Cách vệ sinh áo trùm xe máy, bạt phủ ô tô

Tấm bạt phủ xe là món đồ vải làm việc vất vả nhất trong nhà. Nó nằm ngoài trời cả ngày, hứng nắng trưa, hứng mưa rào, hứng bụi đường và khói xe, rồi tối đến lại được gấp vội nhét vào cốp. Nó che cho chiếc xe vài trăm triệu, nhưng bản thân nó thì chẳng ai nghĩ đến chuyện đem giặt.

Đến một hôm mở bạt ra, mặt trong hiện lên những mảng đen loang lổ, có mùi ngai ngái, và lớp bạc mặt ngoài đã rạn thành vảy nhỏ dính vào tay. Tệ hơn: cát mịn kẹt trong lớp vải, mỗi lần kéo bạt qua thân xe là kéo theo cả cát — vệt xước mờ trên lớp sơn phần lớn đến từ đây chứ không phải từ ai đó cố tình cào.

Ở Thanh Hoá thì bạt phủ xe còn khổ hơn vài phần. Mùa nồm cuối tháng Hai sang tháng Ba, không khí ẩm dai ngày này qua ngày khác nên bạt gấp cất trong cốp gần như không có cơ hội khô. Sang tháng Sáu tháng Bảy nắng gắt, chính lớp phủ chống tia nắng lại là thứ bị nắng phá trước tiên. Nhà gần biển Sầm Sơn thêm hơi muối và cát mịn. Bài này nói cụ thể cách làm sạch mà không phá mất lớp chống nắng, và cách nhận ra lúc tấm bạt đã hết việc để làm.

Hiểu cấu tạo trước khi đụng nước

Áo trùm xe máy và bạt phủ ô tô nhìn giống nhau nhưng thường không cùng một loại vải. Ba kiểu hay gặp:

• Vải dù mỏng một lớp. Phổ biến ở áo trùm xe máy giá bình dân, mềm, nhẹ, gấp gọn. Loại này chống nắng vừa phải, nhưng trong ba loại thì đây là loại chịu giặt khoẻ hơn cả.
• Vải tráng bạc mặt ngoài. Lớp bạc phản xạ bớt nắng để xe đỡ hầm. Đây là lớp mỏng phủ trên nền vải, và nó là điểm yếu: chà mạnh, vò xoắn, nước nóng hay bàn chải cứng đều làm nó rạn và bong thành mảng.
• Bạt nhiều lớp có lót bông hoặc lớp mút. Loại dày dùng cho ô tô, chống va đập nhẹ. Rất nặng khi ngậm nước và rất lâu khô — đây là loại hay bị cất khi còn ẩm nhất.

Thêm một điểm cần để ý: mép bạt thường có dây rút, khoá móc, đai chun và đôi khi có nẹp nhựa. Kim loại ngâm nước lâu sẽ gỉ, mà vệt gỉ dây ra vải thì rất khó gỡ. Trước khi giặt, tháo được cái nào thì tháo, không tháo được thì tránh cho phần đó ngâm lâu.

Bước không được bỏ: giũ và xả sạch cát sạn trước

Đây là bước nhiều người nhảy cóc và cũng là bước quyết định tấm bạt có bị mài xước hay không.

1. Trải bạt ra một nền phẳng, sạch — sân, sàn tầng thượng, hoặc trải một tấm lót nếu nền sân xi măng còn ráp. Không giặt trên nền nhám: nền nhám mài chính lớp phủ.
2. Giũ mạnh và phủi khô hai mặt bằng chổi lông mềm hoặc bàn chải lông mềm, đi theo một chiều. Riêng nhà ven biển, bước này quan trọng hẳn vì cát mịn bám rất dày trong nếp gấp.
3. Xối nước lạnh cho trôi cát trước khi cho bất kỳ chất giặt nào vào. Chất giặt cho vào lúc cát còn nguyên chỉ tạo ra một lớp bùn nhão, và mỗi động tác chà sau đó là một lượt mài.
4. Chú ý các nếp gấp và mép viền — cát và bụi đường đọng nhiều nhất ở đó. Mở nếp ra xối trực tiếp.

