Cách giặt đồ đi trek, đi rừng dính bùn đất và nhựa cây

Xe về tới đầu ngõ lúc gần nửa đêm. Balo còn vắt trên vai, gấu quần bùn khô cứng lại thành mảng, đôi giày thì mỗi bên nặng thêm mấy lạng đất đỏ. Cả nhóm ai cũng chỉ muốn tắm rồi ngủ. Thế là đống đồ bị quăng vào góc nhà tắm, có người tiện tay nhét luôn cả nắm vào máy giặt rồi bấm chạy.

Sáng hôm sau mở máy ra mới thấy hỏng chuyện. Bùn không đi hết mà loang ra khắp lồng, chiếc áo trắng lỡ nằm chung mẻ ngả sang xám mờ, đáy lồng đọng một lớp cát mịn nhám tay. Chiếc áo khoác chống nước giặt chung thì mất hẳn khả năng đẩy nước, mưa nhỏ cũng ngấm.

Bài này nói đúng một thứ: thứ tự việc phải làm khi vừa đi rừng về. Vì sao phải để bùn khô rồi mới đụng nước, tách nhóm đồ ra sao, áo chống thấm cần giặt khác chỗ nào, balo giày tất mỗi thứ một kiểu, và cách xử lý mùi ẩm sau chuyến đi gặp mưa.

Việc đầu tiên khi về nhà là đừng xối nước

Nghe ngược đời nhưng đây là điểm quyết định. Bùn ướt là hỗn hợp của đất sét, cát mịn và nước. Xối nước vào lúc nó còn ướt tức là bạn đang đẩy hỗn hợp ấy chui sâu hơn vào giữa các sợi vải, và phần đất sét siêu mịn sẽ mắc kẹt ở đó. Kết quả là một mảng xám bạc không đi hết dù giặt thêm mấy lượt.

Khi bùn khô hẳn thì mọi thứ dễ hơn nhiều. Đất khô co lại, mất bám, tách khỏi sợi vải gần như thành từng mảnh nhỏ. Lúc đó chỉ cần rũ và chải là rơi ra phần lớn.

1. Treo hoặc trải đồ ra chỗ thoáng, để khô hoàn toàn. Ban công, sân sau, hoặc móc lên giá phơi đều được. Vài tiếng, hoặc để qua đêm.
2. Đập và rũ ngoài trời. Cầm hai đầu quần áo đập vào nhau vài cái. Làm ngoài trời, đừng làm trong nhà tắm vì cát mịn bay đầy.
3. Chải bằng bàn chải lông mềm. Chải theo một chiều, từ ngoài vào, đừng chà tới lui vì như thế là nghiền đất vào sợi.
4. Lộn mặt trái và rũ tiếp. Cát thường lọt vào gấu quần, túi, mép cạp và đường may, chỗ đó phải rũ riêng.
5. Ngâm nước lạnh 20 tới 30 phút với chút nước giặt, rồi mới cho vào máy. Chi tiết cách chấm từng vết ở bài cách tẩy vết bùn đất, cỏ cây trên quần áo.

Chỉ mất thêm vài tiếng chờ khô, đổi lại đỡ được đúng cái công đoạn khó nhất.

Tách nhóm đồ trước khi cho vào máy

Sai lầm hay gặp thứ hai là dồn tất cả vào một mẻ cho nhanh. Đồ đi rừng bẩn không đều nhau, có món chỉ ướt mồ hôi, có món dính bùn tới bắp chân, và bùn thì lây rất giỏi.

Chia thành bốn nhóm, giặt bốn lượt, hoặc gộp tối đa hai nhóm gần nhau:

• Nhóm bẩn nặng. Quần dài, gấu quần, tất, khăn quàng cổ, găng tay. Giặt riêng hẳn, nước lạnh hoặc ấm nhẹ, không nhồi đầy lồng để đồ có chỗ xoay.
• Nhóm áo mặc trong. Áo thun, áo giữ nhiệt, đồ lót. Nhóm này chủ yếu là mồ hôi chứ không bùn, giặt chung với nhau thì hợp.
• Nhóm vải kỹ thuật. Áo khoác chống thấm, áo gió, quần nhanh khô. Nhóm này có luật riêng, nói kỹ ở phần dưới.
• Nhóm không cho vào máy. Balo, túi đeo hông, mũ có vành cứng, giày. Mỗi thứ một cách, cũng nói ở dưới.

