Cách giặt áo khoác lông cừu sherpa không bết lông, không vón cục

Đầu mùa lạnh năm ngoái, chiếc áo khoác lông cừu mới mua còn trắng muốt, sờ vào mềm như thú bông. Mặc được hai tháng, giặt dăm lần, đến giờ lấy ra thì lớp lông đã bết thành từng búi nhỏ, sờ thấy ram ráp, nhìn như lông chó con vừa tắm xong mà chưa sấy. Nhiều người nghĩ áo kém chất lượng. Thật ra phần lớn trường hợp là do nước nóng, máy sấy và nước xả vải.

Bài này giải thích vì sao áo sherpa bết lông, cách giặt tại nhà để giữ lông tơi, cách cứu áo đã bết, và cất áo qua hè thế nào để mùa lạnh năm sau lấy ra vẫn mặc được ngay.

Sherpa là gì, và vì sao nó sợ nhiệt

"Sherpa" là tên gọi loại vải có một mặt lông xoăn, dày, trông giống lông cừu. Phần lớn áo sherpa, áo "lông cừu" bán phổ biến hiện nay là lông cừu nhân tạo, làm từ sợi polyester, không phải lông cừu thật. Muốn chắc thì xem nhãn may ở cổ hoặc sườn áo.

Polyester là sợi tổng hợp, gặp nhiệt cao thì đầu sợi mềm ra, co lại. Với vải phẳng thì khó thấy, nhưng với sherpa, mỗi sợi lông là một đầu sợi tự do. Hàng nghìn đầu sợi co lại và dính vào nhau, thế là thành búi. Hai "thủ phạm" hay gặp nhất:

• Nước giặt nóng, nhất là khi chọn chế độ giặt đồ trắng, giặt chăn của máy.
• Máy sấy nhiệt cao, hoặc phơi áo sát bóng đèn, sát máy sưởi cho nhanh khô.

Thêm vào đó là cọ xát mạnh: giặt chung với quần jeans, áo có khoá kéo, móc kim loại, vắt tốc độ cao. Lông bị kéo rối, xoắn vào nhau. Cuối cùng là nước xả vải: lớp mềm của nước xả phủ lên sợi, lâu dần làm lông dính lại, mất độ tơi.

Giặt áo sherpa tại nhà, từng bước

1. Đọc nhãn trước. Nhãn ghi chỉ giặt khô hoặc có lớp lót, phần da, phần lông vũ bên trong thì đừng tự giặt máy.
2. Lộn trái áo, kéo khoá, cài cúc. Mặt lông quay vào trong để ít cọ xát.
3. Cho vào túi giặt lưới cỡ to, để áo không bị quấn, kéo trong lồng máy.
4. Giặt riêng hoặc giặt cùng đồ mềm, nhẹ. Không giặt chung với jeans, khăn bông, đồ có khoá kim loại.
5. Nước lạnh, chế độ nhẹ (đồ len, đồ mỏng manh, giặt tay). Vắt tốc độ thấp.
6. Ít bột giặt, ưu tiên nước giặt dạng lỏng để khỏi đọng cặn trong lông. Không dùng nước xả vải, không dùng thuốc tẩy.

Nếu áo chỉ bẩn một chỗ như cổ tay, vạt áo, có thể giặt tay phần đó bằng nước lạnh và ít nước giặt, rồi xả sạch, không cần giặt cả áo mỗi lần mặc.

Phơi và sấy: khâu quyết định

Đây là chỗ nhiều áo sherpa "chết". Giặt xong thấy áo nặng nước, lâu khô, nhất là những hôm nồm ở Thanh Hoá, nhiều người cho luôn vào máy sấy chế độ nóng. Một lần như vậy có thể đủ để lông bết vĩnh viễn.

• Phơi nơi râm, thoáng gió, trải phẳng trên giàn lưới hoặc treo trên móc to bản để vai áo không bị kéo dài.
• Không phơi nắng gắt quá lâu, không hong sát máy sưởi, bóng đèn.
• Nếu dùng máy sấy, chỉ chọn sấy không nhiệt hoặc nhiệt thấp nhất, một lúc ngắn cho lông tơi ra, rồi lấy ra phơi tiếp cho khô hẳn.

Những sai lầm hay gặp khi dùng máy sấy ở nhà, và vì sao đồ sợi tổng hợp dễ hỏng vì nhiệt, có ở bài những lỗi thường gặp khi dùng máy sấy quần áo.

Chải lại lông khi áo đã khô

Khi áo khô hẳn, lộn mặt lông ra, dùng một chiếc lược răng thưa hoặc bàn chải lông mềm chải nhẹ theo từng đoạn ngắn. Chải từ ngọn lông vào, đừng cào mạnh một lượt từ trên xuống dưới vì dễ kéo đứt sợi. Chải xong, lấy tay vò nhẹ cho lông xoăn lại tự nhiên.

