Cách vệ sinh nệm cao su thiên nhiên tại nhà không làm mục nệm

Khách hay gọi hỏi tiệm: "Nệm cao su nhà em bé tè, giờ đem giặt thế nào?" Câu trả lời của tiệm luôn là một câu không mấy ai muốn nghe: đừng giặt. Nệm cao su thiên nhiên là loại nệm hiếm hoi mà càng giặt càng hỏng, và tiệm cũng không nhận giặt ruột nệm cao su vì biết chắc giặt xong trả lại khách một tấm nệm bở.

Nhưng không giặt không có nghĩa là để bẩn. Có cách làm sạch, khử mùi, xử lý vết ướt tại nhà mà không đụng đến nước và nắng, hai thứ nệm cao su sợ nhất. Bài này tiệm viết lại trọn bộ cách đó, kèm phần tiệm giúp được: giặt áo nệm, ga và tấm lót chống thấm.

Vì sao nệm cao su không giặt nước, không phơi nắng

Cao su thiên nhiên là mủ cây được đánh bọt và lưu hoá thành khối xốp có hàng triệu lỗ khí li ti. Chính cấu trúc này làm nệm êm và thoáng, nhưng cũng là lý do nó yếu trước ba thứ:

• Nước. Nước ngấm vào các lỗ khí thì gần như không thoát ra được, vì cao su không dẫn hơi ẩm như bông. Nệm ướt bên trong nhiều ngày sinh mốc, nặng mùi, và ngâm lâu làm mối liên kết cao su yếu đi.
• Nắng và nhiệt. Tia cực tím và nhiệt cao làm cao su lão hoá: bề mặt ngả vàng, khô cứng, rồi bở vụn khi ấn tay. Nệm phơi nắng vài lần là thấy rõ.
• Hoá chất mạnh. Nước tẩy, cồn đậm đặc, dung môi làm cao su chai và nứt bề mặt.

Vậy nên mọi cách vệ sinh nệm cao su đều xoay quanh một nguyên tắc: làm sạch khô, ẩm tối thiểu, khô bằng gió trong râm. Khác hẳn với đệm lò xo, vốn chịu được giặt phun hút bề mặt. Cách vệ sinh đệm lò xo tiệm đã viết riêng ở bài cách vệ sinh đệm lò xo tại nhà đúng cách, anh chị đừng áp cách đó sang nệm cao su.

Vệ sinh định kỳ: hút bụi và thông gió

1. Tháo hết lớp ngoài. Ga, áo nệm, tấm lót chống thấm tháo ra, đem giặt riêng. Ruột nệm trơ ra để làm.
2. Hút bụi hai mặt. Dùng đầu hút bàn chải mềm, hút chậm theo từng dải, chú ý các rãnh và lỗ thoáng, nơi da chết và bụi dồn lại. Lật nệm hút mặt dưới và bốn cạnh. Không dùng đầu hút cứng cào mặt nệm.
3. Dựng nệm thông gió. Dựng nệm nghiêng vào tường chỗ râm, mở cửa sổ hoặc bật quạt thổi qua hai đến ba tiếng. Việc này đẩy hơi ẩm tích trong nệm sau nhiều đêm ngủ ra ngoài.
4. Xoay nệm. Mỗi ba tháng xoay đầu thành đuôi để nệm lún đều, chỗ hay nằm không bị trũng sớm.

Tần suất hợp lý là hút bụi mỗi tháng một lần, nhà có người dị ứng bụi thì hai tuần. Mùa nồm ở Thanh Hoá, nệm đặt trên phản gỗ kín hay sát sàn dễ ẩm mặt dưới, nên kê lên giường có nan thưa để thoáng.

