Cách tẩy vết tương ớt, tương cà trên quần áo

Cắn miếng bánh mì trên đường đi làm. Xe xóc một cái, giọt tương ớt rơi đúng ngực áo sơ mi trắng. Đến cơ quan, lấy giấy ăn thấm nước chà một hồi thì vết to gấp đôi, thêm quầng cam mờ xung quanh.

Tối về giặt máy như thường lệ. Áo khô, vết vẫn còn, nhạt hơn nhưng vẫn thấy rõ dưới đèn.

Chuyện này lặp lại ở rất nhiều nhà, gần như bao giờ cũng vì một lý do: vết tương không phải một loại vết, mà là hai loại chồng lên nhau. Xử lý theo kiểu vết thường thì chỉ ra được một nửa.

Vì sao vết tương ớt, tương cà khó hơn vết nước tương

Nhìn kỹ một giọt tương ớt rơi trên áo trắng sẽ thấy hai thứ khác nhau:

• Lớp dầu. Tương ớt và tương cà đóng chai đều có dầu ăn trong thành phần để giữ độ sánh và giữ hương. Dầu ngấm rất nhanh vào sợi vải và không tan trong nước.
• Lớp màu đỏ. Màu đến từ sắc tố tự nhiên trong quả ớt và quả cà chua. Nhóm sắc tố này tan trong dầu, không tan trong nước.

Đó chính là chỗ mắc. Màu đỏ đang nằm bên trong màng dầu. Bạn đổ bột giặt và nước vào thì nước không chạm được tới lớp màu, vì lớp dầu chắn ở ngoài. Giặt xong áo hết mùi, hết phần đặc, nhưng bóng cam vẫn ở nguyên đó.

Vậy nên thứ tự đúng là: phá lớp dầu trước, xả sạch, rồi mới xử lý phần màu còn lại. Làm ngược lại thì lớp dầu bọc lấy màu và giữ nó ở trong sợi vải, càng về sau càng khó gỡ. Cùng họ với nhóm này còn có vết nghệ và cà ri, xử lý gần giống nhưng phần màu bướng hơn nữa: cách tẩy vết nghệ, cà ri, đồ ăn trên quần áo.

Ba việc làm ngay trong năm phút đầu

Đây là phần quyết định. Làm được cả ba thì phần lớn vết sẽ ra hết ngay ở nhà, không cần tới tiệm.

1. Gạt bỏ phần đặc. Dùng thìa, sống dao hoặc mép tấm thẻ nhựa, gạt xuôi một chiều từ ngoài vòng vào giữa. Phần tương chưa kịp ngấm mà bạn lấy đi được thì phần đó không bao giờ phải tẩy nữa.
2. Thấm, đừng chà. Lấy khăn giấy hoặc khăn vải sạch ấn xuống rồi nhấc lên, đổi chỗ khăn sạch, lặp lại. Chà xát chỉ làm dầu và màu miết lan ra thành vòng lớn hơn, đồng thời đẩy chúng xuống sâu giữa các sợi. Cái quầng cam mờ ở ví dụ đầu bài chính là kết quả của việc chà.
3. Lộn mặt trái, xả dưới vòi nước lạnh. Để mặt sau của vết hứng nước, cho nước đẩy vết ngược ra theo đúng đường nó đi vào, thay vì bắt nó xuyên tiếp qua lớp vải. Phải là nước lạnh. Nước nóng làm phần đạm và đường trong tương chín lại, bám chặt vào sợi và gần như không gỡ được nữa.

Ở cơ quan chỉ có nước máy trong nhà vệ sinh thì làm được hai việc đầu cũng đã ăn hơn nhiều. Đừng lấy nước nóng ở cây nước.

Xử lý lớp dầu trước

Về đến nhà, việc đầu tiên là phá màng dầu. Thứ hiệu quả nhất lại là thứ có sẵn trong bếp.

1. Nhỏ vài giọt nước rửa bát trực tiếp lên vết, phủ kín cả vùng loang. Nước rửa bát sinh ra để cắt dầu mỡ, và với vết dầu trên vải nó làm việc y như trên bát đĩa. Nước giặt đậm đặc cũng dùng được nếu không sẵn nước rửa bát.
2. Xoa nhẹ bằng đầu ngón tay theo vòng tròn nhỏ cho ngấm đều. Nhẹ tay thôi, mục đích là cho chất tẩy len vào sợi chứ không phải mài vải.
3. Để yên mười lăm đến hai mươi phút. Đây là chỗ nhiều người nóng ruột nhất và cũng là chỗ hay hỏng việc nhất. Cần thời gian để phản ứng xảy ra.
4. Xả kỹ bằng nước lạnh từ mặt trái. Xả cho hết bọt, không để chất tẩy đọng lại.

Sau bước này, sờ chỗ vết thấy hết nhờn là phần dầu đã đi. Thường vết đỏ cũng nhạt đi trông thấy vì màu bám theo dầu ra một phần. Vết dầu mỡ nói chung, không riêng dầu trong tương, có bài riêng nói kỹ hơn: cách tẩy vết dầu mỡ trên quần áo.

Rồi mới tới phần màu đỏ

Nếu sau khi cắt dầu mà vẫn còn bóng đỏ hoặc cam, giờ mới đến lượt xử lý màu. Cách làm khác nhau giữa đồ trắng và đồ màu, đừng dùng lẫn.

