cotton thường hay sợi pha

Cùng gọi là khăn bông nhưng ruột rất khác nhau.

• Cotton chải kỹ. Sợi bông được chải bỏ bớt phần xơ ngắn trước khi se, nên sợi đều hơn, ít bụi xơ hơn, bền hơn qua nhiều lần giặt. Đây là lý do khăn cotton chải kỹ ít rụng xơ lên áo đen.
• Cotton thường. Rẻ hơn, thấm vẫn tốt, nhưng nhiều xơ ngắn nên hay rụng xơ trong mấy tuần đầu và xù lông sớm hơn.
• Sợi pha có polyester. Nhanh khô, ít nhăn, giá mềm, nhưng thấm nước kém hơn hẳn — cảm giác lau xong da vẫn còn ướt. Tỷ lệ pha càng cao thì càng rõ.
• Sợi tre, sợi modal. Mềm mượt, thấm tốt, nhưng sợi yếu hơn khi ướt nên cần giặt nhẹ tay và không vắt kiệt.
• Sợi siêu nhỏ (microfiber). Hút nước nhanh, khô nhanh, hợp khăn lau tóc và khăn thể thao. Cảm giác trên da thì lạ, nhiều người không thích dùng làm khăn tắm chính.

Nhãn ghi thành phần là chỗ đáng đọc nhất. Nhãn chỉ ghi chung chung, không nói tỷ lệ, thì cứ coi như bạn đang mua một ẩn số.

Kiểu dệt vòng và viền may: nhìn hai chi tiết này là biết khăn có bền không

Mặt khăn tắm gồm hàng nghìn vòng sợi dựng đứng trên nền vải. Vòng chính là chỗ giữ nước, và cũng là chỗ hỏng trước.

1. Vòng phải đều và dựng. Vuốt ngược tay lên mặt khăn: vòng đứng lên đều nhau là dệt chặt. Vòng nằm rạp, thưa thớt, chỗ dày chỗ mỏng thì mau xẹp.
2. Nhìn mặt trái. Nền vải phải kín, không thấy lỗ hở giữa các hàng chân vòng. Nền thưa thì vòng dễ bị kéo tuột thành sợi dài.
3. Kéo thử nhẹ một vòng sợi. Tuột ra ngay chỉ với một lực nhẹ là khăn sẽ xổ dần theo thời gian.
4. Viền may là chỗ phân biệt rõ nhất. Viền phải gấp mép hai lần, đường may thẳng, mũi chỉ dày và đều, hai đầu có mũi lại chỉ. Viền may một đường thưa, chỉ lệch màu, đầu chỉ thò ra là khăn sẽ bung viền trước khi mặt khăn mòn.
5. Bốn góc. Góc phải vuông và phẳng. Góc nhăn dúm, xoắn lại là dấu hiệu cắt và may vội.

Vì sao khăn mới mềm rồi hết mềm

Đây là chỗ nhiều người thấy như bị lừa, mà cơ chế lại đơn giản.

Nhiều khăn xuất xưởng được phủ một lớp chất làm mềm bên ngoài sợi để bắt tay lúc trưng bày. Lớp phủ ấy không gắn vĩnh viễn vào sợi bông; giặt vài lần là trôi đi, và cái mềm bạn sờ thấy ở quầy trôi theo. Cái còn lại mới là chất thật của sợi.

Nghĩa là cảm giác mềm lúc mua không phải căn cứ đáng tin. Căn cứ đáng tin là những thứ khó giả hơn: thành phần sợi ghi trên nhãn, độ đều của vòng, độ kín của nền vải, chất lượng đường viền. Sờ thì cứ sờ, nhưng đừng quyết định chỉ vì sờ thấy êm.

Giặt lần đầu thế nào để mở sợi

Khăn mới nên được giặt trước khi dùng, và cách giặt lần đầu ảnh hưởng tới cả đời chiếc khăn.

• Giặt riêng khăn mới với nhau, đừng giặt chung đồ khác — mấy lần đầu khăn rụng xơ và có thể phai màu.
• Không cho nước xả ở lần giặt đầu. Đây là lần các vòng sợi cần được nở ra và làm sạch phần hồ vải còn sót; nước xả phủ lên lúc này là phản tác dụng.
• Dùng lượng nước giặt vừa phải, nước ấm vừa theo nhãn giặt, không nước nóng già.
• Thêm một vòng xả để đẩy hết hồ vải và phẩm màu thừa.
• Giũ mạnh từng chiếc trước khi phơi hoặc trước khi cho vào máy sấy — thao tác nhỏ này dựng lại các vòng sợi bị ép bẹp trong lồng giặt.
• Sấy hoặc phơi tới khô hẳn, kiểm ở phần viền dày vì đó là chỗ khô sau cùng.

