Bột tẩy trắng oxy cho quần áo: dùng thế nào cho an toàn, loại vải nào không nên

Đồ trắng mặc đi làm ở Thanh Hoá qua một mùa hè là thấy rõ: cổ áo sơ mi ngả màu, nách áo thun loang vàng, khăn mặt xỉn đi dù tuần nào cũng giặt. Nhiều anh chị nghĩ ngay tới nước javen, nhưng ngại mùi hắc và sợ hỏng vải. Bột tẩy trắng oxy là lựa chọn dịu tay hơn, dùng được cho nhiều loại đồ hơn, miễn là pha đúng và chọn đúng vải.

Bài này nói rõ bột tẩy oxy là gì, khác thuốc tẩy clo chỗ nào, pha và ngâm ra sao, loại vải nào nên tránh, và lúc nào thì nên để tiệm xử lý.

Bột tẩy oxy là gì, khác thuốc tẩy clo ở đâu

Bột tẩy oxy thường có thành phần chính là sodium percarbonate (natri percacbonat). Khi gặp nước, bột tách ra thành oxy già (hydrogen peroxide) và soda. Oxy già là chất làm trắng, làm nhạt vết ố; soda giúp nước giặt đánh bay dầu mỡ dễ hơn.

Thuốc tẩy clo, tức nước javen, mạnh và nhanh hơn nhiều, nhưng cũng "ăn" màu và làm yếu sợi vải nếu dùng sai. So sánh nhanh:

• Bột tẩy oxy: tác dụng chậm, cần thời gian ngâm; dùng được cho nhiều đồ màu bền màu; mùi nhẹ; hợp để ngâm ố vàng, vết trà, cà phê, nước trái cây.
• Thuốc tẩy clo: tác dụng nhanh, mạnh; chỉ hợp đồ trắng cotton, vải lanh; mùi hắc; dùng sai là loang màu, mục vải.

Nói vậy không có nghĩa bột oxy vô hại tuyệt đối. Nó vẫn là chất tẩy, vẫn có thể làm phai đồ màu kém bền, và vẫn kỵ một số loại sợi.

Đọc nhãn trước khi pha

Trên nhãn quần áo có ký hiệu hình tam giác nói về chất tẩy. Tam giác trống là cho phép tẩy; tam giác có hai vạch chéo bên trong là chỉ được dùng chất tẩy không chứa clo, tức các loại tẩy oxy; tam giác bị gạch chéo là không dùng chất tẩy nào. Nếu chưa quen các ký hiệu này, anh chị xem bài ký hiệu giặt là trên nhãn quần áo để đọc cho đúng.

Nhãn cũng ghi nhiệt độ nước tối đa. Bột oxy chạy tốt hơn trong nước ấm, nhưng không được vượt nhiệt độ nhãn cho phép.

Cách pha và ngâm bột tẩy oxy

1. Đeo găng tay. Bột có tính kiềm, tiếp xúc lâu làm da tay khô rát.
2. Pha bột vào nước ấm trước, rồi mới cho đồ vào. Đừng rắc bột trực tiếp lên vải, chỗ bột đọng có thể làm nhạt màu thành mảng. Lượng bột làm theo hướng dẫn in trên bao bì của chính loại anh chị mua, mỗi loại một nồng độ khác nhau.
3. Nước ấm vừa tay, trong giới hạn nhiệt độ nhãn áo cho phép. Nước lạnh thì bột tan chậm, tác dụng yếu đi.
4. Thử góc khuất. Nhúng mép trong đường may hoặc vạt áo vào dung dịch vài phút, lau bằng khăn trắng. Khăn ra màu, chỗ thử nhạt đi thì không ngâm cả áo.
5. Ngâm theo thời gian bao bì khuyên. Vết nhẹ thường chỉ cần khoảng nửa tiếng tới một tiếng. Vết ố lâu ngày có thể cần ngâm lâu hơn, nhưng đồ màu thì đừng để qua đêm, dễ phai.
6. Giặt lại và xả kỹ. Sau khi ngâm, giặt như bình thường rồi xả thêm một lần nước sạch để không còn bột đọng trong sợi vải.

