Cách vệ sinh đệm lò xo tại nhà đúng cách

Chiếc đệm lò xo trong phòng ngủ là món đồ vải to nhất trong nhà mà bạn không thể mang ra giặt. Không tháo được, không nhét vào máy được, và cũng không phơi được. Mọi cách làm sạch nó đều phải xoay quanh đúng một giới hạn: đệm không được ướt sâu.

Hiểu giới hạn đó rồi thì phần còn lại dễ. Không hiểu thì rất dễ làm đúng cái việc mà tiệm hay được gọi tới sau đó — dội một chậu nước xà phòng lên vết ố, chà cho sạch, rồi hai tuần sau gọi hỏi vì sao phòng ngủ có mùi mốc và vết ố lại to gấp đôi lúc đầu.

Bài này viết theo kiểu thợ kể việc: làm được gì tại nhà, dừng ở đâu, và món nào thì gửi ra tiệm sẽ nhanh hơn tự xoay xở.

Vì sao ruột đệm không được ướt

Bên trong lớp vải áo là các cuộn thép nằm giữa nhiều lớp bông ép và mút, khâu kín, không tháo rời được.

• Nước đi xuống thì không đi lên. Đổ nước lên mặt đệm, nước xuyên qua lớp vải và nằm lại trong bông. Bên trong không có gió, không phơi được, nên nó ở đó rất lâu.
• Ẩm trong ruột là môi trường của mốc. Phòng ngủ kín, nhất là những ngày nồm tháng hai tháng ba ở Thanh Hoá, thì một mảng bông ẩm có thể cần cả tuần mới khô — thừa thời gian cho nấm mốc.
• Lò xo gặp ẩm thì gỉ. Gỉ ăn ra ngoài thành vệt nâu trên mặt đệm, và đó là loại vết không tẩy được vì nó đến từ bên trong.
• Vết loang rộng hơn vết cũ. Nước mang chất bẩn đi theo, khô tới đâu để lại viền vàng tới đó. Nhiều vết ố hình vòng tròn là dấu vết của lần chữa cháy trước.

Nguyên tắc rút gọn: làm ẩm bề mặt, thấm khô ngay, không bao giờ để nước chảy thành dòng xuống đệm.

Tháo hết lớp bọc ra trước

1. Lột ga, vỏ chăn, vỏ gối, tấm bảo vệ đệm. Cho vào giỏ riêng, đừng để lên sàn cạnh giường.
2. Tháo cả topper nếu có. Topper là món tháo rời được nên giặt riêng, cách làm có ở bài cách giặt vỏ bọc nệm, topper tại nhà.
3. Mở toang cửa sổ và bật quạt trước khi làm gì tiếp. Đệm để trần trong phòng thoáng nửa tiếng đã bay bớt hơi ẩm tích trong lớp mặt.
4. Nhìn kỹ mặt đệm dưới ánh sáng nghiêng. Rọi đèn pin điện thoại là gần như chắc chắn, vết ố cũ và vết mốc chấm hiện ra rõ hơn nhiều so với nhìn thẳng.

Nhịp thay ga cho phòng ngủ có bàn ở bài bao lâu nên giặt chăn ga một lần.

Hút bụi kỹ, cả hai mặt

Đây là việc hiệu quả nhất mà lại ít tốn công nhất trong cả bài, vì phần lớn thứ nằm trên đệm là bụi và tế bào da khô chứ không phải vết bẩn ướt.

• Dùng đầu hút bọc vải, đi chậm theo từng dải chồng mép lên nhau. Đi nhanh thì đầu hút lướt qua chứ không kéo được bụi trong thớ vải lên.
• Đầu hút khe cho các đường viền và nếp gấp. Rãnh quanh mép đệm và các nút chần là chỗ bụi đọng dày.
• Lật đệm hút cả mặt dưới. Mặt áp vào giát giường ẩm hơn mặt trên và gần như không ai kiểm tra.
• Hút luôn giát giường và sàn dưới gầm khi đệm đang dựng lên, vì hút xong đặt đệm lại chỗ bụi cũ thì công cũng bằng không.
• Đổ túi bụi ra ngoài, đừng để máy hút đầy nằm trong phòng ngủ.

Xử lý vết ố tại chỗ: từ ngoài vào trong

Chỗ này có một quy tắc nhỏ mà đổi hẳn kết quả: chấm từ mép ngoài của vết đi dần vào giữa, không làm ngược lại. Chấm từ giữa ra ngoài là đẩy chất bẩn lan sang vùng vải sạch, vết đang bằng đồng xu thành bằng bàn tay.

1. Thấm khô phần còn ướt trước. Lấy khăn trắng ấn xuống, đổi chỗ khăn liên tục. Không chà tới lui.
2. Pha dung dịch loãng. Nước mát với vài giọt chất giặt dịu là đủ cho phần lớn vết. Pha loãng hơn mức bạn nghĩ, vì xà phòng còn đọng trong đệm sẽ hút bụi và tạo vết mới.
3. Làm ẩm khăn, không làm ẩm đệm. Nhúng khăn rồi vắt thật kiệt, hoặc xịt sương lên khăn. Đừng xịt thẳng vào mặt đệm.
4. Chấm vòng ngoài trước, xoáy dần vào tâm vết. Mỗi lượt đổi sang chỗ sạch của khăn.
5. Thấm lại bằng khăn khô ngay, ấn mạnh để kéo ẩm ngược lên.
6. Hong khô hẳn vùng vừa làm bằng quạt chĩa thẳng vào đó, ít nhất vài tiếng. Đừng trải ga lại khi mặt đệm còn mát ẩm.

Vết nước tiểu trẻ em có cách riêng vì thành phần khác hẳn, xem bài cách tẩy vết nước tiểu trẻ em trên nệm, ga giường.

Khử mùi mà không làm ướt

• Baking soda rắc đều lên mặt đệm. Rây một lớp mỏng, để yên vài tiếng, càng lâu càng đỡ mùi, rồi hút sạch. Đây là cách khô nên không có rủi ro ẩm.
• Nắng gián tiếp và gió là bạn. Ngày nắng ráo, dựng nghiêng đệm gần cửa sổ vài tiếng. Đừng lôi hẳn ra sân phơi nắng gắt vì lớp mút bên trong dễ giòn.
• Đừng xịt nước hoa xịt phòng lên đệm. Mùi thơm trộn với mùi ẩm thường khó chịu hơn mùi gốc, mà độ ẩm thì vẫn nguyên đó.
• Mùi đến từ ẩm thì phải xử lý ẩm. Máy hút ẩm trong phòng ngủ vào mùa nồm giải quyết được nhiều hơn mọi loại xịt thơm cộng lại.

Xoay và lật đệm định kỳ

• Ba tháng xoay một lần — quay đệm một trăm tám mươi độ để đổi đầu và chân giường, cho vùng chịu lực không lún mãi vào một chỗ.
• Đệm hai mặt thì lật thêm, còn đệm một mặt có lớp êm chỉ định sẵn thì chỉ xoay chứ không lật.
• Dựng nghiêng vài phút mỗi lần xoay cho mặt dưới thoáng gió.
• Giát giường kín thì nên đổi sang giát thưa, để hơi ẩm từ mặt dưới có đường thoát.

Vì sao vỏ bọc chống thấm đáng tiền hơn

Nói thẳng: mọi cách xử lý ở trên đều là chữa. Món đáng đầu tư là cái chặn.

• Vỏ bọc chống thấm giữ chất lỏng lại ở lớp ngoài, nên sự cố đổ nước hay tè dầm chỉ còn là một món đồ mang đi giặt, không phải một vết ố vĩnh viễn trong ruột đệm.
• Nó tháo ra giặt được, tức là bạn có thể làm sạch thật sự chứ không chỉ lau bề mặt.
• Một tấm bọc dùng được nhiều năm và rẻ hơn nhiều so với thay cả chiếc đệm vì mốc ăn vào ruột.
• Chọn loại có màng thoáng khí, tránh loại nylon dày vì nằm bí và đọng hơi ở mặt dưới.

Những lỗi hay gặp

• Dội nước xà phòng lên vết ố rồi chà, hai tuần sau phòng có mùi ẩm.
• Thuê máy phun hơi nước làm sạch đệm lò xo, nước vào sâu hơn khả năng hút ra.
• Chấm vết từ giữa ra ngoài, vết loang gấp mấy lần ban đầu.
• Đổ thuốc tẩy lên vết vàng, đổi một vết vàng lấy một mảng bạc màu.
• Trải ga lại khi mặt đệm còn ẩm để kịp đi ngủ.
• Chỉ hút mặt trên, quên hẳn mặt dưới và giát giường.
• Xịt thơm đè lên mùi ẩm thay vì tìm chỗ ẩm.

Khi nào nên gửi tiệm

Cần nói rõ để bạn khỏi mất công gọi: ruột đệm lò xo là món không tháo ra giặt được, nên tiệm không nhận giặt ruột đệm như nhận một túi quần áo. Cái tiệm nhận là những món tháo rời:

• Ga giường, vỏ chăn, vỏ gối — theo mục giặt sấy chăn ga 35.000đ/kg với chăn ga thường.
• Vỏ bọc đệm, tấm bảo vệ đệm — món này tháo ra là giặt được như chăn ga.
• Nệm topper — bảng giá niêm yết 50.000đ/kg.
• Tẩy vết trên các món tháo rời — 30.000–200.000đ tuỳ mức độ và loại vết.

Còn với ruột đệm lò xo cỡ lớn, tiệm không áp giá sẵn và cũng không nhận bừa. Bạn gọi hoặc nhắn Zalo 0943 386 369, mô tả tình trạng kèm ảnh, để tiệm nghe rồi tư vấn phương án phù hợp — có khi là xử lý phần bọc, có khi là lời khuyên nên thay, và nói thẳng nếu chiếc đệm đó đã quá tầm.

Tiệm giặt riêng từng đơn — mỗi khách một lồng, đếm món khi nhận và đếm lại khi trả. Địa chỉ 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở cửa 7:00–21:00 tất cả các ngày; có lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường. Cần lấy trong 2 giờ hoặc gửi dịp lễ Tết thì phụ thu 20%.