Áo bị co rút sau khi giặt: cách làm giãn lại ở nhà

Chiếc áo len mặc vừa như in, giặt một lần, phơi khô, mặc vào thì tay áo cụt lên gần cổ tay, thân áo hở bụng. Hay cái áo thun cotton yêu thích, qua một lần sấy nóng, giờ chật như áo của đứa em. Ở tiệm chúng tôi gặp cảnh này khá thường xuyên, và câu đầu tiên khách hỏi luôn là: “Còn cứu được không?”

Câu trả lời thật: nhiều trường hợp cứu được một phần, nếu áo là sợi tự nhiên và xử lý sớm. Nhưng cũng có những trường hợp không lấy lại được, và nên biết trước để không kéo hỏng thêm. Bài này nói cả hai phía.

Vì sao áo bị co sau khi giặt

Sợi vải khi dệt được kéo căng. Gặp nước, nhất là nước nóng, cộng với nhiệt của máy sấy và lực quay của lồng giặt, sợi “thả lỏng” và co về trạng thái tự nhiên của nó. Mức độ co phụ thuộc vào loại sợi:

• Cotton: co khá nhiều ở những lần giặt đầu, nhất là áo chưa qua xử lý chống co. Nhiệt sấy cao làm co thêm.
• Len (lông cừu, cashmere, alpaca): sợi len có vảy nhỏ li ti. Gặp nước ấm, xà phòng và cọ xát, các vảy móc vào nhau, sợi bện chặt lại, gọi là hiện tượng “nỉ hoá”. Đây là kiểu co khó cứu nhất.
• Lanh (linen), rayon/viscose: dễ co khi gặp nước nóng hoặc vắt mạnh.
• Polyester, nylon: hầu như không co khi giặt thường, nhưng nếu đã bị nhiệt cao làm biến dạng thì rất khó đưa về như cũ.

Chi tiết cách giặt để cotton không co có ở bài cách giặt đồ cotton không bị co rút.

Trước khi thử: áo của bạn thuộc nhóm nào?

Tình trạng áo	Khả năng cứu
Áo cotton, co sau 1–2 lần giặt hoặc sấy	Thường cứu được một phần
Áo len co nhẹ, vải vẫn mềm, vẫn thấy rõ từng mũi đan	Có thể cứu được một phần
Áo len co mạnh, vải dày cứng lại như nỉ, không thấy rõ mũi đan	Rất khó, gần như không lấy lại được
Áo pha nhiều polyester, bị sấy quá nóng nhiều lần	Khó, sợi tổng hợp đã “định hình” theo nhiệt
Áo co lệch, xoắn đường may	Cải thiện được một chút, khó thẳng hoàn toàn

Đọc nhãn mác trước. Nhãn ghi thành phần sợi, ví dụ “100% cotton”, “80% wool 20% nylon”. Sợi tự nhiên càng chiếm nhiều thì càng có cơ hội.

Cách làm giãn áo bị co bằng nước ấm và dầu xả

Đây là cách đơn giản nhất, dùng đồ có sẵn ở nhà. Dầu xả tóc hoặc nước xả vải giúp sợi mềm, trơn hơn, dễ kéo giãn mà không đứt.

Bạn cần

• Một chậu nước ấm vừa tay (không nóng).
• Dầu xả tóc loại thường, khoảng một hai thìa canh; hoặc nước xả vải.
• Hai khăn tắm khô, sạch.
• Mặt phẳng để trải áo: mặt bàn, tấm thảm, giường có lót khăn.
• Kẹp, ghim hoặc vài vật nặng nhỏ để giữ áo.

Các bước

1. Hoà dầu xả vào nước ấm cho tan đều.
2. Ngâm áo khoảng 20–30 phút. Ấn nhẹ cho nước thấm đều, không vò, không chà.
3. Ép bớt nước, không vắt xoắn. Nhấc áo lên, bóp nhẹ cho nước chảy ra. Không cần xả lại bằng nước sạch; một chút dầu xả còn lại giúp sợi mềm trong lúc kéo.
4. Cuộn áo trong khăn tắm rồi ấn lên cuộn khăn để khăn hút bớt nước. Áo nên còn ẩm, không sũng.
5. Trải áo lên khăn khô thứ hai, kéo giãn nhẹ theo từng chiều. Kéo thân áo theo chiều dọc, rồi chiều ngang; kéo tay áo theo chiều dài. Kéo từ từ, từng chút, đều tay, không giật mạnh một chỗ. Nếu có một chiếc áo cùng cỡ đang vừa, đặt bên cạnh làm mẫu.
6. Ghim hoặc chặn để giữ dáng. Dùng kẹp, ghim vào khăn bên dưới, hoặc đặt vật nặng nhỏ ở gấu áo, cổ tay áo để áo không co lại khi khô.
7. Để khô phẳng, trong bóng râm, thoáng gió. Không treo móc (áo len treo ướt sẽ giãn lệch), không phơi nắng gắt, tuyệt đối không cho vào máy sấy. Giữa chừng, khi áo còn ẩm, có thể kéo nhẹ thêm một lần.