Những vết bột oxy xử lý được

• Ố vàng cổ áo, nách áo trắng do mồ hôi và lăn khử mùi tích lại. Vết này thường cần kết hợp chà nước giặt trước rồi mới ngâm. Cách làm từng bước có ở bài tẩy ố vàng nách áo, cổ áo tại nhà.
• Đồ trắng xỉn màu vì giặt chung với đồ màu, giặt nước cứng lâu ngày.
• Vết trà, cà phê, nước trái cây, rượu vang còn mới.
• Khăn tắm, khăn mặt có mùi ẩm do phơi không kịp khô mùa nồm.

Bột oxy kém hiệu quả với vết dầu máy, sơn, mực bút bi, keo dán. Mấy vết này cần dung môi hoặc cách xử lý riêng, ngâm bột oxy lâu chỉ làm vải mệt thêm.

Loại vải nào không nên dùng bột tẩy oxy

• Len, lụa, tơ tằm: đây là sợi đạm, gặp môi trường kiềm dễ cứng, xơ, mất bóng. Áo lụa có cách giặt riêng, đừng ngâm chung chậu với đồ trắng.
• Da, da lộn, giả da: dễ bạc, nứt bề mặt.
• Đồ có khuy, khoá, đinh tán kim loại: ngâm lâu có thể làm kim loại xỉn, có khi để lại vệt gỉ trên vải xung quanh.
• Đồ màu kém bền, đồ in, đồ nhuộm thủ công: thử góc khuất mà ra màu thì dừng.
• Đồ nhãn ghi tam giác gạch chéo: nhãn cấm tẩy thì không tẩy.

Giữ đồ trắng lâu xỉn để đỡ phải tẩy

Tẩy nhiều lần, dù là loại dịu, vẫn làm sợi vải yếu dần. Muốn ít phải ngâm tẩy thì giữ thói quen từ đầu:

• Giặt đồ trắng riêng, không giặt chung với đồ jeans, đồ màu mới mua.
• Áo mặc ra mồ hôi nhiều thì giặt trong ngày, đừng để dồn cuối tuần.
• Chờ lăn khử mùi khô rồi mới mặc áo, bớt vết vàng ở nách.
• Phơi chỗ thoáng, khô hẳn mới cất.

Những mẹo giữ áo trắng khác tiệm đã gom ở bài cách giặt áo trắng không ngả vàng.

Gửi tiệm Nhà Gọn Laundry

Anh chị nên gửi tiệm khi vết ố đã ngâm vài lần không lên, khi áo là sơ mi trắng đi làm hay áo dài đắt tiền không muốn thử, hoặc khi vải là lụa, len, đồ có đính kim loại mà vẫn có vết cần xử lý. Tiệm xem chất vải, loại vết và nhãn áo rồi mới chọn cách tẩy, nói trước với anh chị vết nào có khả năng lên, vết nào khó.

Tẩy vết tại tiệm từ 30.000đ đến 200.000đ tuỳ vết, tiệm báo giá khi nhận đồ. Giá giặt sấy và các dịch vụ khác có ở bảng giá. Tiệm lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, gọi 0943 386 369 hỏi trước. Tiệm ở Lô F23 Khu 1, KĐT Bình Minh, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở 7:00–21:00.

Câu hỏi thường gặp

Bột tẩy oxy có dùng cho đồ màu được không?

Được với đồ màu bền màu và nhãn không cấm tẩy. Trước khi ngâm cả áo, anh chị nhúng thử một góc khuất vài phút, lau bằng khăn trắng. Khăn ra màu hoặc chỗ thử nhạt đi thì không dùng.

Ngâm bột tẩy oxy qua đêm có sao không?

Đồ trắng cotton bền thì ngâm lâu hơn ít khi có vấn đề, nhưng đồ màu ngâm qua đêm dễ phai. Nên làm theo thời gian in trên bao bì, vết cứng đầu thì ngâm lặp lại thay vì ngâm một lần quá lâu.

Có nên pha bột tẩy oxy với giấm cho mạnh hơn không?

Không. Giấm là axit, làm mất tác dụng của bột. Cũng không trộn bột oxy với nước javen hay chất tẩy khác trong cùng một chậu.

Vì sao áo lụa, áo len không nên ngâm bột tẩy oxy?

Len và lụa là sợi đạm, gặp môi trường kiềm của bột dễ bị cứng, xơ và mất độ bóng. Đồ này có vết ố thì nên gửi tiệm xem trước.

Tẩy vết ở tiệm Nhà Gọn bao nhiêu tiền?

Từ 30.000đ đến 200.000đ tuỳ loại vết và chất vải. Tiệm xem đồ rồi báo giá trước khi làm.