Cách giặt đồ cho người đi làm xa, cuối tuần mới về nhà

Chiều thứ Sáu, xe về tới bến lúc năm giờ. Về nhà, đặt cái balo xuống góc phòng, kéo khoá ra. Mùi xộc lên trước cả khi nhìn thấy gì. Bên trong là năm chiếc áo, bốn cái quần, một đống tất, tất cả nén chặt vào nhau từ thứ Hai tới giờ.

Lôi ra thì thấy chiếc áo dưới đáy có mấy chấm đen li ti ở nách. Không phải bẩn, chà không đi. Đó là mốc.

Sáng Chủ nhật đã lại phải đi. Nghĩa là có đúng một ngày rưỡi để giặt, phơi, khô, gấp, xếp lại vào balo. Mà cuối tuần thì còn bao nhiêu việc khác, chưa kể trời có thể mưa.

Bài này viết cho người sống theo nhịp đó: vì sao đồ trong balo hỏng nhanh hơn ta tưởng, cách xử lý mỗi tối ở phòng trọ tốn năm phút, và cách sắp xếp để cuối tuần không mất trọn một ngày vào chậu giặt.

Đồ nén trong balo kín không chỉ bẩn, nó hỏng dần

Chiếc áo mặc xong mang đủ ba thứ: mồ hôi, dầu từ da và một lượng ẩm. Nhét vào balo rồi kéo khoá lại là ta vừa tạo ra một môi trường rất đặc biệt: ấm, ẩm, kín gió và có sẵn thức ăn. Đó chính xác là điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn và nấm mốc.

• Trong vòng một ngày: vi khuẩn phân giải mồ hôi, sinh mùi chua. Mùi này khác mùi mồ hôi thường và bám dai hơn nhiều.
• Sau hai tới ba ngày: nấm mốc bắt đầu mọc, nhất là ở chỗ ẩm nhất như nách áo, cạp quần, và đáy balo nơi đồ bị nén chặt nhất.
• Tới cuối tuần: chấm mốc đã ăn vào sợi. Giặt được nhưng thường để lại vết mờ, và trên áo màu sáng thì vết đó nhìn thấy rõ.

Điểm quan trọng: cái quyết định không phải là bẩn nhiều hay ít, mà là ẩm và kín. Một chiếc áo mặc một lần rồi hong khô có thể để cả tuần không sao. Cùng chiếc áo đó còn ẩm mà nhét vào balo thì hai ngày là có chuyện.

Năm phút mỗi tối ở phòng trọ

Không cần giặt. Chỉ cần cắt đứt điều kiện ẩm và kín. Ba việc:

1. Cởi ra là mắc lên, đừng vo lại. Mắc lên móc hoặc vắt lên ghế, chỗ nào có gió. Qua một đêm là khô, và áo khô thì gần như đứng yên về mặt vi sinh.
2. Sáng hôm sau mới cho vào túi đựng đồ bẩn. Và túi đó phải là túi lưới hoặc túi vải, không phải túi nilon buộc kín. Túi lưới cho phép hơi ẩm còn sót thoát ra, túi nilon thì giữ lại. Đây là thay đổi nhỏ nhất mà tạo khác biệt lớn nhất.
3. Đồ ướt hẳn thì xử lý ngay. Áo dính mưa, đồ tập ướt mồ hôi, khăn tắm ẩm: những món này không được vào túi chung khi còn ướt. Hong riêng cho khô đã.

Riêng ba việc này đã đủ để chiếc balo mở ra chiều thứ Sáu không còn bốc mùi, và quan trọng hơn là không còn chấm mốc.

Chia ba nhóm ngay từ đầu tuần

Cuối tuần chỉ có một ngày rưỡi, nên việc phân loại phải làm dần trong tuần chứ không dồn về thứ Sáu. Cách gọn là ba nhóm, tương ứng ba ngăn hoặc ba túi trong balo:

• Nhóm giặt máy được: áo phông, quần jean, đồ lót, tất. Đây là nhóm lớn nhất và dễ nhất, về tới nhà là bỏ thẳng vào máy.
• Nhóm cần nhẹ tay: sơ mi công sở, áo len, đồ dễ nhăn. Nhóm này giặt riêng chế độ nhẹ và cần phơi phẳng.
• Nhóm không tự giặt: vest, áo khoác dày, đồ có vết bẩn khó. Nhóm này không nên cố xử lý trong một ngày rưỡi.

Chia sẵn thì về tới nhà là chạy được ngay mẻ đầu, không mất ba mươi phút ngồi phân loại giữa đống đồ. Cách chia nhóm chi tiết hơn có ở bài lịch giặt đồ khoa học cho gia đình bận rộn.

Bài toán thời tiết: mùa nồm phá vỡ mọi kế hoạch

Đây là chỗ mà kế hoạch cuối tuần hay vỡ, nhất là ở Thanh Hoá vào những tháng nồm và những đợt mưa dài.

Tính toán thông thường là: giặt chiều thứ Sáu, phơi thứ Bảy, khô tối thứ Bảy, gấp sáng Chủ nhật. Kế hoạch này chỉ chạy được khi trời hanh và có gió. Vào những ngày độ ẩm không khí cao, đồ phơi hai ngày vẫn ẩm, và ẩm thì lại quay về đúng vấn đề ban đầu: nhét đồ chưa khô vào balo mang đi, tới giữa tuần là có mùi.

Nguyên tắc thực dụng là: thà mang ít đồ khô còn hơn nhiều đồ ẩm. Nếu tới sáng Chủ nhật mà đồ chưa khô kiệt, đừng gấp mang đi. Để lại nhà, tuần sau xử lý.

Khi nào gửi tiệm là hợp lý

Với người đi làm xa, ngày nghỉ cuối tuần là tài nguyên hiếm nhất. Bỏ nửa ngày vào giặt phơi để rồi vẫn lo đồ không kịp khô là một cách dùng thời gian không hay lắm.

Cách nhiều người chọn là gửi tiệm ngay chiều thứ Sáu và nhận lại sáng Chủ nhật trước khi đi. Vì tiệm có máy sấy nên chuyện thời tiết không còn là biến số, đồ nhận về là khô kiệt và gấp sẵn, bỏ thẳng vào balo được.

Chi phí tính theo cân: 22.000đ/kg cho đơn từ 8kg trở lên, 28.000đ/kg cho đơn dưới 8kg, đơn tối thiểu 30.000đ. Một tuần đồ của một người thường rơi vào khoảng dưới 8kg nên tính theo mức 28.000đ/kg; nhà có hai người cùng đi làm xa gom chung thì dễ vào mốc 22.000đ/kg hơn. Cần lấy gấp trong 2 giờ thì phụ thu 20%, dịp lễ Tết bảy ngày trước và sau cũng phụ thu 20%.

Cách đặt gọn nhất là nhắn Zalo từ trên xe, hẹn giờ lấy tại nhà chiều thứ Sáu và giờ giao lại sáng Chủ nhật. Cách đặt và những thông tin nên nhắn kèm có ở bài đặt lịch lấy giao đồ giặt qua Zalo. Lấy và giao tận nơi có phí tuỳ đơn và quãng đường, nên hỏi trước khi chốt. Còn nếu tuần nào phải đi dài ngày hơn thì cách bảo quản đồ mang theo có ở bài bảo quản đồ giặt khi đi vắng dài ngày.

Tiệm ở 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở cửa 7:00 đến 21:00 tất cả các ngày, nên khung chiều muộn thứ Sáu và sáng sớm Chủ nhật đều nằm trong giờ làm việc.