Sau mẻ đầu tiên, chạy thêm một lượt rửa lồng máy không đồ với nước nóng. Cát đọng trong lồng nếu để nguyên sẽ dính sang mẻ giặt hôm sau, và bạn sẽ không hiểu vì sao áo sơ mi đi làm lại có vệt xám.

Áo khoác chống thấm phải giặt khác hẳn

Đây là món dễ hỏng nhất mà lại hay bị đối xử như áo thường. Lớp chống thấm nằm ở mặt ngoài áo, nó rất mỏng và ghét đúng ba thứ: nước xả vải, chất làm mềm có trong bột giặt, và cặn bột giặt còn sót lại.

Nước xả vải phủ một màng trơn lên bề mặt, và chính cái màng đó giữ nước lại thay vì đẩy nước đi. Chiếc áo đang chống nước ngon lành bỗng ngấm như áo vải thường chỉ sau vài lần giặt chung. Nhiều người tưởng áo hết hạn dùng, thật ra là bị nước xả làm hỏng.

• Đọc nhãn giặt trước. Nhãn khâu bên trong áo là nguồn đáng tin hơn mọi mẹo trên mạng, vì mỗi hãng dùng một loại phủ khác nhau.
• Kéo hết khoá, gài hết dán dính, lộn mặt trái. Khoá kéo hở và miếng dán sẽ cào rách lớp lưới bên trong.
• Dùng nước giặt dạng lỏng, liều thấp, tuyệt đối không nước xả và không chất tẩy.
• Chọn chế độ nhẹ, vắt chậm, rồi xả thêm một lượt nữa cho trôi hết cặn còn trong sợi.
• Phơi treo nơi thoáng. Nhiều loại cần một chu kỳ sấy ấm hoặc ủi qua vải lót ở nhiệt thấp để lớp phủ hoạt động lại, nhưng chỉ làm khi nhãn cho phép.

Nhựa cây và vết cỏ, hai loại vết khác nhau

Đi rừng về thường dính hai loại vết mà xà phòng thường không đụng tới được. Nhựa cây là chất dính gốc dầu, còn vết cỏ là chất màu diệp lục đã ngấm vào sợi.

Với nhựa cây, đừng chà lúc còn dẻo vì càng chà càng loang rộng. Bọc vài viên đá lạnh vào túi nylon, áp lên vệt nhựa vài phút cho nó cứng giòn, rồi dùng cạnh thìa gạt nhẹ phần nổi ra. Phần còn bám thì kê khăn trắng dưới mặt trái, chấm cồn tẩy rửa lên mặt trái vết, để nhựa tan và thấm xuống khăn bên dưới. Thay khăn khi thấy dính, rồi giặt lại bình thường.

Với vết cỏ, dùng giấm trắng pha loãng hoặc cồn tẩy rửa chấm trực tiếp, để chừng mười phút rồi vò nhẹ và xả. Điểm quan trọng nhất là đừng cho vào máy sấy khi vết chưa đi hẳn, vì nhiệt sấy sẽ cố định vết lại thành vĩnh viễn. Nhìn kỹ dưới ánh sáng trước khi sấy.

Balo, giày và tất, mỗi thứ một kiểu

Ba món này hay bị gộp chung vào một mẻ và hỏng cả ba.

• Balo. Dốc ngược, mở hết mọi ngăn, moi cả những ngăn bí bạn đã quên. Hút bụi trước, giặt tay sau bằng nước ấm nhẹ và bàn chải mềm. Balo có khung nhôm hoặc đệm lưng dày thì không nên cho vào máy, vì lồng quay có thể làm cong khung và ép nát lớp đệm. Phơi ngược, mở toang mọi ngăn, chỗ có gió. Xem thêm ở bài giặt balo, túi vải tại Thanh Hoá.
• Giày. Cạo hết bùn khô ở đế và rãnh đế trước, rút dây và tháo lót giày ra giặt riêng. Có loại giày vào máy được, có loại không, chuyện này nói kỹ ở bài cách giặt giày thể thao bằng máy giặt. Giày da lộn và giày leo núi có màng chống nước thì đừng tự thử.
• Tất. Tất đi rừng thường vừa ướt mồ hôi vừa dính cát mịn nằm sâu trong sợi. Rũ khô trước, ngâm nước ấm với chút nước giặt chừng nửa tiếng, xả riêng một lượt rồi mới cho vào mẻ chung.
• Mũ và găng. Mũ có vành cứng thì giặt tay, đừng ép trong lồng máy vì vành sẽ méo và không lấy lại được dáng.