Giặt tay đúng cách — quy trình chuẩn cho bạt phủ xe

Với bạt ô tô và mọi loại có tráng bạc, giặt tay trên nền phẳng là cách hợp lý hơn cả. Làm theo thứ tự:

1. Pha dung dịch loãng, nước mát. Hoà tan hẳn chất giặt dịu vào chậu nước mát rồi mới dùng — không đổ chất giặt đặc thẳng lên vải. Không dùng nước nóng: nhiệt làm lớp phủ co và rạn.
2. Thấm ướt đều cả tấm bằng cách xối hoặc dùng khăn to thấm dung dịch lau khắp mặt.
3. Rửa mặt trong trước. Mặt trong là nơi có mốc và bụi bám vào lớp lót, thường bẩn hơn mặt ngoài dù nhìn thì ngược lại.
4. Dùng bàn chải lông mềm, đi một chiều, lực nhẹ. Không chà tròn, không chà tới lui trên lớp bạc. Chỗ bẩn cứng đầu thì để dung dịch ngấm thêm mười phút rồi chải lại, đừng tăng lực.
5. Xả thật kỹ, ít nhất hai đến ba lượt nước. Xà phòng còn đọng sẽ hút ẩm trở lại và làm bạt dính bụi nhanh gấp bội sau khi khô.
6. Không vắt xoắn. Xoắn là lớp phủ gãy theo nếp. Muốn ráo nhanh thì gấp đôi tấm bạt rồi vắt ép nhẹ bằng hai lòng bàn tay, hoặc treo lên cho nước tự chảy.

Riêng áo trùm xe máy loại vải dù mỏng, không tráng bạc, không nẹp cứng, thì có thể cho vào túi lưới cỡ rộng chạy máy chế độ nhẹ, nước lạnh, vắt tốc độ thấp, và giặt riêng một mẻ. Đừng nhét chung với quần áo — bụi đường và dầu máy trên bạt sẽ chuyển sang đồ mặc.

Phơi khô hai mặt — khâu quyết định bạt có mốc lại không

Bạt phủ xe khô nhanh hơn chăn ga rất nhiều, nên người ta hay chủ quan. Nhưng nó gấp thành nhiều lớp và cất trong cốp kín, tức là chỉ cần một chút ẩm còn sót cũng đủ để tuần sau mở ra thấy mốc.

• Phơi căng, không phơi gập đôi trên dây. Vắt qua dây phơi làm hai mặt áp vào nhau ở chỗ gập, đúng chỗ đó sẽ còn ẩm sau cùng. Nếu buộc phải vắt dây, giữa buổi phải trở mặt và đổi chỗ gập.
• Phơi nơi thoáng gió, tránh nắng gắt giữa trưa. Nghe hơi ngược đời với món đồ chuyên phơi nắng, nhưng nắng gay gắt đúng là thứ làm lớp phủ chống nắng lão hoá nhanh nhất. Nắng nhẹ buổi sáng cộng gió là đủ. Nguyên tắc chung về phơi đồ tránh giòn vải có ở bài cách phơi đồ tránh bạc màu, giòn vải do nắng gắt.
• Trở mặt giữa chừng. Mặt trong khô chậm hơn mặt ngoài, nhất là loại có lớp lót mút.
• Kiểm bằng mu bàn tay trước khi gấp: áp lên mặt vải, thấy mát lạnh nghĩa là còn ẩm. Đặc biệt kiểm kỹ đường may, mép viền và chỗ luồn dây rút — ba chỗ khô sau cùng.
• Mùa nồm thì cần quạt. Treo bạt trong nhà, bật quạt thổi ngang vài tiếng, hoặc bật máy hút ẩm. Không có gió thì bạt phơi cả ngày vẫn ẩm.

Thói quen dùng hằng ngày quyết định phân nửa

Giặt sạch một lượt chỉ giải quyết được hiện tại. Cái quyết định bạt bền hay hỏng nằm ở mấy thói quen nhỏ:

• Đừng trùm bạt lên xe khi xe còn ướt. Đây là nguyên nhân hàng đầu của mốc mặt trong và của mấy vệt ố trên sơn xe. Lau khô xe hoặc chờ ráo rồi hãy trùm.
• Đừng gấp bạt ướt nhét vào cốp. Mưa xong thì rũ nước, vắt lên chỗ thoáng, chiều về mới gấp. Cốp xe kín và ấm là môi trường mốc thích nhất.
• Đổi chỗ gấp mỗi lần. Gấp mãi một nếp thì lớp phủ nứt đúng theo đường đó và rách trước tiên.
• Giũ bạt trước khi trùm. Mất mười giây, đổi lại là không kéo cát mịn lê trên lớp sơn.
• Giặt định kỳ. Xe để ngoài trời thì khoảng hai đến ba tháng một lần; xe trong hầm hoặc mái che thì thưa hơn. Sau mỗi đợt mưa dài hoặc sau mùa nồm nên giặt một lượt.

Xe bẩn thì trong xe cũng bẩn theo — thảm lót sàn và bọc ghế cũng đến kỳ cần xử lý, cách làm có ở bài cách vệ sinh thảm ô tô, lót ghế xe.

Xử lý vài loại vết hay gặp

• Mốc đen mặt trong. Đeo khẩu trang, chải khô cho bay lớp mốc nổi trước, xối nước rửa trôi, rồi mới giặt bằng chất giặt dịu. Mốc ăn vào sợi thường để lại bóng xám mờ; mùi và bụi mốc thì xử lý được. Nguyên tắc chung khi đồ vải bị ẩm mốc có ở bài cách xử lý quần áo ẩm mốc ở Thanh Hoá.
• Vết dầu máy, nhựa đường. Chấm chất giặt đậm lên vết, để ngấm 15–20 phút rồi chải nhẹ. Không dùng xăng, không dùng dung môi mạnh.
• Nhựa cây, phân chim. Làm mềm bằng khăn ấm đắp lên vài phút rồi gạt nhẹ bằng cạnh thìa nhựa, sau đó mới giặt. Cạo khô là rách lớp phủ.
• Vệt muối trắng ở nhà ven biển. Xả nước sạch một lượt riêng trước khi giặt để rửa muối, vì muối đọng làm sợi vải giòn dần.

Dấu hiệu bạt đã hết tác dụng, nên thay

Giặt sạch không cứu được một tấm bạt đã hỏng chức năng. Bốn dấu hiệu:

• Lớp bạc bong thành mảng, sờ vào dính tay. Chỗ bong không còn phản xạ nắng nữa, và vụn bạc bám lên sơn xe.
• Vải sờ thấy khô ráp và giòn, kéo nhẹ ở mép thấy rạn hoặc rách theo sợi — đây là vải đã lão hoá vì tia nắng.
• Nước không còn đọng giọt mà thấm luôn qua bạt. Lớp chống thấm đã hết, trùm bạt lúc mưa thành ra giữ ẩm cho xe.
• Rách ở nhiều điểm, dây rút đứt, chun mép giãn hết. Bạt không ôm được thân xe thì gió lùa vào, tấm bạt đập phần phật vào sơn cả đêm — có khi hại hơn là không trùm.

Khi nào nên gửi tiệm

• Bạt ô tô khổ lớn — nhà không có sân rộng và nền phẳng để trải thì giặt tay rất khổ, mà giặt dở dang lại càng nhanh mốc.
• Mốc lan diện rộng sau mùa nồm, mùi nặng, giặt một lượt ở nhà không hết.
• Bạt nhiều lớp có lót mút — thứ khó nhất không phải là giặt mà là sấy cho khô tới lõi; sấy công nghiệp làm được việc này.
• Nhà chung cư không có chỗ phơi, nhất là vào mùa nồm ở Thanh Hoá.
• Dọn xe cuối năm, khi cần làm một lượt cả bạt phủ, thảm lót sàn và bọc ghế.

Bạt phủ xe và áo trùm xe máy không nằm trong bảng giá niêm yết của Nhà Gọn, vì kích thước và chất liệu chênh nhau quá nhiều — có tấm dù mỏng vài trăm gram, có tấm nhiều lớp nặng cả chục cân. Cách làm là gửi ảnh qua Zalo 0943 386 369 để được báo giá trước khi làm. Chụp cả tấm bạt trải ra, chụp gần chỗ tráng bạc và chỗ bẩn nặng thì bên tiệm ước công đoạn sát hơn. Nếu gửi kèm thảm mềm thì thảm tính 40.000–45.000đ/kg, thảm cứng 149.000đ/m²; khoản tẩy vết 30.000–200.000đ tuỳ vết và luôn báo giá trước. Cần lấy gấp trong 2 giờ hoặc gửi dịp lễ Tết thì phụ thu 20%.

Đồ được giặt riêng từng đơn — mỗi khách một mẻ, đếm món khi nhận và đếm lại khi trả — và sấy bằng máy sấy công nghiệp, tức là khô cả lớp lót bên trong chứ không phải khô mặt ngoài. Tiệm ở 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở cửa 7:00–21:00 tất cả các ngày; có lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, gọi 0943 386 369 để được báo phí trước khi chốt lịch.