Xử lý vết bẩn tại chỗ

Tình huống	Cách làm	Tránh
Đổ nước, trà, sữa	Thấm ngay bằng khăn khô, ấn mạnh, thay khăn đến khi không còn ướt. Lau bằng khăn ẩm vắt kiệt pha xà phòng loãng, thấm khô lại	Chà xát, xả nước, máy sấy tóc nóng
Trẻ tè dầm	Thấm khô như trên, rồi lau bằng khăn ẩm pha giấm trắng loãng (một giấm bốn nước) để khử mùi, thấm khô, quạt gió đến khô hẳn	Để qua đêm mới xử lý, xịt nước hoa át mùi
Vết mồ hôi ố vàng	Lau khăn ẩm pha xà phòng loãng, sau đó rắc baking soda phủ chỗ ố, để vài giờ, hút sạch	Oxy già, nước tẩy javel
Vết máu	Khăn ẩm nước lạnh chấm nhẹ từ ngoài vào trong, thấm khô, lặp lại vài lượt	Nước nóng (làm máu bám chặt hơn)
Mốc lốm đốm mặt dưới	Lau khăn ẩm pha giấm loãng, thấm khô, dựng nệm cho quạt thổi đến khô. Kê nệm lên cao, thoáng	Phơi nắng "cho chết mốc"

Nguyên tắc chung cho mọi vết: khăn phải vắt gần khô, lau từng vùng nhỏ, và quan trọng nhất là làm khô bằng gió. Dựng nghiêng nệm, hướng quạt thẳng vào chỗ vừa lau, để nửa ngày đến một ngày. Chỗ lau còn mát tay là còn ẩm, chưa được trải ga lên.

Khử mùi nệm cao su

Nệm cao su mới có mùi mủ đặc trưng, nệm cũ có mùi mồ hôi, mùi ẩm. Cách đơn giản nhất là baking soda: rắc một lớp mỏng đều khắp mặt nệm, để từ sáng đến chiều, rồi hút bụi thật kỹ cho sạch bột. Baking soda hút mùi và hút ẩm nhẹ mà không làm hại cao su. Làm hai mặt nếu nệm nặng mùi.

Muốn thơm thì xịt lên ga, không xịt trực tiếp lên ruột nệm, vì cồn và tinh dầu bám vào cao su lâu ngày làm chai bề mặt.

Áo nệm, ga, tấm lót: lớp giáp cho nệm cao su

Vì ruột nệm không giặt được, lớp bọc ngoài chính là thứ giữ nệm sạch lâu dài. Tiệm khuyên dùng đủ ba lớp, theo thứ tự từ trong ra:

• Áo nệm đi kèm nệm hoặc mua rời, có khoá kéo bọc kín, chắn bụi và da chết.
• Tấm lót chống thấm phủ bên ngoài áo nệm, lớp chặn cuối cùng khi đổ nước hay trẻ tè. Có tấm này thì ruột nệm gần như không bao giờ phải xử lý vết ướt.
• Ga trải giường ngoài cùng, lớp tiếp xúc với người, thay giặt thường xuyên nhất.

Cả ba lớp này đều giặt được, và đây là phần tiệm giúp được anh chị. Tiệm nhận giặt áo nệm, ga, vỏ gối, tấm lót chống thấm theo nhóm chăn ga trong bảng giá hiện hành: 35.000đ/kg giặt sấy. Tấm lót chống thấm có lớp màng ở mặt dưới, giặt sai nhiệt là bong, tiệm giặt ở nhiệt vừa và sấy nhẹ; cách tự giặt ở nhà cho khỏi bong tiệm có viết ở bài cách giặt tấm lót chống thấm, ga chống thấm không bong lớp.

Ví dụ một chị tháo cả bộ của giường 1m6: áo nệm cao su, tấm lót chống thấm, ga chun và hai vỏ gối, cân được 3,2kg. Tiền giặt sấy: 3,2 × 35.000 = 112.000đ, chưa gồm phí lấy giao. Tiệm cân và báo tiền trước khi giặt, mỗi đơn giặt riêng. Cần lấy ngay sau 2 giờ thì cộng 20%, dịp lễ Tết cũng phụ thu 20%.

