Cách vệ sinh găng tay da, găng tay mô tô

Đôi găng da nằm trong cốp xe là món đồ bị bỏ quên lâu nhất trong nhà. Áo thì tuần giặt vài lần, mũ bảo hiểm thỉnh thoảng còn lôi ra phơi, riêng đôi găng thì cứ đeo vào, cởi ra, quăng vào cốp, hôm sau lại đeo. Cả năm không rửa lần nào.

Mà găng tay là món thấm mồ hôi nhiều nhất trong tất cả đồ bạn mặc trên người. Lòng bàn tay đổ mồ hôi liên tục, lại bị bịt kín trong lớp da không thoát hơi, cộng thêm bụi đường Thanh Hoá và cái nắng tháng sáu. Đến lúc cởi ra thấy mùi chua chua thì nhiều người mới giật mình — rồi phản xạ đầu tiên là quăng vào chậu ngâm với xà phòng.

Đó đúng là động tác giết đôi găng nhanh nhất. Bài này viết theo kiểu thợ giặt kể việc: chỗ nào làm được tại nhà, chỗ nào không cứu được, và chỗ nào nên đưa cho người có đồ nghề.

Vì sao không ngâm và không cho vào máy giặt

Da thuộc không phải vải. Vải là sợi dệt lại, nước vào rồi ra, sợi vẫn nguyên. Da là một tấm sợi collagen đã qua thuộc và bôi dầu để giữ mềm. Cái mềm mại bạn sờ thấy là nhờ lớp dầu đó, chứ không phải nhờ bản thân miếng da.

• Ngâm nước là rửa trôi dầu. Nước ngấm sâu đẩy dầu ra ngoài. Khi khô, sợi da co lại và dính bết vào nhau, chiếc găng cứng như bìa và nhỏ đi thấy rõ. Đút tay vào thấy chật ở khớp ngón, gập tay là nghe tiếng gãy nếp.
• Máy giặt cộng thêm lực. Lồng máy quay, găng va đập rồi bị vắt kiệt ở tốc độ cao. Phần mu bàn tay nhăn vĩnh viễn, chỉ ở kẽ ngón bung ra vì da ướt kéo căng đường may.
• Găng mô tô còn có keo. Giáp nhựa ở khớp ngón, đệm mút ở lòng bàn tay, miếng chống trượt — tất cả dán bằng keo. Nước nóng và lực vắt làm bong keo, giáp lỏng lẻo thì mất luôn tác dụng bảo vệ.
• Găng bị cứng thì gần như không hoàn nguyên. Dưỡng lại có thể lấy về phần nào độ mềm, nhưng chỗ đã co và gãy nếp thì ở đó luôn. Nói trước để bạn đừng mất công.

Nguyên tắc chung của mọi món đồ da đều vậy, chi tiết hơn thì xem bài giặt đồ da, túi da ở Thanh Hoá.

Chuẩn bị: đúng ba món, không cần hơn

Không phải mua bộ dụng cụ đắt tiền. Bạn chỉ cần:

• Hai chiếc khăn mềm — loại khăn microfiber hoặc khăn cotton cũ, không xù lông, không có hoa văn dễ phai màu. Một chiếc để lau ẩm, một chiếc để lau khô.
• Một dung dịch dịu. Nước ấm pha vài giọt xà phòng trung tính, loại rửa tay dịu hoặc sữa tắm không hạt, khuấy tan. Nếu có dung dịch chuyên cho đồ da thì càng đúng bài.
• Kem hoặc sáp dưỡng da để bôi lại sau khi găng đã khô hẳn.

Thứ không nên dùng: cồn, nước rửa chén đậm đặc, xăng thơm, thuốc tẩy, bàn chải cứng, và nước nóng già. Cồn hút hết dầu và làm da bạc trắng thành từng mảng, còn bàn chải cứng đánh xước lớp phủ bề mặt.

