Dùng túi hút chân không cất chăn và quần áo sao cho đúng

Cuối tháng ba, tủ chật quá. Mua một xấp túi hút chân không, nhét cả chăn bông lẫn áo phao vào, cắm máy hút mấy phút, chồng đồ dày cả gang tay xẹp còn mỏng như quyển sách. Sướng thật.

Tháng mười một mở ra. Chăn bông vẫn ổn. Nhưng cái áo phao lông vũ xẹp lép từng mảng, mặc vào không ấm như năm ngoái. Áo len thì nhăn nhúm những vệt hằn không là phẳng được.

Túi hút chân không tiết kiệm chỗ thật. Nhưng nó không hợp với mọi loại đồ. Bài này nói rõ món nào hút được, món nào hút vào là hỏng, và ba việc bắt buộc làm trước khi bấm máy.

Túi hút chân không hoạt động theo nguyên lý nào

Đồ vải chiếm chỗ trong tủ không phải vì sợi vải dày, mà vì không khí nằm giữa các lớp sợi. Túi hút rút không khí đó ra, rồi màng túi kín ép sát vào khối vải và áp suất bên ngoài giữ nguyên trạng thái ép đó.

Vấn đề nằm ở chỗ: với một số loại đồ, chính lớp không khí đó mới là thứ có giá trị. Rút nó đi là rút mất công dụng của món đồ. Và ép lâu quá thì sợi vải không nhớ được hình dạng cũ để bung lại.

Nhóm cất được thoải mái

Đây là những món có cấu trúc sợi khoẻ, ép rồi bung lại được, hoặc bản thân không phụ thuộc vào độ phồng để làm việc:

• Chăn bông sợi tổng hợp, chăn nhồi polyester. Đây là nhóm hợp nhất. Sợi tổng hợp đàn hồi khoẻ, ép mấy tháng rồi giũ ra vẫn phồng lại gần như cũ.
• Ga trải giường, vỏ chăn, vỏ gối cotton. Vốn đã mỏng, hút vào lại càng gọn, mà cũng chẳng cần độ phồng nào.
• Quần áo cotton dày, quần jeans, áo nỉ, áo hoodie. Cotton chịu ép tốt. Có nhăn thì giặt lại hoặc là qua là phẳng.
• Khăn tắm, khăn mặt, đồ mùa đông sợi tổng hợp như áo khoác gió, quần nỉ, đồ thể thao.

Với nhóm này thì hút kiệt cũng không sao, chỉ cần đủ ba điều kiện ở phần dưới.

Nhóm không nên cất bằng túi hút chân không

Đây là chỗ hay hỏng đồ nhất, và tiếc là toàn đồ đắt tiền.

• Chăn lông vũ, áo phao lông vũ, gối lông vũ. Lông vũ giữ ấm nhờ hàng triệu sợi tơ nhỏ xoè ra giữ không khí. Ép dẹp nhiều tháng thì sợi tơ gãy, mất khả năng bung. Chăn lấy ra xẹp từng mảng, nằm thấy lạnh lưng, và không trả về được như cũ. Riêng nhóm này có bài chi tiết hơn: cách bảo quản chăn lông vũ sau mùa đông.
• Đồ len, đồ lông cừu, áo dạ. Sợi len có cấu trúc xoăn tự nhiên. Ép lâu thì sợi bị duỗi thẳng và giữ nếp hằn, là phẳng cũng không hết. Áo len ra khỏi túi thường nhăn nhúm ở vai và khuỷu.
• Đồ da, đồ giả da, áo khoác có lớp phủ. Da cần bề mặt phẳng và độ ẩm nhất định. Ép kín thì gãy nếp, và vết gãy trên da là vĩnh viễn.
• Chăn nhồi bông ép mỏng, chăn tơ tằm. Lớp nhồi vốn mỏng, ép thêm là bết lại thành mảng cứng.
• Đồ có đính hạt, cườm, sequin. Áp lực ép làm hạt cấn vào lớp vải bên dưới, để lại vết lõm hoặc rách.

Với những món này, cách cất đúng là túi vải thoáng hoặc hộp có nắp hờ, để nguyên độ phồng, đặt ở ngăn trên tủ. Chiếm chỗ hơn nhưng đồ còn nguyên giá trị. Nếu tủ chật thật và buộc phải hút thì hút nhẹ thôi: rút bớt chừng một nửa lượng không khí chứ đừng hút kiệt, và không để quá ba tháng.

Ba việc bắt buộc trước khi hút

Bỏ một trong ba việc này thì mở túi ra là hỏng đồ, không phải chuyện xui rủi.

1. Đồ phải khô kiệt. Đây là việc quan trọng nhất. Chỉ cần còn hơi ẩm ở mép chăn hay phần cạp quần, hơi ẩm đó bị nhốt trong túi kín không thoát đi đâu được. Vài tuần sau là mốc chấm đen và mùi ẩm bám dai. Cách kiểm: sờ vào phần dày nhất, nếu thấy khô mát thì được, còn mát lạnh là vẫn ẩm. Mùa nồm miền Bắc thì đừng tin cảm giác tay, sấy máy cho chắc.
2. Đồ phải sạch. Vết mồ hôi, vết dầu ăn, vụn bánh mì nhìn không thấy vẫn là thức ăn cho vi khuẩn, mối và mọt. Và một vết ố mờ sau vài tháng bị ép sẽ chuyển vàng đậm, khó tẩy hơn hẳn. Giặt hoặc gửi giặt trước khi cất, đừng tiếc công một mẻ.
3. Gấp phẳng theo nếp lớn. Đừng vo tròn nhét bừa cho nhanh. Dưới áp lực hút, nếp gấp gãy sẽ hằn thành vệt rất khó là phẳng lại. Gấp thành hình chữ nhật vừa lòng túi, dàn đều mặt phẳng, ép tay đuổi bớt không khí trước rồi mới cắm máy. Cách gấp gọn từng loại đồ có bài riêng: mẹo gấp và cất trữ quần áo gọn gàng.

