Nước javen, thuốc tẩy clo: dùng cho đồ nào, pha bao nhiêu, những điều cấm

Chai nước javen gần như nhà nào ở Thanh Hoá cũng có, để dưới gầm bồn rửa hay góc nhà tắm, lúc dùng tẩy bồn cầu, lúc lại đổ vào chậu đồ trắng. Thứ này tẩy rất mạnh, nhưng chỉ một lần đổ nhầm lên áo màu là áo loang trắng từng mảng, không lấy lại được. Nhiều ca hỏng đồ mang ra tiệm cũng bắt đầu từ chỗ "đổ một ít cho trắng".

Dưới đây là cách dùng thuốc tẩy clo cho đúng loại đồ, pha bao nhiêu, ngâm bao lâu, và những điều tuyệt đối không làm vì liên quan tới sức khoẻ cả nhà.

Nước javen là gì

Nước javen là dung dịch sodium hypochlorite (natri hypoclorit), loại thuốc tẩy chứa clo. Nó làm trắng bằng cách phá màu của vết bẩn, đồng thời phá luôn màu nhuộm của vải và làm yếu sợi nếu đậm đặc hoặc ngâm lâu. Vì vậy javen tẩy được vết mà nước giặt bó tay, nhưng cũng là chất dễ làm hỏng đồ nhất trong nhà.

Nếu anh chị cần một chất tẩy dịu hơn, dùng được cho cả đồ màu bền màu, thì bột tẩy oxy là lựa chọn đáng cân nhắc trước khi nghĩ tới javen.

Xem ký hiệu tam giác trên nhãn

Nhãn quần áo có một ký hiệu hình tam giác nói về chất tẩy:

• Tam giác trống: dùng được chất tẩy, kể cả clo.
• Tam giác có hai vạch chéo bên trong: chỉ dùng chất tẩy không clo, tức không dùng javen.
• Tam giác bị gạch chéo: không dùng chất tẩy nào.

Nhãn không có tam giác trống thì đừng đổ javen vào. Cách đọc đầy đủ các ký hiệu khác có ở bài ký hiệu giặt là trên nhãn quần áo.

Đồ nào dùng được javen, đồ nào không

Javen hợp với một nhóm đồ khá hẹp:

• Đồ trắng, chất cotton hoặc vải lanh (linen): khăn tắm trắng, ga trắng, áo thun trắng cotton, đồng phục trắng.
• Giẻ lau, khăn bếp trắng cần khử mùi.

Không dùng javen cho:

• Đồ màu, đồ in hình: javen làm mất màu ngay tại chỗ dính.
• Len, lụa, tơ tằm: sợi đạm bị clo phá, vải mục, thủng.
• Đồ có spandex (sợi co giãn, còn gọi là elastane): đồ tập, quần legging, áo bra, quần jeans co giãn. Clo làm sợi co giãn giòn, mất độ đàn hồi, vải bai dão.
• Đồ trắng pha sợi tổng hợp như polyester: javen có thể làm loại vải này ngả vàng thay vì trắng ra.
• Đồ có khuy, khoá kim loại, ren mỏng, đồ đắt tiền.

Cách pha javen cho đúng

1. Mở cửa sổ, bật quạt, đeo găng tay. Không pha trong phòng tắm kín cửa.
2. Đổ nước vào chậu trước, rồi mới thêm javen. Không đổ javen thẳng lên vải, chỗ dính đậm đặc sẽ thành vệt trắng hoặc mục vải.
3. Pha thật loãng theo hướng dẫn trên chai của chính loại anh chị dùng, vì mỗi loại có nồng độ khác nhau. Không chắc thì pha loãng hơn mức ghi, đừng tự tăng liều.
4. Dùng nước lạnh hoặc nước thường. Nước nóng làm clo bay hơi mạnh hơn, mùi hắc hơn.
5. Ngâm ngắn. Thường chỉ vài phút tới khoảng mười lăm phút là đủ cho đồ trắng cotton. Ngâm lâu không làm trắng thêm bao nhiêu nhưng làm sợi yếu đi.
6. Xả thật kỹ hai, ba lần nước sạch rồi mới giặt lại bằng nước giặt. Clo còn sót trong sợi vừa hại vải vừa dễ gây ngứa da.