Chăn lông cừu nhân tạo cũng làm từ loại sợi này và hỏng theo đúng kiểu đó. Cách giặt, phơi, chải chăn có ở bài cách giặt chăn nỉ, chăn lông cừu nhân tạo.

Áo đã bết lông rồi thì sao

Phải nói thật: còn cứu được hay không phụ thuộc vào nguyên nhân.

• Bết do rối và cặn nước xả: giặt lại bằng nước lạnh, ít nước giặt, không nước xả, xả thật kỹ. Khi khô, chải lại theo cách trên. Nhiều áo tơi lên thấy rõ sau một, hai lần.
• Bết do đã gặp nhiệt cao: sợi đã co và dính vào nhau. Chải chỉ làm lông đỡ thô, không trả lại được độ mềm như mới. Đừng cố cào mạnh vì sẽ làm rụng lông, thưa mảng.

Nếu áo đắt tiền, có lớp lót hoặc nhiều chi tiết da, đừng thử nghiệm thêm ở nhà. Mang ra tiệm để thợ xem chất liệu trước.

Cất áo sherpa qua hè

1. Giặt sạch trước khi cất. Mồ hôi, bụi để qua mấy tháng hè nồm ẩm dễ sinh mùi, ố.
2. Khô hẳn mới cất. Sờ kỹ phần nách, cổ, đường may, những chỗ lông dày.
3. Treo móc to bản hoặc gấp nhẹ, cho vào túi vải thoáng, để ở ngăn tủ khô, kê thêm gói hút ẩm nếu tủ hay ẩm.
4. Không ép hút chân không quá lâu. Lớp lông bị đè bẹp cả mùa, lấy ra sẽ xẹp, phải chải và phơi lại một lúc mới phồng.

Khi nào nên gửi tiệm

Áo sherpa mỏng, nhãn cho giặt máy thì tự giặt ở nhà theo các bước trên là được. Nên gửi tiệm khi áo có lớp lót, phần da, phần lông vũ, nhãn ghi giặt khô, hoặc áo dày, nặng mà nhà không có chỗ phơi. Nhà Gọn nhận giặt áo khoác mùa đông, tính theo chiếc:

Dịch vụ	Giá
Áo khoác giặt khô	40.000–120.000đ/chiếc tuỳ loại
Áo lông vũ	66.000–132.000đ/chiếc
Phụ thu lấy ngay sau 2 giờ	+20%
Phụ thu dịp lễ, Tết	+20%

Tiệm xem áo, đọc nhãn và báo giá trước khi nhận. Đầu mùa lạnh là lúc nhiều nhà lôi cả tủ áo khoác ra giặt, nên gửi sớm vài hôm trước khi cần mặc. Cách giặt áo phao và các đồ mùa đông khác có ở bài giặt áo phao, đồ mùa đông tại Thanh Hoá.

Tiệm ở 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở 7:00–21:00 hằng ngày. Có lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, gọi 0943 386 369 để hỏi trước.

Hỏi đáp nhanh

Vì sao áo lông cừu sherpa bị bết lông, vón cục?

Phần lớn áo sherpa trên thị trường là lông cừu nhân tạo làm từ sợi polyester. Sợi này sợ nhiệt: giặt nước nóng hoặc sấy nhiệt cao làm đầu sợi co lại, dính vào nhau thành búi. Cọ xát mạnh trong máy giặt, nhất là giặt chung với quần jeans, khoá kéo, cũng làm lông rối và bết.

Áo sherpa có cho vào máy sấy được không?

Không nên sấy nóng. Nếu máy có chế độ sấy không nhiệt hoặc nhiệt thấp nhất thì có thể cho vào một lúc ngắn để lông tơi ra, rồi lấy ra phơi tiếp. An toàn nhất vẫn là phơi nơi râm thoáng, trải phẳng hoặc treo trên móc to bản.

Áo sherpa đã bết lông rồi có cứu được không?

Bết do rối và cặn nước xả thì chải lại bằng lược thưa khi áo khô có thể làm lông tơi lên đáng kể. Bết do đã gặp nhiệt cao, sợi đã co dính vào nhau thì nói thật khó trở lại như mới, chỉ có thể chải cho đỡ thô.

Gửi tiệm giặt áo khoác lông cừu giá bao nhiêu?

Áo khoác giặt khô tính theo chiếc, 40.000–120.000đ tuỳ loại áo. Áo lông vũ 66.000–132.000đ. Lấy ngay sau 2 giờ và dịp lễ, Tết phụ thu 20%. Tiệm xem áo và báo giá trước khi nhận.

Cất áo sherpa qua hè thế nào để mùa sau vẫn mềm?

Giặt sạch và phơi khô hẳn trước khi cất. Gấp nhẹ hoặc treo móc to bản, cho vào túi vải thoáng, để ở ngăn tủ khô. Không nên ép hút chân không quá lâu vì lớp lông bị đè bẹp, và không cất lẫn với đồ còn ẩm.