Mấy năm gần đây, cánh đàn ông mặc áo dài nhiều hẳn lên. Chú rể mặc trong lễ ăn hỏi, các bác các chú mặc đi tế lễ, họp họ, còn thanh niên thì mặc áo ngũ thân chụp ảnh Tết. Áo mặc mỗi năm vài lần nên hay bị cất vội, đến lúc lấy ra thì cổ áo ngả vàng, vải gấm có vệt mốc, khăn đóng bẹp một bên.
Bài này nói riêng về áo dài nam, áo ngũ thân và khăn đóng: mỗi loại vải cần giữ ra sao, việc gì làm được ở nhà, lúc nào nên gửi tiệm, và giá theo bảng niêm yết của Nhà Gọn.
Áo dài nam khác áo dài nữ ở chỗ nào khi giặt
Áo dài nam thường may rộng, vải dày và đứng hơn áo nữ. Ba chất liệu gặp nhiều là gấm (dệt hoa văn nổi, có khi pha sợi kim tuyến), the hoặc sa (mỏng, thoáng, hay mặc ngoài một lớp áo trắng) và lụa, đũi. Nhiều áo có lớp lót, có dựng ở cổ và nẹp cho đứng dáng.
Chính lớp dựng và sợi dệt nổi làm áo khó giặt:
- Gấm: sợi nổi dễ bị móc, xước khi cọ vào lồng giặt hoặc khoá kéo của món khác. Gấm pha kim tuyến gặp nước nóng dễ xỉn.
- The, sa: mỏng, vắt mạnh là xô sợi, để lại vệt nhăn rất khó là phẳng.
- Lụa, đũi: dễ loang màu khi ngâm, dễ để lại vệt nước nếu chỉ làm ướt một chỗ.
- Cổ áo, nẹp áo có dựng: ngâm lâu thì keo dựng bong, cổ áo phồng rộp.
Áo ngũ thân còn có hàng khuy tết bằng vải hoặc khuy đồng, khuy ngọc. Khuy đồng gặp nước để lâu có thể ra vệt xanh trên vải sáng màu.
Việc nên làm ngay sau mỗi lần mặc
Phần lớn áo dài nam không bẩn vì bùn đất mà vì mồ hôi ở cổ, nách và mùi khói hương, mùi thức ăn sau buổi lễ. Làm mấy việc sau trong ngày thì áo để được lâu hơn giữa các lần giặt:
- Treo áo lên móc vai rộng, ở chỗ thoáng gió, tránh nắng chiếu thẳng. Để qua một đêm cho bay hết ẩm và mùi.
- Dùng khăn bông ẩm vắt thật kiệt chấm nhẹ vòng cổ trong và nách áo. Chấm chứ không chà.
- Kiểm tra túi áo, gỡ phong bao, giấy tờ, kẹo bánh còn sót.
- Nếu có vết thức ăn, vết rượu thì đánh dấu lại bằng một mẩu giấy ghim hờ để lúc gửi tiệm khỏi quên chỉ.
Đừng xịt nước hoa hay xịt khử mùi thẳng lên gấm và lụa. Nhiều loại để lại vệt ố sau vài tuần cất trong tủ.
Có nên tự giặt ở nhà không
Với áo the mỏng không lót, áo đũi không dựng, có thể giặt tay ở nhà nếu nhãn áo cho phép giặt nước. Cách làm:
- Dùng nước mát, pha chút nước giặt dịu nhẹ, khuấy tan trước khi cho áo vào.
- Thử độ bền màu ở mặt trong gấu áo bằng khăn trắng ẩm. Khăn dính màu thì dừng, mang đi giặt khô.
- Nhúng và ấn nhẹ trong vài phút, không ngâm, không vò, không vắt xoắn.
- Xả nước sạch, ép áo giữa hai lớp khăn bông cho ráo rồi treo móc phơi trong bóng râm.
Còn gấm, áo có lót, có dựng cổ, áo thêu hoặc đính thì không nên giặt nước ở nhà. Máy giặt, kể cả chế độ nhẹ, cũng không hợp với các món này. Chi tiết hơn về vải gấm có ở bài cách giặt đồ vải gấm thêu kim tuyến.
Khăn đóng, khăn xếp: lau chứ không giặt
Khăn đóng (khăn xếp) được quấn sẵn nhiều lớp vải quanh một cốt cứng bằng bìa hoặc nhựa mỏng. Nhúng nước là cốt mềm ra, các nếp xếp xô lệch và gần như không sửa lại được. Vì vậy:
- Sau khi đội, lau vành trong (chỗ chạm trán) bằng khăn ẩm vắt kiệt, để khô tự nhiên.
- Bụi bám mặt ngoài thì dùng chổi lông mềm hoặc con lăn bụi lăn nhẹ theo chiều nếp xếp.
- Cất trong hộp cứng vừa cỡ, nhét giấy mềm vào lòng khăn cho khỏi bẹp. Không đè món khác lên.
Khăn đã ám mùi mồ hôi nặng hoặc có vết ố thì mang ra tiệm để xem trực tiếp, tuỳ chất liệu và cốt khăn mà có nhận xử lý được hay không.
