Cách giặt đồ có khoá kéo, cúc kim loại, đinh tán

Có một kiểu hỏng đồ mà chủ nhà gần như không bao giờ đoán ra thủ phạm. Mẻ đồ lấy ra khỏi máy, cái áo lụa của vợ có ba đường xước dài chạy chéo, mặt vải xù lên như bị mèo cào. Cái áo len mỏng thì móc mất một sợi, kéo thành đường rúm.

Thủ phạm nằm ngay trong lồng máy: chiếc áo khoác của chồng, khoá kéo để mở toang từ lúc cởi ra tới lúc vào máy. Cả một chu trình giặt là cả một chu trình hàng răng kim loại ấy va vào đồ khác, vòng này qua vòng khác.

Bài này nói về nhóm đồ có phụ kiện cứng — giặt đồ có khoá kéo, cúc kim loại, đinh tán, móc quần, khoá dán. Không phải nhóm đồ khó giặt, chỉ là nhóm cần vài động tác chuẩn bị trước khi bấm nút. Vài động tác đó tiết kiệm cho bạn nhiều hơn bạn tưởng.

Vì sao một cái khoá mở phá được cả mẻ đồ

• Khoá mở là hai hàng răng phơi ra. Mỗi mắt răng có cạnh sắc. Trong lồng máy quay, đồ bị ép sát vào nhau và trượt qua nhau liên tục suốt cả chu trình.
• Đồ mỏng chịu không nổi. Lụa, voan, len mảnh, đồ lót ren, áo thun cotton mịn — chỉ cần một sợi bị móc là thành đường rúm hoặc lỗ thủng nhỏ.
• Đinh tán và cúc dập gõ vào lồng. Với máy cửa ngang, quần jean nhiều đinh tán quay lâu năm còn làm xước mặt trong lồng và làm hỏng gioăng cao su ở cửa.
• Khoá dán là kẻ giấu mặt. Mặt gai của dải khoá dán bám xơ vải dai hơn cả răng khoá kéo, đồ len giặt cùng ra là thấy ngay.

Ba động tác trước khi bỏ vào máy

1. Kéo kín mọi khoá kéo, cài hết cúc kim loại và móc quần, dán kín các dải khoá dán. Khoá kín thì mặt ngoài trơn, không còn cạnh để móc vào vải khác. Riêng cúc áo sơ mi bằng nhựa thì ngược lại — nên mở ra để tránh đứt chỉ, nhưng cúc và móc kim loại thì cài lại.
2. Lộn mặt trái. Đinh tán, cúc dập, khuy bấm quay vào bên trong thì phần cọ ra ngoài là mặt vải. Bước này còn giữ màu cho đồ tối màu, nhất là áo khoác jean, denim vốn ra màu ở những lần giặt đầu.
3. Móc hết túi. Chìa khoá, tiền xu, bật lửa, và tệ nhất là bút bi. Một cái bút bi lọt vào lồng giặt rồi vào máy sấy thì mực loang ra cả mẻ, và đó là loại vết rất khó xử lý.

Túi lưới — dùng đúng thì đỡ được phần lớn rủi ro

Túi lưới rẻ, mua ở chợ hay siêu thị nào cũng có, mà nhiều nhà mua về rồi dùng sai.

• Cho vào túi lưới nhóm đồ "gây hại": áo khoác nhiều khoá, quần short có đinh tán, áo ngực có gọng và móc, đồ có dây rút dài hay bị quấn.
• Và cả nhóm đồ "dễ bị hại": đồ lót, tất mỏng, khăn lụa, áo len mảnh. Hai nhóm này để hai túi khác nhau, đừng nhét chung.
• Chọn túi vừa cỡ món đồ. Túi quá to thì đồ vẫn xoay vòng va đập bên trong; túi nhồi quá chặt thì nước và bột giặt không luồn vào được, giặt xong vẫn còn ngấn bẩn.
• Đóng kín miệng túi và kiểm tra khoá kéo của chính cái túi. Túi bung giữa chừng là mọi công chuẩn bị thành công cốc.
• Đừng biến túi lưới thành cái bao đựng cả mẻ. Chi tiết cách chọn và dùng có ở bài cách dùng túi lưới giặt đồ đúng cách.

Kèm theo đó là hai lựa chọn về máy: chọn chế độ nhẹ và vòng vắt vừa phải cho mẻ có nhiều phụ kiện, và để lồng vơi chừng hai phần ba. Lồng chật thì đồ cọ nhau mạnh hơn hẳn.

Phần kim loại phải khô kiệt, không thì rỉ

Đây là chỗ hay bị bỏ qua nhất, và cũng là nguyên nhân của gần hết những chấm nâu mà khách mang tới tiệm hỏi.

• Nước đọng lâu ở ba chỗ: kẽ giữa hai hàng răng khoá, chân đinh tán, và mặt sau cúc dập. Sờ vải thấy khô không có nghĩa là mấy chỗ đó đã khô.
• Sau khi giặt xong thì kéo mở khoá ra để phơi. Nghe ngược với lúc giặt nhưng đúng: lúc giặt thì đóng để khỏi cào, lúc phơi thì mở để thoáng kẽ.
• Treo dốc cho nước chảy hết, đừng vắt ngang dây làm nước tụ lại ở nếp gấp có kim loại.
• Lau qua phần kim loại bằng khăn khô trước khi cất, mất mười giây.
• Không cất đồ còn hơi ẩm vào tủ kín, vali hay túi nilon. Mùa nồm ở Thanh Hoá chỉ cần vài ngày là ra chấm nâu.
• Nếu sấy máy, để nhiệt vừa. Kim loại hấp nhiệt nhanh hơn vải, sấy quá nóng có thể làm vùng vải quanh đinh tán bị bóng hoặc sém.

