Cách giặt đồ làm vườn và găng tay làm vườn

Có một chi tiết mà thợ sửa máy giặt hay kể: cái bẫy rác ở ống xả của những nhà trồng cây thường đặc quánh bùn. Không phải vì máy yếu, mà vì cả bộ đồ vườn còn nguyên đất được ném thẳng vào lồng.

Đất khô rơi trong lồng máy thì còn đỡ. Đất ướt gặp nước thành bùn loãng, theo nước xả xuống ống, lắng dần ở khúc gấp. Vài tháng như thế là nước rút chậm, rồi tắc.

Nhưng chuyện ống xả mới là phần nhỏ. Đồ làm vườn còn phiền ở chỗ nó mang về ba loại vết cùng một lúc — đất, nhựa cây, và hoá chất bón cây — mà ba loại này cần ba cách khác nhau, thậm chí ngược nhau về nhiệt độ nước.

Bước đầu tiên làm ngoài sân, không làm trong nhà

Đừng mang bộ đồ vườn thẳng vào buồng giặt. Cởi và xử lý sơ ngay ngoài hiên, việc này mất ba phút và cứu cả cái máy.

1. Để đất khô lại đã. Đất khô mới giũ được. Đất còn ướt mà đập là bết sâu vào sợi vải.
2. Giũ mạnh và vỗ hai ống quần vào nhau cho đất rơi hết. Chú ý gấu quần, đầu gối, khuỷu tay và túi áo.
3. Chải khô bằng bàn chải lông vừa ở những mảng bùn đóng dày, chải xuôi thớ vải.
4. Móc hết mọi thứ trong túi — hạt giống, dây buộc, kéo tỉa nhỏ, mảnh dây kẽm. Kẽm sót trong túi làm rách cả mẻ đồ.
5. Lộn mặt trong ra nếu vải sẫm màu hay có in, để đỡ bạc mặt ngoài khi giặt.

Ai làm vườn thường xuyên thì treo sẵn một chiếc bàn chải ngoài hiên là đủ thành thói quen.

Ngâm nước mát — và vì sao không dùng nước nóng

Đây là chỗ nhiều người làm ngược. Thấy bẩn thì nghĩ nước càng nóng càng sạch. Với đồ vườn thì không phải vậy.

• Vết đất chỉ cần nước làm mềm. Ngâm nước mát khoảng hai mươi tới ba mươi phút, hạt đất tự rời khỏi sợi vải. Nước nóng làm sợi nở ra và ngậm hạt đất chặt hơn.
• Vết gốc đạm thì sợ nhiệt. Nhựa cây, dịch cỏ, máu do gai cào, phân chuồng dính vào — nhóm này gặp nóng là đông lại và bám chết vào sợi, hệt như lòng trắng trứng gặp chảo. Đã đông thì rất khó gỡ.
• Xả bỏ nước ngâm đục rồi mới cho vào máy, đừng đổ cả chậu nước bùn vào lồng.
• Ngâm vừa đủ, đừng ngâm qua đêm. Vải ngâm lâu trong nước bùn sẽ ngả xỉn và ám mùi.
• Sau khi vết đã bong, giặt theo đúng nhiệt độ ghi trên nhãn mác của bộ đồ.

Vệt bùn đất và vệt cỏ xanh in trên vải sáng màu là hai loại vết khác nhau, thứ tự chấm cũng khác — chỗ này có bài nói kỹ ở tẩy vết bùn đất, cỏ cây trên quần áo.

Nhựa cây và mủ cây: xử lý trước khi cho vào nước

Nhựa mít, mủ chuối, nhựa sung, mủ xương rồng, nhựa đề — loại nào cũng dính, cũng đen dần theo thời gian và cũng không tan trong nước.

1. Gạt phần nhựa còn nổi trên mặt vải bằng mép thìa nhựa hoặc mép bìa cứng. Không chà tay vì càng chà càng miết sâu.
2. Nhựa đã khô cứng thì bọc đá lạnh vào túi ni lông chườm lên cho giòn, rồi bẻ vụn và gỡ ra.
3. Phần bám còn lại chấm bằng cồn tẩy rửa hoặc dung dịch chuyên xử lý vết dầu mỡ, thấm vào miếng bông rồi chấm từ mép vết vào giữa.
4. Lót một chiếc khăn trắng ở mặt sau để hút nhựa ra chứ đừng đẩy nhựa sang lớp vải bên kia.
5. Xả sạch chỗ vừa chấm rồi mới cho vào máy giặt. Còn dung môi trên vải mà giặt chung là loang sang đồ khác.

Nhựa trái cây rơi vào áo lúc hái quả cũng cùng nhóm này, có hướng dẫn riêng ở tẩy vết nhựa trái cây trên quần áo.

Giặt máy: giặt riêng một mẻ, đừng trộn

Đồ vườn nên là một mẻ riêng, kể cả khi nhìn có vẻ không bẩn lắm.