Những sai lầm hay gặp

• "Đổ thêm cho trắng nhanh": javen đậm đặc làm cotton mục, áo mặc vài lần là thủng lỗ nhỏ.
• Ngâm chung đồ trắng với đồ có viền màu: viền bạc màu, đôi khi loang sang phần trắng.
• Dùng javen cho áo trắng đã vàng nách: vết vàng do mồ hôi và lăn khử mùi nhiều khi gặp clo lại sậm hơn. Vết này nên xử lý bằng cách khác.
• Để chai javen mở nắp gần chậu giặt có trẻ nhỏ: rủi ro cho cả người lẫn đồ.
• Tẩy thường xuyên: đồ trắng mỗi tuần một lần javen sẽ mỏng và mau rách. Giữ áo trắng lâu xỉn bằng thói quen giặt đúng thì đỡ phải tẩy, có hướng dẫn ở bài cách giặt áo trắng không ngả vàng.

Cất chai javen cho an toàn

• Để nguyên trong chai gốc có nhãn, không chiết sang chai nước suối hay chai nước giặt khác, tránh người nhà dùng nhầm.
• Vặn chặt nắp, để chỗ mát, tránh nắng, trên cao ngoài tầm với của trẻ nhỏ.
• Không để chung kệ sát với chai giấm, nước lau kính, nước tẩy bồn cầu dạng axit.
• Chai đã để quá lâu, mất mùi đặc trưng thì tác dụng tẩy cũng yếu đi, đừng vì thế mà đổ gấp đôi.

Lỡ làm loang đồ thì sao

Javen đã làm mất màu thì không "tẩy ngược" được. Việc có thể làm là xả ngay thật nhiều nước để dừng vết loang lan rộng, rồi tuỳ mức độ mà xử lý tiếp: nhuộm lại, cắt sửa, hay chấp nhận dùng làm đồ mặc nhà. Các cách cụ thể có ở bài đồ bị loang màu vì thuốc tẩy, còn cứu được không.

Gửi tiệm Nhà Gọn Laundry

Nếu đồ là áo trắng đi làm, đồng phục, áo pha sợi tổng hợp hay có spandex mà vẫn bị ố, xỉn, anh chị đừng liều đổ javen. Gửi tiệm để tiệm xem nhãn, chất vải và loại vết rồi chọn cách xử lý phù hợp. Tiệm cũng nói trước vết nào có khả năng lên, vết nào khó, trước khi làm.

Tẩy vết tại tiệm từ 30.000đ đến 200.000đ tuỳ vết. Giặt sấy quần áo tính theo cân: dưới 8kg 28.000đ/kg, từ 8kg trở lên 22.000đ/kg, đơn tối thiểu 30.000đ. Chi tiết xem bảng giá. Tiệm lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, gọi 0943 386 369 hỏi trước. Tiệm ở Lô F23 Khu 1, KĐT Bình Minh, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở 7:00–21:00.

Câu hỏi thường gặp

Nước javen pha bao nhiêu là đủ?

Làm theo hướng dẫn in trên chai của chính loại anh chị dùng, vì nồng độ mỗi loại khác nhau. Luôn đổ nước vào chậu trước rồi mới thêm javen, không chắc thì pha loãng hơn, đừng tự tăng liều.

Áo trắng có spandex dùng javen được không?

Không nên. Clo làm sợi co giãn giòn và mất đàn hồi, áo sẽ bai dão sau vài lần. Đồ có spandex nên dùng cách làm trắng dịu hơn hoặc gửi tiệm.

Có được pha javen với giấm hay chanh cho thơm không?

Tuyệt đối không. Javen gặp axit như giấm, chanh có thể sinh khí clo gây ngạt. Cũng không trộn javen với amoniac hay với chất tẩy khác.

Ngâm javen bao lâu thì xả?

Đồ trắng cotton thường chỉ cần vài phút tới khoảng mười lăm phút. Sau đó xả kỹ hai, ba lần nước sạch rồi giặt lại bằng nước giặt.

Áo đã bị javen làm loang màu có lấy lại được không?

Màu đã mất thì không tẩy ngược lại được. Có thể xả ngay để vết không lan, rồi cân nhắc nhuộm lại hoặc sửa áo tuỳ mức độ.