Khi nào nên gửi giặt khô và giá bao nhiêu
Nên gửi tiệm khi áo thuộc một trong các trường hợp: vải gấm hoặc có kim tuyến; có lớp lót, dựng cổ; có thêu, đính; có vết thức ăn, rượu, dầu mỡ; hoặc sắp cất qua nhiều tháng. Cất áo còn mồ hôi là nguyên nhân hay gặp của vệt vàng ở cổ áo.
Giá giặt khô theo bảng niêm yết của Nhà Gọn:
| Món | Giá niêm yết |
|---|---|
| Áo dài trơn | 80.000đ |
| Áo dài kiểu (thêu, đính) | 90.000–250.000đ |
| Quần và áo dài truyền thống | 100.000–300.000đ/bộ |
| Tẩy vết (tuỳ vết) | 30.000–200.000đ |
Mức cụ thể trong khoảng giá tuỳ chất liệu và độ cầu kỳ của áo, tiệm xem áo rồi báo trước khi nhận. Riêng khăn đóng không nằm sẵn trong bảng, tiệm xem món rồi mới trả lời có nhận hay không. Bài giặt áo dài Thanh Hoá có nói kỹ hơn về quy trình nhận áo dài.
Là và cất áo sao cho năm sau lấy ra còn đẹp
- Là: lộn trái áo, là ở nhiệt thấp, lót một lớp vải mỏng giữa bàn là và áo. Gấm nổi hoa thì là mặt trái trên một tấm khăn bông để hoa văn không bị ép bẹp. Bàn là hơi cầm tay giữ cách mặt vải một quãng, không dí sát.
- Treo: dùng móc vai rộng, có đệm. Móc dây thép mảnh làm vai áo gấm hằn lồi.
- Bọc: dùng túi vải thoáng, không dùng túi ni lông kín vì hơi ẩm đọng lại gây mốc, nhất là mùa nồm ở Thanh Hoá.
- Chống ẩm: đặt gói hút ẩm trong tủ, thỉnh thoảng mở tủ cho thoáng. Băng phiến để xa, không cho chạm trực tiếp vào vải.
Nhà có cả bộ áo yếm, áo tứ thân của các bà các chị thì xem thêm bài cách giặt áo yếm, áo tứ thân.
Gửi trước Tết: tính ngày cho kịp
Áo dài nam được lấy ra nhiều vào tháng Chạp và tháng Giêng: tất niên, cúng tổ, chúc Tết, hội làng. Hai điều nên nhớ khi gửi giặt giai đoạn này:
- Trong 7 ngày trước và sau Tết, tiệm phụ thu 20% theo bảng giá. Gửi sớm trước mốc đó thì tính giá thường.
- Giặt khô và là áo cần thời gian. Đừng đợi sát ngày mặc mới gửi; nếu buộc phải lấy ngay sau 2 giờ thì phụ thu 20% và còn tuỳ món có làm kịp không.
Lịch gửi đồ trước Tết được nói kỹ hơn trong bài gửi giặt đồ trước Tết nên gửi sớm bao lâu.
Về Nhà Gọn
Nhà Gọn Laundry ở Lô F23 Khu 1, KĐT Bình Minh, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở 7:00–21:00 mọi ngày. Tiệm dùng máy giặt, máy sấy công nghiệp, giặt riêng từng đơn, đếm món khi nhận và khi trả, giá niêm yết rõ ràng. Có lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, gọi 0943 386 369 để được báo phí trước. Cần lấy ngay sau 2 giờ thì phụ thu 20%; dịp lễ, Tết (7 ngày trước và sau) cũng phụ thu 20%.
Câu hỏi thường gặp
Áo dài nam vải gấm có giặt máy được không?
Không nên. Sợi dệt nổi của gấm dễ xước, kim tuyến dễ xỉn và lớp dựng cổ dễ bong khi giặt máy. Nên giặt khô.
Khăn đóng bị bẩn thì giặt thế nào?
Không nhúng nước vì cốt khăn sẽ mềm và xô nếp. Lau vành trong bằng khăn ẩm vắt kiệt, lăn bụi mặt ngoài, để khô tự nhiên. Vết nặng thì mang ra tiệm xem trực tiếp.
Giặt khô áo dài nam ở Nhà Gọn giá bao nhiêu?
Áo dài trơn 80.000đ, áo dài kiểu thêu hoặc đính 90.000–250.000đ, quần và áo dài truyền thống 100.000–300.000đ/bộ theo bảng giá niêm yết.
Gửi áo dài sát Tết có bị tính thêm không?
Trong 7 ngày trước và sau Tết tiệm phụ thu 20%. Cần lấy ngay sau 2 giờ cũng phụ thu 20%. Gửi sớm thì tính giá thường.
Nhà Gọn có lấy và giao đồ tận nơi không?
Có. Gọi hoặc nhắn Zalo 0943 386 369, báo địa chỉ và loại đồ. Phí lấy giao tuỳ đơn và quãng đường, tiệm báo phí trước khi nhận.
Áo dài nam cần giặt khô trước mùa lễ?
Mang áo ra tiệm để được xem vải và báo giá trước. Gọi hoặc nhắn Zalo 0943 386 369 để hỏi giá và hẹn lấy đồ. Lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường. Tiệm ở Lô F23 Khu 1, KĐT Bình Minh, phường Hạc Thành, mở 7:00–21:00 mọi ngày.
Đặt giặt online