• Tách hẳn khỏi đồ mặc trong nhà — áo ngủ, đồ lót, khăn mặt, quần áo trẻ nhỏ. Đất và vi sinh vật trong đất không có lý do gì phải sang những món đó.
• Mẻ vừa phải, đừng nhồi chặt. Đồ vườn cần chỗ để nước và bột giặt luồn qua, nhồi đầy thì đất chỉ chạy vòng quanh.
• Bột giặt nhiều hơn mẻ thường một chút, nhưng đừng đổ gấp đôi. Bột dư đọng lại làm vải cứng và bám bẩn nhanh hơn.
• Chọn chu trình dài, vắt vừa phải. Có nút giặt kỹ hoặc chế độ đồ bẩn nặng thì dùng.
• Xả thêm một lần để trôi hết cặn đất còn lơ lửng trong nước.
• Sau mẻ đồ vườn, chạy một chu trình rỗng với nước nóng hoặc ít nhất lau sạch gioăng cửa và vệ sinh bẫy rác.
• Phơi ngoài nắng gió. Đồ vườn là loại hiếm hoi phơi nắng lại có lợi, vừa khô nhanh vừa bớt mùi ẩm.

Găng tay làm vườn: vải và cao su xử lý khác nhau

Đôi găng là món bẩn nhất trong cả bộ, cũng là món hay bị quăng vào góc rồi quên.

• Găng vải bạt, găng sợi bông, găng len chấm nhựa: giũ khô đất, lộn mặt trong ra, cho vào túi lưới rồi giặt cùng mẻ đồ vườn.
• Găng phủ cao su hay phủ nhựa ở lòng bàn tay: nên rửa tay. Xả nước mát cho trôi đất, xoa xà phòng lên mặt cao su, chà nhẹ bằng bàn chải mềm, xả sạch. Máy vắt tốc độ cao dễ làm lớp phủ nứt và bong khỏi vải nền.
• Găng cao su dày kiểu chống hoá chất: rửa cả mặt ngoài lẫn mặt trong bằng nước xà phòng, lộn ra cho khô hẳn bên trong.
• Găng da làm vườn: không ngâm, không giặt máy — chỉ lau khăn ẩm vắt kiệt rồi để khô tự nhiên xa nguồn nhiệt.
• Phơi treo ngón xuống, mở miệng găng cho hơi thoát. Cất găng còn ẩm là mùa nồm Thanh Hoá sẽ trả lại cho bạn một đôi găng mốc.
• Nói thật: găng vải dùng nhiều mùa thì vết đất ngấm vào sợi sẽ không về trắng như ban đầu. Sạch và khô ráo là đủ, đừng cố tẩy đến mục vải.

Những lỗi hay gặp

• Ném thẳng đồ còn nguyên bùn vào máy, vài tháng sau ống xả rút nước chậm.
• Ngâm nước nóng cho nhanh sạch, làm vết nhựa cây và vết cỏ bám chặt thêm.
• Giặt chung đồ phun thuốc với đồ trẻ em vì nghĩ giặt xong là hết.
• Chà mạnh vết nhựa bằng tay ngay tại chỗ, miết nhựa lan rộng gấp ba.
• Ngâm cả đêm trong chậu nước bùn, sáng ra vải xỉn màu và có mùi.
• Đổ gấp đôi bột giặt cho chắc ăn, kết quả là vải cứng và cặn bột đọng ở đường may.
• Bỏ qua việc vệ sinh lồng máy sau mẻ đồ vườn, mẻ áo trắng hôm sau lấm tấm vệt.

Khi nào nên gửi tiệm

Việc thường ngày làm ở nhà được. Nên gửi tiệm giặt là Thanh Hoá khi:

• Đồ bảo hộ từng dính thuốc trừ sâu, phân bón mà bạn không muốn chạy qua máy giặt gia đình; cách xử lý nhóm vết này có bài riêng ở tẩy vết thuốc sâu, phân bón trên đồ bảo hộ.
• Vết nhựa cây, dầu máy nông cụ, sơn đã khô lâu ngày.
• Cả đống đồ dồn sau một đợt dọn vườn mà máy nhà không tải nổi.
• Đồ dày như áo khoác bạt, ủng vải, mũ rộng vành khó phơi khô những ngày nồm.

Về giá: đồ vườn thường tính theo cân của mục giặt sấy quần áo thường — dưới 8kg 28.000đ/kg, từ 8kg trở lên 22.000đ/kg, đơn tối thiểu 30.000đ. Vết cần làm riêng thì có mục tẩy vết 30.000–200.000đ tuỳ vết. Món lạ chưa có trong bảng niêm yết thì chưa có mức cố định vì mỗi món một kiểu; bạn gửi ảnh qua Zalo 0943 386 369 để tiệm báo giá theo món trước, xem giá rồi mới chốt. Lấy trong 2 giờ hoặc gửi dịp lễ Tết thì phụ thu 20%.

Khi gửi, nhớ nói rõ bộ nào từng dính thuốc để tiệm tách riêng ngay từ khâu nhận. Tiệm giặt riêng từng đơn — mỗi khách một lồng, đếm món khi nhận và đếm lại khi trả, nên đồ vườn của bạn không nằm chung mẻ với đồ nhà người khác. Địa chỉ 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở cửa 7:00–21:00 tất cả các ngày; có lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, báo trước khi chốt lịch. Còn vết đất đã ăn vào sợi nhiều mùa thì tiệm nói trước là chỉ mờ đi, chứ không hứa về như mới.