Cách vệ sinh túi cói, túi đan mây tre không mốc, không bung sợi

Chuyến đi biển Sầm Sơn hồi hè, chiếc túi cói đựng khăn, kem chống nắng, chai nước. Về nhà, túi được treo lên móc sau cửa rồi quên luôn. Đến tháng hai, mùa nồm, lấy xuống định dùng thì thấy những chấm đen li ti ở đáy túi, sờ vào hơi ẩm, ngửi có mùi mốc.

Túi cói, túi cỏ bàng, túi đan mây tre là đồ làm từ sợi thực vật. Chúng nhẹ, đẹp, hợp đi chơi, nhưng có hai điểm yếu: hút ẩm và không chịu được ngâm nước. Bài này hướng dẫn cách làm sạch túi đan sau khi dùng, xử lý vết mốc nhẹ, và cất túi qua mùa nồm mà không mốc, không bung sợi.

Vì sao túi cói hay bị mốc

Sợi cói, cỏ bàng, mây, tre đều có cấu trúc xốp, hút hơi ẩm từ không khí. Túi đi biển về còn mang theo chút hơi nước, muối, cát, kem chống nắng dính tay. Treo vào chỗ kín, ít gió, gặp thêm mùa nồm ở Thanh Hoá là đủ điều kiện cho nấm mốc phát triển. Các chấm đen thường xuất hiện đầu tiên ở đáy túi và chỗ quai cầm, nơi hay ẩm và bẩn nhất.

Còn một lý do nữa: nhiều người nghĩ túi bẩn thì giặt, đem ngâm cả túi vào chậu nước. Sợi thực vật hút no nước sẽ phồng lên, mất phom, và nếu không khô kịp thì mốc từ bên trong.

Nguyên tắc chung: không ngâm, không giặt máy

• Không ngâm nước, không cho vào máy giặt. Túi sẽ mất dáng, sợi giãn ra rồi co lại không đều, mối đan dễ bung.
• Không dùng thuốc tẩy chứa clo hay chất tẩy mạnh. Sợi thực vật dễ bạc màu, giòn, gãy.
• Không phơi nắng gắt nhiều giờ. Nắng to làm sợi khô quá, giòn và bạc màu.
• Luôn thử ở góc khuất trước khi dùng bất kỳ dung dịch nào, kể cả nước pha giấm loãng. Túi nhuộm màu, túi có hoạ tiết vẽ tay có thể phai.

Các bước vệ sinh túi cói sau khi dùng

Bước 1: dốc ngược, chải sạch cát và bụi

Lấy hết đồ trong túi ra, lộn lớp lót nếu được. Dốc ngược túi, vỗ nhẹ vào đáy cho cát rơi ra. Dùng bàn chải lông mềm, như bàn chải đánh răng cũ, chải dọc theo hướng sợi đan để lấy cát và bụi kẹt trong khe. Chải ngang sợi dễ làm xơ sợi.

Bước 2: lau bằng khăn ẩm

Pha một chậu nước sạch với vài giọt xà phòng nhẹ hoặc nước rửa bát. Nhúng khăn mềm, vắt thật kiệt cho chỉ còn hơi ẩm, rồi lau từng mảng bề mặt túi. Quai cầm và đáy túi lau kỹ hơn. Sau đó dùng khăn ẩm nước sạch lau lại một lượt cho hết xà phòng.

Nước càng ít càng tốt. Khăn mà ướt sũng là đã sai.

Bước 3: thấm khô và phơi gió râm

Dùng khăn khô thấm lại toàn bộ bề mặt. Nhồi giấy hoặc khăn khô vào trong túi để giữ phom và hút ẩm từ bên trong. Đặt túi ở chỗ râm, thoáng gió, có thể để gần quạt. Đợi túi khô hoàn toàn, cả lớp lót, mới cất đi.

Xử lý túi cói đã bị mốc nhẹ

Nếu mốc mới chỉ là những chấm nhỏ trên bề mặt, có thể tự xử lý tại nhà:

1. Đem túi ra ngoài trời để chải mốc, tránh bào tử bay trong nhà. Đeo khẩu trang nếu bạn dễ dị ứng.
2. Chải khô lớp mốc trên bề mặt bằng bàn chải mềm.
3. Lau bằng nước pha giấm trắng loãng, khăn vắt thật kiệt. Thử trước ở một góc khuất như mặt trong đáy túi, đợi khô xem có bạc màu không rồi mới lau cả túi.
4. Lau lại bằng khăn ẩm nước sạch, thấm khô.
5. Phơi râm chỗ thoáng gió cho thật khô. Nắng sớm nhẹ trong thời gian ngắn giúp khô nhanh, nhưng đừng để cả ngày dưới nắng to.