Cách giặt định kỳ và chuyện diệt khuẩn cho khăn có ở bài giặt khăn tắm, khăn mặt sạch khuẩn.

Lỗi phổ biến nhất: đổ quá nhiều nước xả

Nghe thì ngược đời, nhưng nước xả dùng nhiều lại làm khăn hết mềm và hết thấm.

Nước xả hoạt động bằng cách để lại một lớp mỏng bám trên sợi cho vải trơn tay. Với áo quần thì được. Với khăn tắm thì lớp ấy bít các vòng sợi — mà vòng sợi chính là bộ phận hút nước. Dùng lâu ngày, lớp bám tích tụ, khăn vừa bết vừa cứng, lau xong người vẫn ướt, lại còn giữ mùi ẩm lâu hơn.

Cách làm gọn hơn:

• Bỏ hẳn nước xả cho khăn, hoặc chỉ dùng một lượng rất ít và cách vài lần giặt mới dùng một lần.
• Đừng đổ nước giặt quá liều — phần dư không tan hết cũng bám lại y như vậy.
• Đừng nhồi lồng giặt quá đầy, đồ không đảo được thì xả không sạch.
• Khăn đã bị bết thì giặt phục hồi theo bài làm mềm khăn tắm bị cứng thô.

Bao nhiêu chiếc là đủ, và khi nào nên thay

Mỗi người ít nhất hai chiếc khăn tắm để luân phiên: một chiếc đang dùng, một chiếc khô sạch chờ sẵn; cộng thêm một hai chiếc dự phòng cho cả nhà khi có khách hoặc trời mưa dài ngày. Khăn mặt cần nhiều hơn vì thay dày hơn. Luân phiên không chỉ để tiện — khăn ẩm treo trong phòng tắm kín cả ngày là chỗ vi khuẩn và nấm mốc sinh sôi, gây mùi ngai ngái.

Dấu hiệu nên thay khăn mới:

• Giặt sạch, phơi khô rồi vẫn còn mùi — mùi đã ăn vào sợi.
• Thấm kém hẳn dù đã giặt phục hồi, không dùng nước xả.
• Mặt khăn mỏng đi thấy rõ, nhìn xuyên được ánh sáng ở vùng hay dùng.
• Viền bung, vòng sợi tuột thành sợi dài, có lỗ thủng.
• Vết ố vàng lan rộng không xử lý được nữa.

Khăn cũ chưa hỏng hẳn thì hạ cấp: làm khăn lau nhà, khăn lau xe, khăn chùi chân — vẫn còn ích. Áo choàng tắm và khăn quấn đầu có cách giặt riêng, xem bài giặt áo choàng tắm, khăn tắm quấn đầu.

Khi nào nên gửi tiệm

Mùa nồm và mùa mưa dài ngày là lúc chuyện khăn dễ hỏng nhất, vì phơi trong nhà ba ngày không khô thì khăn ám mùi trước khi kịp dùng. Gửi tiệm giặt là Thanh Hoá đáng cân nhắc khi bạn cần khăn khô hẳn trong ngày, hoặc khi nhà có nhiều khăn và chăn ga cùng lúc.

Nhà Gọn Laundry giặt riêng từng đơn, mỗi khách một lồng, đếm món khi nhận và khi trả. Khăn tính trong nhóm giặt sấy quần áo và đồ vải thường: 22.000đ/kg từ 8kg trở lên, 28.000đ/kg dưới 8kg, đơn tối thiểu 30.000đ. Nếu bạn đã giặt ở nhà mà không khô được thì có mục sấy riêng quần áo 22.000đ/kg. Khăn dính vết khó thì mục tẩy vết 30.000–200.000đ tuỳ vết, tiệm xem rồi báo trước. Lấy ngay sau 2 giờ hoặc gửi dịp lễ Tết phụ thu 20%.

Món chưa có mức cố định trong bảng giá niêm yết thì gửi ảnh món đồ và ảnh nhãn giặt qua Zalo 0943 386 369 để tiệm báo giá theo món trước khi làm. Tiệm ở 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở cửa 7:00–21:00 tất cả các ngày, có lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường. Nhà gửi đều tay hàng tháng thì dùng thẻ thành viên trả trước: Bạc nạp 500.000đ có số dư 550.000đ, Vàng nạp 1.000.000đ có số dư 1.150.000đ, Kim Cương nạp 2.000.000đ có số dư 2.400.000đ.