Cất bao lâu thì nên mở ra

Ít người đặt mốc, nhưng chính nó quyết định đồ có về được như cũ hay không. Nguyên tắc chung: sợi vải càng đàn hồi thì càng chịu ép lâu được.

• Chăn bông sợi tổng hợp, ga gối, khăn, đồ cotton: cất trọn một mùa, khoảng sáu tháng, thường không vấn đề gì.
• Chăn pha lông, đồ nửa tổng hợp nửa tự nhiên: giới hạn khoảng ba tháng, giữa chừng mở ra giũ một lần rồi hút lại.
• Nhóm không khuyến khích hút mà buộc phải hút: đừng quá ba tháng.

Ghi ngày cất lên mẩu giấy dán ngoài túi. Nghe vặt vãnh nhưng sáu tháng sau bạn sẽ không nhớ nổi hôm nào cất cái gì.

Thêm một điểm: túi dùng lâu sẽ hở van hoặc thủng lỗ kim. Vài tuần sau khi hút mà thấy túi phồng trở lại thì đó là túi hở chứ không phải đồ nở ra, tức là không khí ẩm đang chui vào. Phải chuyển đồ sang túi khác.

Lấy đồ ra thì làm phồng lại thế nào

Đừng mở túi rồi trải thẳng lên giường dùng luôn. Đồ vừa ra khỏi túi bao giờ cũng dẹp và có mùi túi kín.

1. Mở túi, giũ mạnh vài lượt ở nơi thoáng cho không khí luồn lại vào giữa các lớp sợi.
2. Vắt lên dây hoặc treo ở chỗ có gió lùa vài tiếng. Chăn bông sau bước này đã phồng lại được kha khá.
3. Đập nhẹ bằng lòng bàn tay hoặc bằng cây đập chăn, đập đều khắp mặt để tơi khối nhồi bên trong.
4. Phơi nắng nhẹ buổi sáng một buổi nếu là chăn bông. Tránh nắng gắt giữa trưa vì dễ làm giòn sợi và bạc màu.
5. Cách nhanh nhất là cho vào máy sấy ở chế độ nhiệt thấp khoảng hai mươi phút. Nhiệt và lồng quay làm khối nhồi tơi trở lại nhanh hơn hẳn phơi. Nhà không có máy sấy chăn thì mang ra tiệm sấy riêng, không cần giặt lại.

Nếu mở túi ra thấy có mùi ẩm hoặc chấm mốc thì đừng dùng luôn, phải giặt lại. Chuyện phòng mốc khi cất đồ qua mùa nói kỹ hơn ở bài cách bảo quản đồ đông qua hè không mốc.

Gửi tiệm giặt hoặc sấy trước khi cất thì tính thế nào

Khâu tốn công nhất là giặt sạch và làm khô kiệt một đống chăn ga cuối mùa. Máy giặt gia đình thường không đủ lồng cho chăn dày, mà phơi mùa nồm thì mấy ngày không khô. Giá niêm yết để bạn tự tính trước:

• Giặt sấy chăn ga theo cân: chăn và ga 35.000đ/kg, chăn siêu nhẹ 45.000đ/kg, chăn lông vũ 55.000đ/kg.
• Sấy riêng nếu đồ đã sạch, chỉ cần khô kiệt trước khi cất: quần áo 22.000đ/kg, chăn ga 30.000đ/kg.
• Giặt sấy quần áo thường theo cân: dưới 8kg là 28.000đ/kg, từ 8kg trở lên là 22.000đ/kg, đơn tối thiểu 30.000đ.
• Đồ mùa đông giặt khô theo chiếc: áo dạ ngắn 89.000đ, áo dạ dài 132.000đ, áo lông vũ 66.000–132.000đ, áo khoác 40.000–120.000đ, khăn choàng 90.000–180.000đ.
• Ruột gối 50.000–100.000đ/cái, nệm topper 50.000đ/kg, tẩy vết 30.000–200.000đ tuỳ vết. Phụ thu 20% nếu cần lấy ngay sau 2 giờ, và phụ thu 20% dịp lễ Tết.

Nhà nào gửi đồ đều đặn thì có thẻ thành viên trả trước: thẻ Bạc nạp 500.000đ được số dư 550.000đ, thẻ Vàng nạp 1.000.000đ được số dư 1.150.000đ, thẻ Kim Cương nạp 2.000.000đ được số dư 2.400.000đ. Số dư dùng cho mọi dịch vụ và không hết hạn trong 12 tháng.

Tiệm ở 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở cửa 7:00–21:00 tất cả các ngày, có lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường. Món nào chưa có mức niêm yết thì gửi ảnh qua Zalo để tiệm báo giá theo món trước khi làm.

Nói thẳng một điều: chăn lông vũ đã bị ép kiệt suốt nửa năm thì giặt và sấy chỉ cải thiện được phần nào, không phục hồi hoàn toàn độ phồng ban đầu. Sợi tơ gãy rồi thì không nối lại được. Vết mốc đã ăn vào sợi cũng vậy, tẩy được vết đậm nhưng thường còn lại bóng mờ. Khi nhận đồ, tiệm sẽ xem và nói trước khả năng làm được tới đâu để bạn quyết định, thay vì hứa rồi trả lại một cái chăn vẫn xẹp.