Với đồ trắng và đồ sáng màu. Pha giấm trắng với nước lạnh theo tỷ lệ một phần giấm ba phần nước, thấm lên vết, để mười phút rồi xả. Giấm hợp với nhóm sắc tố này và ít hại vải hơn thuốc tẩy nhiều. Nếu vết cứng đầu thì dùng bột giặt oxy, loại ghi oxygen bleach hoặc màu an toàn trên bao bì, pha theo hướng dẫn rồi ngâm nửa tiếng. Loại này tẩy màu bẩn mà không ăn màu vải như thuốc tẩy clo.

Với đồ màu và đồ tối màu. Bỏ hẳn thuốc tẩy clo ra khỏi đầu. Nó sẽ ăn luôn màu áo và để lại một mảng loang bạc, mà vết loang thì khó chữa hơn vết tương rất nhiều. Chỉ dùng bột giặt oxy loại an toàn màu, hoặc nước giặt đậm đặc, ngâm lâu hơn và lặp lại nhiều lượt thay vì tăng nồng độ.

Phơi nắng trước khi nghĩ tới sấy. Với đồ trắng cotton, giặt xong mà vết còn mờ mờ, phơi nắng buổi sáng vài tiếng thường làm bóng đỏ nhạt thêm đáng kể vì nắng phân huỷ phần sắc tố còn sót. Đồ màu thì tránh nắng gắt.

Vết đã qua máy sấy thì tính sao

Đây là ranh giới cần nói thẳng.

Khi vết tương đã đi qua máy sấy hoặc bị là bàn là lên trên, nhiệt làm phần đạm và đường trong tương đông lại, bám vào sợi giống một vết cháy nhẹ, còn sắc tố đỏ thì bị cố định luôn vào lõi sợi. Ở trạng thái đó, nhiều trường hợp không về sạch hoàn toàn được nữa, kể cả ở tiệm.

Việc nên làm lúc này là dừng lại. Chà thêm, ngâm thêm thuốc tẩy chỉ làm xơ vải và bạc màu đúng chỗ đó, nhìn còn xấu hơn vết ban đầu. Mang ra tiệm xử lý bằng dung môi chuyên dụng, và chấp nhận kết quả có thể chỉ là làm mờ chứ không sạch hẳn.

Vì vậy có một nguyên tắc đáng nhớ: áo dính vết thì đừng cho vào máy sấy và đừng là, cho tới khi chắc chắn vết đã ra. Kiểm bằng cách nhìn áo còn ướt dưới ánh sáng mạnh — vết còn thì sẽ thấy đậm hơn vùng xung quanh. Nguyên tắc này áp cho mọi vết đồ ăn, kể cả nước mắm và dầu hào: cách tẩy vết nước mắm, dầu hào trên quần áo.

Mấy sai lầm hay gặp

• Xả nước nóng cho nhanh tan. Đây là sai lầm phổ biến nhất và cũng tai hại nhất. Nước nóng cố định vết lại.
• Chà bằng bàn chải cứng. Vết có nhạt đi chút nhưng bề mặt vải xù lên, chỗ đó sau này bắt bẩn nhanh hơn và nhìn khác hẳn phần còn lại.
• Đổ thuốc tẩy clo lên áo màu. Đổi một vết đỏ lấy một mảng loang bạc.
• Bôi kem đánh răng, chanh, muối theo mẹo truyền miệng. Chanh và muối trên đồ màu dễ làm phai, kem đánh răng có hạt mài thì làm xù vải.
• Vò áo rồi ném vào giỏ để hôm sau giặt. Vết để càng lâu càng khô cứng và ăn sâu.

Khi nào nên mang ra tiệm

Có mấy trường hợp tự làm ở nhà không có lợi:

• Áo thuộc nhóm giặt khô như vest, áo dạ, áo dài, áo có lớp lót và keo mex. Ngâm nước ở nhà là hỏng phom, mà vết vẫn còn.
• Vải mỏng, lụa, vải pha sợi tơ — chà hơi mạnh là xước sợi.
• Vết đã qua nhiệt hoặc để lâu, đã khô cứng và chuyển màu nâu.
• Vết rộng, dây cả mảng lớn ở ngực áo hoặc đùi quần, xử lý điểm không đều tay sẽ để lại vệt loang.

Giá niêm yết để bạn tự tính trước:

• Tẩy vết: 30.000–200.000đ tuỳ loại vết, độ rộng và chất liệu vải.
• Giặt khô theo chiếc: sơ mi 50.000–60.000đ, quần âu, kaki, jeans 55.000đ, chân váy 40.000–70.000đ, áo khoác 40.000–120.000đ, vest 89.000–119.000đ, áo dài trơn 80.000đ.
• Giặt sấy quần áo thường theo cân: dưới 8kg là 28.000đ/kg, từ 8kg trở lên là 22.000đ/kg, đơn tối thiểu 30.000đ.
• Phụ thu 20% nếu cần lấy ngay sau 2 giờ, và phụ thu 20% dịp lễ Tết.

Nhà nào gửi đồ đều đặn thì có thẻ thành viên trả trước: thẻ Bạc nạp 500.000đ được số dư 550.000đ, thẻ Vàng nạp 1.000.000đ được số dư 1.150.000đ, thẻ Kim Cương nạp 2.000.000đ được số dư 2.400.000đ. Số dư dùng cho mọi dịch vụ và không hết hạn trong 12 tháng.

Tiệm ở 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở cửa 7:00–21:00 tất cả các ngày, có lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường. Món nào chưa có mức niêm yết thì gửi ảnh qua Zalo để tiệm báo giá theo món trước khi làm. Khi nhận đồ, tiệm sẽ xem vết và nói thẳng khả năng làm được tới đâu, thay vì hứa rồi trả lại một chiếc áo vẫn còn bóng đỏ.