Mùi ẩm sau chuyến đi gặp mưa

Chuyến nào dính mưa là chuyến đó có mùi. Nguyên nhân không nằm ở mồ hôi mà ở chỗ đồ ẩm bị nhét kín trong balo nhiều giờ liền, vi sinh vật sinh sôi trong môi trường ấm và kín đó, và mùi ngai ngái chính là sản phẩm của chúng.

Xịt nước thơm lên chỉ che được vài tiếng rồi mùi quay lại, có khi còn nồng hơn vì trộn hai mùi vào nhau. Cách xử lý thật là bỏ nguồn ẩm và diệt phần sinh ra mùi.

1. Bỏ đồ ẩm ra khỏi balo ngay khi về, kể cả lúc mệt. Mỗi giờ nằm trong túi kín là mùi bám thêm một bậc.
2. Ngâm nước ấm pha giấm trắng theo tỷ lệ khoảng một phần giấm với bốn phần nước, ngâm nửa tiếng rồi giặt lại. Giấm hợp với đồ thể thao hơn là chất tẩy mạnh.
3. Giặt với liều nước giặt vừa phải và xả thêm một lượt. Đổ nhiều bột giặt sẽ để lại cặn, mà cặn lại là chỗ giữ mùi.
4. Phơi tới khô kiệt, ưu tiên chỗ có nắng và gió. Đồ còn ẩm mà cất vào tủ là mùi tái lại trong đôi ngày.
5. Balo phơi ngược, mở hết ngăn, ít nhất một ngày đầy nắng. Đáy balo là chỗ khô sau cùng và cũng là chỗ ám mùi lâu nhất.

Khi nào nên mang tới tiệm

Có bốn tình huống mà tự làm ở nhà thường lỗ công hơn là lợi:

1. Balo lớn có khung, có đệm lưng dày, hoặc dính bùn cả lưng balo. Nhà không có chỗ phơi đủ nắng thì balo sẽ ẩm nhiều ngày và sinh mùi.
2. Giày leo núi, giày da lộn, giày có màng chống nước. Nhóm này hỏng là hỏng hẳn, không sửa lại được.
3. Áo khoác chống thấm đắt tiền hoặc áo đã lỡ giặt chung với nước xả và giờ không còn đẩy nước.
4. Cả nhóm đi về cùng lúc, đồ chất thành đống. Bốn năm người sau một chuyến ba ngày là đủ tính theo cân.

Giá để bạn tính trước. Vệ sinh giày: tối màu 90.000đ, sáng màu 110.000đ, da trơn 150.000đ, da lộn hoặc giày cao cấp 150.000–300.000đ tuỳ tình trạng. Giặt sấy quần áo thường: dưới 8kg là 28.000đ/kg, từ 8kg trở lên 22.000đ/kg, đơn tối thiểu 30.000đ. Tẩy vết tính riêng 30.000–200.000đ tuỳ vết và chất liệu. Cần lấy ngay sau 2 giờ thì phụ thu 20%, dịp lễ Tết cũng phụ thu 20%.

Balo và túi đi phượt thì tiệm không niêm yết giá sẵn, vì mỗi chiếc một cỡ, một chất liệu, một mức bẩn. Bạn gửi ảnh qua Zalo 0943 386 369, chụp cả tổng thể lẫn chỗ bẩn nặng, tiệm xem rồi báo giá theo món trước khi nhận.

Nhóm hay đi cùng nhau, tháng nào cũng có chuyến, thì dùng thẻ thành viên trả trước cho tiện: nạp 500.000đ được số dư 550.000đ, nạp 1.000.000đ được 1.150.000đ, nạp 2.000.000đ được 2.400.000đ, dùng cho mọi dịch vụ và không hết hạn trong 12 tháng.

Nói thẳng để bạn khỏi kỳ vọng sai: vết nhựa cây đã qua máy sấy, hay vết bùn đỏ để cả tuần trên vải sáng màu, thường chỉ nhạt đi chứ khó về sạch hoàn toàn. Tiệm xem đồ rồi nói rõ làm được tới đâu để bạn quyết, thay vì nhận bừa rồi trả về một chiếc quần vẫn còn vệt.