Lịch giặt tiệm hay gợi ý: ga một đến hai tuần một lần, áo nệm và tấm lót một đến hai tháng một lần, nhà có trẻ nhỏ hay thú cưng thì gần hơn. Lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, anh chị gọi 0943 386 369 hỏi trước. Nhà gửi chăn ga đều có thể dùng thẻ thành viên trả trước: Bạc nạp 500.000đ cộng 10%, Vàng 1.000.000đ cộng 15%, Kim Cương 2.000.000đ cộng 20%.

Nệm nhà anh chị không phải cao su?

Nhiều nhà không chắc nệm mình là cao su thiên nhiên hay foam. Cách nhận biết nhanh: cao su thiên nhiên nặng tay, đàn hồi trả lại ngay khi ấn, có mùi mủ nhẹ, mặt nệm thường có lỗ thoáng đều. Foam nhẹ hơn, ấn lún từ từ. Với đệm lò xo, foam, tiệm có vệ sinh bề mặt tại nhà, còn nệm topper mỏng thì giặt sấy theo cân, anh chị xem ở trang giặt nệm, đệm tại nhà Thanh Hoá. Còn nệm cao su, nhắc lại cho chắc: tiệm không giặt ruột, chỉ nhận lớp bọc ngoài.

Câu hỏi thường gặp

Nệm cao su thiên nhiên có đem ra phơi nắng cho hết mùi được không?

Không nên. Tia nắng và nhiệt làm cao su thiên nhiên lão hoá nhanh: bề mặt ngả vàng, khô, rồi bở vụn như bánh mì cũ. Muốn khử mùi, anh chị dựng nệm ở chỗ râm thoáng, bật quạt thổi qua vài giờ, hoặc rắc baking soda lên mặt nệm để nửa ngày rồi hút sạch.

Lỡ đổ nước, trẻ tè dầm lên nệm cao su thì xử lý thế nào?

Thấm ngay bằng khăn khô, ấn mạnh, thay khăn liên tục đến khi khăn không ướt nữa. Không chà, không xả nước vào. Sau đó lau chỗ đó bằng khăn ẩm vắt kiệt có pha xà phòng loãng, thấm khô lần nữa, rồi dựng nệm nghiêng cho quạt thổi vào vùng ướt đến khi khô hẳn, thường mất nửa ngày đến một ngày.

Tiệm có giặt nệm cao su không?

Tiệm không giặt ruột nệm cao su, vì cao su thiên nhiên không chịu được ngâm nước và sấy nhiệt, giặt là hỏng. Tiệm nhận giặt các lớp bao ngoài: áo nệm, ga, vỏ gối, tấm lót chống thấm, tính theo nhóm chăn ga 35.000đ/kg. Ruột nệm anh chị vệ sinh khô tại nhà theo hướng dẫn trong bài.

Bao lâu nên giặt áo nệm và tấm lót một lần?

Ga trải trực tiếp thì một đến hai tuần một lần. Áo nệm và tấm lót chống thấm nằm dưới ga, ít bẩn hơn, khoảng một đến hai tháng một lần, nhà có trẻ nhỏ hoặc thú cưng thì gần hơn. Ruột nệm hút bụi hai mặt mỗi tháng và xoay đầu đuôi mỗi ba tháng.

Nệm cao su bị mốc đen lốm đốm mặt dưới thì sao?

Mốc nhẹ ở mặt dưới thường do nệm đặt sát sàn hoặc trên phản gỗ kín, hơi ẩm không thoát được. Anh chị lau bằng khăn ẩm pha giấm loãng, thấm khô, quạt gió đến khô hẳn, rồi kê nệm lên giường có khe thoáng. Mốc ăn sâu thành mảng lớn, nệm có mùi và bở thì nên tính chuyện thay, vì không có cách giặt sạch ruột cao su.