Riêng với áo len

Áo len cần nhẹ tay hơn nhiều. Vài điều chúng tôi luôn nhắc:

• Ngâm nước ấm vừa, không nóng; nước nóng làm len nỉ hoá thêm.
• Không chà xát, không vò. Ma sát chính là thứ làm len co ngay từ đầu.
• Kéo giãn từng chút, nhiều lần, mỗi lần một ít. Kéo mạnh một lần dễ làm giãn méo, cổ áo rộng ra mà thân vẫn ngắn.
• Nếu kéo quá tay mà áo giãn dài, rộng cổ thì xem cách xử lý ngược lại ở bài áo len bị giãn dài, rộng cổ.

Giới hạn: khi nào không cứu được

Nói thẳng để bạn khỏi mất công và khỏi kéo rách áo:

• Áo len đã nỉ hoá: vải dày lên, cứng, mũi đan dính vào nhau thành một mảng. Các sợi đã bện chặt vào nhau, kéo thế nào cũng không tách ra lại được. Kéo mạnh chỉ làm vải mỏng không đều hoặc rách.
• Áo pha nhiều sợi tổng hợp bị sấy quá nóng nhiều lần: sợi đã định hình theo nhiệt, nước ấm và dầu xả không tác động được bao nhiêu.
• Áo co nhiều lần chồng lên nhau: mỗi lần giặt sấy nóng lại co thêm một chút, đến lúc nhận ra thì đã quá xa.
• Áo có lót, có keo dựng, có in hình lớn: phần vải chính giãn ra nhưng lớp lót, keo, hình in thì không, áo dễ bị nhăn rúm, cộm.

Ngay cả khi cứu được, áo thường chỉ lấy lại một phần kích thước, hiếm khi về đúng như lúc mới mua. Áo đắt tiền, áo kỷ niệm thì cân nhắc trước khi tự làm.

Phòng tránh lần sau

• Đọc nhãn trước khi giặt. Ký hiệu chậu nước có bàn tay là giặt tay; chậu có gạch chéo là không giặt nước; ô vuông có hình tròn gạch chéo là không sấy máy.
• Giặt nước lạnh hoặc ấm nhẹ cho đồ cotton màu, đồ len.
• Áo len giặt tay hoặc chế độ len/giặt nhẹ, cho vào túi lưới, vắt nhẹ.
• Không sấy nóng áo len, áo thun cotton yêu thích. Phơi phẳng hoặc sấy nhiệt thấp nếu nhãn cho phép.
• Đồ quý, không chắc chất liệu thì gửi tiệm giặt khô hoặc giặt đúng chế độ. Cách giặt đồ len không co, không xù có ở bài giặt đồ len không co rút tại Thanh Hoá.

Giặt đúng chế độ tại Nhà Gọn

Khi nhận đồ, Nhà Gọn đọc nhãn từng món, tách đồ len, đồ dễ co, đồ cần giặt khô ra khỏi đồ giặt sấy thường, và chọn chế độ, nhiệt độ theo chất liệu. Tiệm dùng máy giặt–sấy công nghiệp, giặt riêng từng đơn. Giá niêm yết:

Dịch vụ	Giá
Giặt sấy quần áo thường, dưới 8kg	28.000đ/kg
Giặt sấy quần áo thường, từ 8kg	22.000đ/kg
Giặt khô áo khoác	40.000–120.000đ/chiếc

Đơn giặt sấy tối thiểu 30.000đ. Phụ thu +20% nếu cần lấy ngay sau 2 giờ và +20% dịp lễ Tết. Xem đầy đủ ở bảng giá. Áo đã bị co, bạn có thể mang tới để tiệm xem chất liệu và nói thật là còn xử lý được hay không. Nhà Gọn có lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường; gọi 0943 386 369 để báo phí trước. Tiệm ở 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở 7:00–21:00 mọi ngày.

Câu hỏi thường gặp

Áo bị co sau khi giặt có làm giãn lại được không?

Áo sợi tự nhiên như cotton, len co nhẹ thường làm giãn lại được một phần bằng cách ngâm nước ấm với dầu xả, ép nước, kéo giãn nhẹ theo từng chiều rồi phơi phẳng. Hiếm khi về đúng kích thước ban đầu. Áo len đã nỉ hoá hoặc áo pha nhiều polyester bị sấy quá nóng thì rất khó cứu.

Dùng dầu xả tóc hay nước xả vải để làm giãn áo?

Cả hai đều được. Dầu xả tóc loại thường làm sợi mềm, trơn, dễ kéo giãn mà ít đứt sợi. Pha một hai thìa canh vào chậu nước ấm, ngâm áo 20–30 phút, không cần xả lại bằng nước sạch trước khi kéo.

Vì sao áo len co lại không cứu được?

Sợi len có vảy nhỏ. Gặp nước nóng, xà phòng và cọ xát, các vảy móc vào nhau làm sợi bện chặt, vải dày và cứng như nỉ. Khi đã nỉ hoá, các sợi không tách ra lại được, kéo mạnh chỉ làm vải mỏng không đều hoặc rách.

Làm sao để áo không bị co khi giặt lần sau?

Đọc nhãn trước khi giặt, giặt nước lạnh hoặc ấm nhẹ, áo len giặt tay hoặc chế độ len trong túi lưới, không sấy nóng áo len và áo thun cotton, phơi phẳng. Đồ quý hoặc không chắc chất liệu thì gửi tiệm giặt khô hoặc giặt đúng chế độ.