Lau găng bằng khăn ẩm — làm theo thứ tự

1. Phủi khô trước. Vỗ nhẹ hai chiếc găng vào nhau ngoài sân cho bụi rơi ra. Dính bụi mà lau ngay thì bụi thành bùn, chà đi chà lại là xước da.
2. Nhúng khăn rồi vắt thật kiệt. Khăn phải ở mức ẩm, sờ vào mát tay mà không nhỏ giọt. Đây là chỗ nhiều người làm sai nhất — khăn còn ướt là bạn đang ngâm găng theo kiểu chậm.
3. Lau từng mảng nhỏ theo một chiều. Bắt đầu từ mu bàn tay, sang các ngón, rồi lòng bàn tay, cuối cùng là cổ găng. Đừng chà tròn, đừng chà tới lui mạnh tay.
4. Kẽ ngón dùng khăn quấn quanh đầu ngón tay của bạn rồi luồn vào lau. Không dùng vật nhọn cạy.
5. Lau lại bằng khăn sạch chỉ thấm nước lã để lấy hết phần xà phòng còn sót. Xà phòng đọng lại sẽ để vệt trắng khi khô.
6. Thấm khô ngay bằng khăn thứ hai. Ấn nhẹ, không vắt xoắn chiếc găng.

Với vết bẩn cứng đầu như dầu xích, nhựa đường, vệt mực — dừng lại. Đừng thử mẹo trên mạng ở nhà, vì da hỏng một chỗ là hỏng luôn.

Làm khô: chỗ này quyết định găng sống hay chết

Nếu bạn chỉ nhớ được một điều trong cả bài, hãy nhớ điều này: da sợ nhiệt hơn sợ bẩn. Chín trên mười đôi găng hỏng ở tiệm mang tới là hỏng ở khâu sấy khô, không phải khâu lau.

• Không phơi nắng gắt. Nắng trưa Thanh Hoá làm mặt da bạc màu và cong vênh chỉ sau một buổi.
• Không hong quạt sưởi, không để cạnh bếp, không đặt trên nắp capo xe hay yên xe vừa đi về.
• Không sấy tóc. Kể cả nấc gió mát, người ta hay vô thức chuyển sang nấc nóng cho nhanh.
• Không cho vào máy sấy quần áo trong bất kỳ trường hợp nào.
• Treo nơi thoáng gió, trong bóng râm, mở miệng găng ra cho hơi thoát. Nhét vào lòng găng một nắm giấy báo vo tròn hoặc khăn giấy để giữ dáng và hút ẩm; thay giấy khi thấy giấy ẩm.
• Kiên nhẫn. Găng da thường cần một tới hai ngày mới khô hẳn từ trong ra ngoài. Vội là hỏng.

Dưỡng lại da sau khi khô

Lau xong mà bỏ đó là mới làm một nửa việc. Lần lau nào cũng lấy đi một ít dầu, phải trả lại thì da mới không nứt.

1. Chờ găng khô hoàn toàn. Bôi dưỡng lên da còn ẩm là nhốt hơi ẩm bên trong, sinh mốc.
2. Lấy lượng rất ít — bằng hạt đậu cho cả một chiếc găng. Thừa dưỡng thì da bết dính và bám bụi nhiều hơn trước.
3. Thoa bằng đầu ngón tay theo vòng tròn nhỏ, hơi ấm của tay giúp kem thấm đều. Chú ý khớp ngón và mép cổ găng là hai chỗ hay nứt.
4. Chờ khoảng mười lăm phút rồi lau lại bằng khăn khô để lấy phần dư trên bề mặt.
5. Đeo thử và gập tay vài lần cho da mềm lại theo dáng bàn tay bạn.

Nhịp hợp lý là dưỡng sau mỗi hai tới ba lần lau, hoặc khi thấy mặt da bắt đầu khô ráp. Cách cất giữ đồ da cho khỏi mốc trong mùa nồm thì có ở bài cách bảo quản túi xách da trong tủ, áp dụng cho găng cũng đúng.

Khử mùi bên trong — chỗ mùi thật sự nằm

Lau mặt ngoài bóng loáng mà đeo vào vẫn hôi, vì mùi nằm ở lớp lót. Mồ hôi ngấm vào lót, lót không khô kịp, thế là có mùi.