Khoá kéo bị rít, bị kẹt — làm gì

1. Rít vì bẩn: dùng bàn chải đánh răng cũ và nước ấm chải dọc hai hàng răng cho sạch bụi, xơ vải, cặn bột giặt. Để khô hẳn rồi thử kéo lại. Phần lớn khoá rít chỉ cần đến bước này.
2. Rít vì khô: chà nhẹ đầu một cây nến trắng hoặc ruột bút chì dọc theo hàng răng, rồi kéo lên xuống vài lần cho đều. Thử ở đoạn khuất trước vì sáp có thể để lại vệt mờ trên vải sẫm.
3. Kẹt vì cuốn vải: đừng giật. Giữ mép vải kéo ra khỏi khe, đồng thời đẩy con trượt lùi lại một chút. Giật mạnh thường làm rách vải và làm vênh con trượt.
4. Kéo xong tự tuột: con trượt đã giãn. Với khoá kim loại, bóp rất nhẹ hai má con trượt bằng kìm mũi nhọn rồi thử lại. Bóp mạnh tay là hỏng luôn con trượt, nên nếu chưa quen thì mang ra tiệm sửa đồ.
5. Mất răng, vênh răng, đứt hẳn: không có mẹo giặt nào cứu được. Phải thay khoá, và tiền thay khoá thường rẻ hơn bỏ cả cái áo khoác.

Vệt rỉ đã dính lên vải thì sao

Nói thẳng trước để bạn khỏi mất công: vệt rỉ là oxit sắt bám vào sợi, không phải vết bẩn bám bề mặt. Bột giặt thường không đánh tan được, và càng chà mạnh thì vết càng loang rộng.

• Xử lý càng sớm càng có cơ hội. Vết mới vài ngày dễ hơn nhiều so với vết đã nằm mấy tháng và đã qua vài lần sấy nóng.
• Không dùng thuốc tẩy clo. Vết thường sẫm lại chứ không nhạt đi.
• Không sấy nóng khi vết vẫn còn. Nhiệt làm vết bám chặt thêm, gần như cố định luôn.
• Vải trắng cotton đôi khi nhạt bớt với cách dân gian là chấm nước cốt chanh, rắc chút muối rồi phơi nắng, sau đó xả sạch. Thử ở góc khuất trước, và đừng kỳ vọng vết biến mất hoàn toàn.
• Vải màu, tơ tằm, len, đồ có in hoặc thêu: đừng tự làm ở nhà. Rủi ro mất màu loang lổ cao hơn khả năng cứu được vết.
• Cách xử lý chi tiết theo từng loại vải có ở bài cách tẩy vết gỉ sét trên quần áo.

Và điều cần nói cho đủ trung thực: có những vết rỉ lâu ngày không cứu được, kể cả ở tiệm. Chúng tôi báo trước khi nhận chứ không hứa suông rồi trả về nguyên vết.

Những lỗi hay gặp

• Ném áo khoác vào máy nguyên trạng khoá mở cùng mẻ đồ mỏng của cả nhà.
• Cài cúc áo sơ mi mà quên khoá quần jean. Cái nhỏ nhớ, cái to quên.
• Nhét chung đồ gây hại và đồ dễ hại vào một túi lưới — đúng bằng không dùng túi.
• Phơi áo khoác với khoá đóng kín, kẽ răng giữ ẩm cả ngày.
• Xịt dầu chống rỉ vào khoá rồi mấy hôm sau mang áo đi tẩy vệt dầu.
• Giật mạnh khoá đang kẹt vải và làm rách thêm một đường.
• Cất áo khoác ẩm trong vali sau chuyến đi biển Sầm Sơn — hơi muối cộng ẩm làm kim loại rỉ rất nhanh.

Khi nào nên gửi tiệm

• Áo khoác dày nhiều lớp, áo phao, áo da có đinh tán — loại này giặt ở nhà khó khô đều và dễ hỏng phom.
• Đồ đắt tiền có phụ kiện kim loại mà bạn không muốn thử vận may ở lần giặt đầu.
• Đồ đã chớm rỉ — mang tới sớm để xem còn xử lý được không, đừng đợi vết ăn sâu.
• Cả mẻ đồ hỗn hợp mà bạn ngại ngồi phân loại, cài khoá từng món sau một ngày làm việc.

Giá theo bảng niêm yết: giặt sấy quần áo dưới 8kg là 28.000đ/kg, từ 8kg trở lên là 22.000đ/kg, đơn tối thiểu 30.000đ. Giặt riêng theo món: quần Âu, Kaki hoặc Jeans 55.000đ, áo khoác 40.000–120.000đ tuỳ loại, sơ mi 50.000–60.000đ. Vết cần xử lý riêng thì tẩy vết 30.000–200.000đ, luôn báo giá trước và nói rõ nếu vết không cứu được. Lấy gấp trong 2 giờ hoặc gửi dịp lễ Tết thì phụ thu 20%.

Đồ được giặt riêng từng đơn — mỗi khách một lồng, đếm món khi nhận và khi trả — nên đồ nhiều phụ kiện của bạn không bao giờ nằm chung mẻ với đồ mỏng của khách khác. Tiệm ở 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở cửa 7:00–21:00 tất cả các ngày; có lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường.