Cách giặt nhộng chũn, túi ngủ cho bé

Nhộng chũn và túi ngủ là hai món quấn quanh người bé gần như trọn đêm. Không giống cái áo mặc vài tiếng rồi thay, chúng ôm sát da suốt tám đến mười tiếng, trong lúc bé ra mồ hôi gáy, trớ chút sữa, thỉnh thoảng bỉm tràn. Nói cách khác, đây là món đồ vải tiếp xúc da bé lâu nhất trong ngày mà lại hay bị coi là "chưa bẩn thì chưa cần giặt".

Cái khó của chúng nằm ở cấu tạo: hai lớp vải kẹp một lớp bông mỏng ở giữa, thêm một hoặc hai đường khoá kéo dài, có mẫu còn thêm cúc bấm ở vai và đũng. Giặt ẩu thì lớp bông bên trong vón thành từng cục, chỗ dày chỗ mỏng, mặc lên bé lúc nóng lúc lạnh không đều. Khoá kéo bị bỏ ngỏ trong lồng máy thì răng khoá cào rách chính lớp vải mềm ấy.

Ở Thanh Hoá còn phải tính tới thời tiết. Mùa nồm cuối tháng Hai sang tháng Ba, đồ nhiều lớp bông phơi hai ngày vẫn ẩm tay, và cái ẩm đó đủ để sinh mùi chua dù nhìn vẫn trắng sạch. Bài này gom lại cách giặt nhộng chũn và túi ngủ sao cho sạch mà vẫn giữ được độ mềm, giữ được khoá kéo, và giữ được lớp bông ở đúng chỗ của nó.

Bao lâu giặt một lần thì hợp lý

Đừng dùng chung một tần suất cho mọi lớp. Chia theo mức tiếp xúc da sẽ vừa sạch vừa đỡ làm đồ nhanh cũ:

• Lớp trong cùng chạm thẳng vào da bé — nhộng chũn mặc trực tiếp hoặc lớp lót rời: giặt như đồ mặc hằng ngày, sau mỗi một đến hai đêm.
• Túi ngủ mặc ngoài bộ body: mùa mát thì hai đến ba lần mặc giặt một lượt; mùa hè bé ra mồ hôi nhiều thì rút ngắn lại.
• Giặt ngay không chờ lịch khi dính sữa, dính trớ, bỉm tràn, hoặc khi bé vừa qua một đợt ốm sốt.
• Mùa nồm giặt dày hơn một chút, nhưng chỉ khi bạn chắc chắn hong khô kiệt được. Giặt nhiều mà phơi không khô còn tệ hơn giặt thưa.

Mẹo nhỏ mà nhiều nhà bỏ qua: có ít nhất hai chiếc để xoay vòng. Một chiếc đang phơi thì vẫn còn một chiếc sạch để dùng, không phải sấy vội bằng nhiệt cao — thứ làm hỏng đồ nhanh nhất.

Ba việc phải làm trước khi bỏ vào máy

Ba phút chuẩn bị ở đây quyết định chiếc túi ngủ dùng được bao lâu.

1. Cài kín toàn bộ khoá kéo và cúc bấm. Khoá mở trong lồng máy giống như một hàng răng cưa nhỏ quay cùng vải mềm suốt cả chu trình: nó cào xước mặt vải, kéo tưa chỉ ở đường viền, và có khi mắc vào đồ khác giặt chung. Cài khoá lên hết, gập tay kéo xuống, dán kín các miếng dán gai nếu có.
2. Kiểm đường chỉ và mép khoá. Sờ dọc đường may vai, đũng và hai bên hông. Một vết bung nhỏ trước khi giặt sẽ thành một lỗ há miệng lộ bông sau khi giặt. Khâu vá lại trước, chỉ mất mấy mũi.
3. Xử lý vết bẩn cục bộ khi còn mới. Vết sữa và vết trớ để lâu sẽ ngả vàng và bám rất chắc. Xả nước lạnh ngay từ mặt trái đẩy vết ra ngoài, rồi thấm chút chất giặt dịu lên đúng chỗ, để ngấm 15 phút, chải nhẹ bằng bàn chải lông mềm. Không dùng nước nóng cho vết sữa — nhiệt làm chất đạm trong sữa đông lại và ăn sâu vào sợi vải.

Nếu chiếc túi ngủ còn nhãn giặt thì đọc nhãn trước — nhãn của nhà sản xuất luôn đúng hơn phỏng đoán, nhất là với mẫu có lõi lông vũ hoặc lớp chống nước.

Chọn chất giặt và giặt đúng cách

Nguyên tắc gọn: chất giặt dịu, liều ít, xả nhiều.

1. Chọn chất giặt dành cho đồ sơ sinh, không chất tẩy trắng quang học, ít hương liệu. Vấn đề của hương liệu không phải là mùi thơm, mà là nó ở lại trên vải áp vào da bé cả đêm.
2. Đổ ít hơn mức bạn quen dùng cho đồ người lớn. Đồ nhiều lớp bông giữ chất giặt rất giỏi; đổ đầy nắp thì phần thừa nằm lại trong lõi chứ không sạch hơn.
3. Cho vào túi lưới, mỗi túi một chiếc, để khoá kéo và vải mềm không cọ trực tiếp vào lồng máy. Cách chọn cỡ túi và các lỗi hay gặp có ở bài cách dùng túi lưới giặt đồ đúng cách.
4. Chế độ nhẹ, nước ấm dưới 40°C, vắt tốc độ thấp. Nước nóng làm co lớp vải mềm và làm lớp bông bên trong xô lệch.
5. Chạy thêm một lượt xả phụ. Đây là bước quan trọng nhất trong cả quy trình. Phần lớn các ca mẩn đỏ vùng cổ và lưng bé sau khi thay đồ mới giặt đến từ dư lượng chất giặt còn kẹt trong bông, không phải từ loại nước giặt. Cách chăm đồ cho da nhạy cảm nói kỹ hơn ở bài cách giặt quần áo cho người da nhạy cảm.
6. Giặt riêng với đồ của bé, đừng nhét chung jeans, khăn tắm hay đồ người lớn nhiều xơ vải.

Giặt tay cũng được nếu bạn muốn nhẹ tay hơn: hoà tan hẳn chất giặt vào chậu nước ấm trước khi thả đồ vào, ngâm 20 phút, bóp nhẹ đều, xả ba nước, rồi ép nước bằng cách cuốn trong khăn khô. Tuyệt đối không vặn xoắn — lớp bông bên trong xô một lần là dồn cục rất khó gỡ.

Phơi và sấy sao cho lớp bông không vón

Đây là khâu quyết định chiếc túi ngủ sau mười lần giặt còn phẳng hay đã lổn nhổn.

• Kéo phẳng và vỗ đều ngay khi lấy ra khỏi máy. Lúc còn ẩm, lớp bông vẫn di chuyển được; vuốt cho nó dàn đều rồi mới phơi. Để khô cứng theo hình vón thì sau đó rất khó chữa.
• Phơi nằm ngang trên mặt phẳng hoặc vắt qua thanh phơi, đừng kẹp treo một điểm. Đồ ướt nặng treo một điểm sẽ kéo dão vai và làm bông tụt hết xuống đáy.
• Mở khoá kéo ra khi phơi để hai lớp vải tách nhau, khí lùa vào giữa. Cài lúc giặt, mở lúc phơi.
• Tránh nắng gắt giữa trưa. Nắng miền Trung tháng Sáu tháng Bảy làm bạc màu và làm sợi vải giòn đi trông thấy. Phơi bóng râm nơi thoáng gió lâu hơn một chút nhưng đồ bền hơn nhiều.
• Sấy thì để nhiệt thấp. Nhiệt cao làm co lớp vải mềm và làm sợi bông bết lại. Thả kèm hai quả bóng sấy hoặc một chiếc khăn khô cuộn tròn để đồ được đảo tơi trong lồng.
• Kiểm khô bằng cách bóp chỗ dày nhất — thường là phần thân và đáy túi. Còn cảm giác mát lạnh, hơi nặng tay nghĩa là chưa khô kiệt. Mùa nồm thì bật thêm quạt thổi thẳng vài tiếng.

Dấu hiệu nên thay chiếc mới

Đồ ngủ của bé không dùng mãi được, và biết lúc nào nên dừng cũng là một phần của việc chăm đồ:

• Lớp bông vón thành cục rõ rệt, có chỗ mỏng dính sờ thấy hai lớp vải chạm nhau — chiếc túi không còn giữ nhiệt đều nữa.
• Khoá kéo kẹt, lệch răng hoặc tuột đầu kéo. Với món quấn quanh người bé thì khoá hỏng là chuyện an toàn, không phải chuyện thẩm mỹ.
• Miếng dán gai hết bám, bung ra giữa đêm.
• Vải mỏng đi thấy rõ, có chỗ tưa sợi ở cổ, nách và đũng.
• Vết ố vàng lan rộng không xử lý được sau khi đã thử tẩy đúng cách.
• Bé đã chật — chân chạm đáy túi, tay bó sát. Đây là lý do thay phổ biến nhất và cũng dễ nhận ra nhất.

Những lỗi hay gặp

• Để nguyên khoá kéo mở khi giặt máy. Lỗi phổ biến nhất, và hậu quả thì thấy ngay ở mặt vải sau vài lượt.
• Đổ nhiều nước xả cho thơm và mềm. Nước xả phủ một lớp lên sợi vải, làm giảm khả năng thấm hút và để lại dư lượng trên da bé.
• Dùng nước nóng cho vết sữa. Nhiệt làm vết bám chắc thêm thay vì đánh bay nó.
• Sấy nhiệt cao cho nhanh. Đây là nguyên nhân hàng đầu khiến bông vón và vải co sau vài tháng.
• Cất khi mới "gần khô". Gần khô không phải là khô. Xếp vào tủ kín trong mùa nồm là có mùi chua sau ba ngày.
• Giặt chung với đồ người lớn. Xơ vải từ khăn tắm và jeans bám vào lớp vải mềm, chưa kể lực ma sát mạnh hơn nhiều.

Khi nào nên gửi tiệm

Có mấy tình huống tự làm ở nhà vừa mất công vừa không tới:

• Túi ngủ dày nhiều lớp bông hoặc lõi lông vũ — máy giặt gia đình không sấy khô kiệt lõi được, mà đây chính là chỗ sinh mùi.
• Mùa nồm, nhà chung cư hoặc nhà ống không có chỗ phơi thoáng.
• Vết ố sữa, vết trớ để lâu ngày cần tẩy đúng loại vết thay vì chà mạnh làm mỏng vải.
• Chuẩn bị đồ đón bé mới về nhà, khi cần giặt một lượt cả nhộng chũn, túi ngủ, chăn ga cũi và khăn xô.
• Nhà có bé bị dị ứng hoặc chàm sữa, cần một lượt xả thật kỹ và sấy khô hẳn.

Ở Nhà Gọn, nhộng chũn và túi ngủ mỏng thường gộp vào đơn giặt sấy quần áo tính theo cân: dưới 8kg 28.000đ/kg, từ 8kg trở lên 22.000đ/kg, đơn tối thiểu 30.000đ. Với túi ngủ dày nhiều lớp bông hoặc lõi lông vũ, cách xử lý khác hẳn đồ mỏng nên bạn gửi ảnh qua Zalo 0943 386 369 để được báo giá trước khi làm. Vết cần tẩy riêng thì tính theo mục tẩy vết 30.000–200.000đ tuỳ vết, luôn báo giá trước. Gửi kèm chăn ga cũi giặt sấy 35.000đ/kg. Cần lấy gấp trong 2 giờ hoặc gửi dịp lễ Tết thì phụ thu 20%. Quy trình riêng cho đồ của bé nói kỹ ở trang giặt đồ sơ sinh tại Thanh Hoá.

Đồ được giặt riêng từng đơn — mỗi khách một lồng, đếm món khi nhận và đếm lại khi trả, không trộn đồ của bé với đồ nhà khác — và sấy bằng máy sấy công nghiệp, tức là khô tới lõi bông chứ không phải khô mặt ngoài. Tiệm ở 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở cửa 7:00–21:00 tất cả các ngày; có lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, gọi 0943 386 369 để được báo phí trước khi chốt lịch.