• Việc đơn giản nhất lại hiệu quả nhất: mở miệng găng và treo cho thoáng ngay sau mỗi lần chạy xe. Đừng nhét thẳng vào cốp xe kín khi găng còn ẩm mồ hôi.
• Túi hút mùi để qua đêm. Cho một ít baking soda hoặc than hoạt tính vào túi vải mỏng, nhét vào lòng găng, sáng hôm sau lấy ra và giũ sạch bột thừa. Đừng đổ bột trực tiếp vào trong găng.
• Lau phần lót với tới được bằng khăn ẩm vắt kiệt, rồi để khô hẳn trước khi cất.
• Đừng xịt nước hoa đè lên mùi mồ hôi. Hai mùi trộn lại thường khó ngửi hơn mùi gốc, còn cồn trong nước hoa lại hại da.
• Nói thật: găng dùng nhiều năm thì mùi chỉ giảm chứ khó mất hẳn. Đến ngưỡng đó, thay lót hoặc thay đôi mới là hợp lý hơn.

Găng tay vải, găng len, găng bảo hộ sợi bông thì lại xử lý theo hướng khác hẳn — có bài riêng ở cách giặt tất, vớ, găng tay và khử mùi.

Găng mô tô có giáp và khớp nhựa thì làm khác

Đôi găng của dân chạy xa không chỉ là miếng da. Nó là hỗn hợp da, vải lưới, nhựa, mút và keo, mỗi thứ chịu nước một kiểu.

• Tháo được phần nào thì tháo — lót rời, miếng dán cổ tay — rồi vệ sinh riêng.
• Phần giáp nhựa lau bằng khăn ẩm và nước lã, không cần dung dịch. Nhựa không hút bẩn như da.
• Phần vải lưới ở lưng bàn tay lau nhẹ bằng khăn ẩm; không chà bàn chải vì lưới rất dễ rách.
• Cẩn thận chỗ tiếp giáp da và nhựa — nước đọng ở khe đó lâu khô, dễ làm mủn keo. Thấm khô kỹ bằng góc khăn.
• Kiểm tra an toàn sau khi vệ sinh: giáp còn chắc không, chỉ khâu có bung không, khoá dán còn bám không. Đây mới là điều quan trọng hơn cả việc găng có đẹp hay không.

Những lỗi hay gặp

• Ném vào máy giặt chung với đồ thể thao vì nghĩ chế độ nhẹ thì không sao.
• Ngâm chậu nước xà phòng "cho ra hết mồ hôi" — ra hết dầu thì có.
• Sấy tóc cho nhanh khô để kịp đi làm sáng mai.
• Vắt xoắn chiếc găng như vắt khăn mặt.
• Bôi dưỡng thật dày cho bõ công, kết quả là găng bết và bám bụi gấp đôi.
• Cất găng ẩm vào cốp xe đóng kín giữa mùa nồm rồi hôm sau thấy mốc trắng.
• Dùng cồn sát khuẩn lau găng, tưởng vừa sạch vừa khử mùi, ba hôm sau da bạc từng vệt.
• Chà bàn chải đánh răng vào vết bẩn trên mặt da bóng.

Khi nào nên gửi tiệm

Có những trường hợp lau ở nhà là đủ, có những trường hợp càng làm càng hỏng. Nên mang ra tiệm khi:

• Găng da lộn, nubuck hoặc da cao cấp — mỗi loại một cách xử lý, làm sai một lượt là mặt da đổi hẳn.
• Dính dầu xích, nhựa đường, sơn, mực — nhóm vết này cần dung môi đúng loại và thao tác dứt khoát.
• Găng đã cứng, bạc màu hoặc nứt nhẹ và bạn muốn thử phục hồi trước khi bỏ.
• Mốc trắng lan rộng sau mùa nồm.
• Găng đắt tiền, găng kỷ niệm mà bạn không muốn liều tay.

Về giá: bảng niêm yết của tiệm hiện có mục chăm sóc áo da 70.000–300.000đ và chăm sóc váy da 40.000–120.000đ, còn găng tay chưa có mức cố định vì mỗi đôi một loại da và một mức hư hại khác nhau. Bạn gửi ảnh qua Zalo 0943 386 369 để tiệm báo giá theo món, xem giá rồi mới quyết, không phát sinh sau. Cần lấy trong 2 giờ hoặc gửi dịp lễ Tết thì phụ thu 20%.

Tiệm giặt riêng từng đơn — mỗi khách một lồng, đếm món khi nhận và đếm lại khi trả. Địa chỉ 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở cửa 7:00–21:00 tất cả các ngày; có lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, báo trước khi chốt lịch. Và nếu xem xong tiệm thấy đôi găng của bạn không cứu được, chúng tôi sẽ nói thẳng như vậy thay vì nhận rồi trả lại y nguyên.