Mùi ẩm còn sót lại: rắc một ít baking soda vào trong túi, để qua đêm rồi dốc ra, chải sạch.

Lớp lót vải bên trong

Nhiều túi cói có lớp lót vải cotton hoặc vải bố. Lớp này lại hay bẩn hơn mặt ngoài, vì tiếp xúc với kem chống nắng, đồ ăn, nước.

• Lót có khoá kéo hoặc khuy tháo ra được: tháo riêng, giặt tay bằng nước lạnh, xà phòng nhẹ, phơi khô hẳn rồi mới lắp lại.
• Lót khâu liền vào túi: lộn ra ngoài nếu được, lau bằng khăn ẩm có chút xà phòng, chấm nhẹ chỗ bẩn chứ không chà mạnh, rồi thấm khô ngay. Đừng để nước thấm qua lớp lót vào sợi cói.

Túi vải canvas, túi tote thì khác, vì vải chịu được giặt nước. Xem bài cách làm sạch túi tote, túi canvas không bị co và ố nếu nhà có cả hai loại.

Cất túi đan qua mùa nồm

Làm sạch đúng mà cất sai thì vài tháng sau vẫn mốc. Mấy nguyên tắc cất túi đan:

• Chỉ cất khi túi đã khô hoàn toàn. Sờ đáy túi và lớp lót, thấy còn mát tay là chưa khô.
• Nhồi giấy giữ phom. Dùng giấy trắng hoặc giấy pơ-luya, hạn chế giấy báo in đậm vì mực có thể dây ra lớp lót sáng màu.
• Bọc bằng túi vải thoáng hoặc vỏ gối cũ. Không bọc túi nilon kín, vì hơi ẩm bị giữ lại bên trong.
• Để chỗ khô, thoáng, không sát tường hay góc tủ ẩm. Có thể đặt thêm gói hút ẩm cạnh túi.
• Mùa nồm, vài tuần lấy ra kiểm một lần. Thấy chấm mốc mới thì xử lý ngay khi còn nhẹ.
• Đừng chồng đè túi khác hay đồ nặng lên. Sợi đan bị ép lâu sẽ gãy, móp.

Túi cói hay đi cùng nón cói, mũ cói trong mùa hè. Cách làm sạch và cất nón có ở bài cách làm sạch và bảo quản nón lá, nón cói, mũ cói. Nguyên tắc chống ẩm mốc cho cả tủ đồ thì xem bài cách bảo quản quần áo trong tủ không ẩm mốc.

Khi nào nên bỏ túi

Không phải túi nào cũng cứu được. Nên cân nhắc thay túi mới khi:

• Mốc đã ăn sâu vào sợi, chải và lau xong vẫn còn vệt đen loang, hoặc mốc quay lại chỉ sau vài ngày.
• Sợi giòn, gãy vụn khi bóp nhẹ, mối đan bung nhiều chỗ.
• Mùi mốc vẫn rõ sau khi đã làm sạch và phơi khô nhiều lần.
• Trong nhà có người dị ứng, hen suyễn, nhạy cảm với nấm mốc.

Túi dùng đựng đồ ăn hay đồ cho trẻ nhỏ mà đã mốc nặng thì càng không nên tiếc.

Phần còn lại sau chuyến đi biển

Túi cói thì nên tự chăm tại nhà theo các bước trên. Còn khăn tắm, đồ bơi, quần áo, chăn ga dính cát và mùi ẩm sau chuyến đi thì có thể gửi Nhà Gọn. Đồ được giặt riêng từng đơn bằng máy giặt sấy công nghiệp. Giặt sấy đồ thường 22.000đ/kg với đơn từ 8kg, 28.000đ/kg với đơn dưới 8kg, đơn tối thiểu 30.000đ; giặt sấy chăn ga 35.000đ/kg. Xem đầy đủ ở bảng giá.

Túi có lớp lót vải tháo rời hay món đồ đan đặc biệt thì bạn gọi tiệm mô tả trước để hỏi có nhận xử lý không. Nhà Gọn lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường; gọi 0943 386 369 để báo phí. Tiệm ở 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở 7:00–21:00 mọi ngày.

Câu hỏi thường gặp

Túi cói có giặt bằng máy giặt được không?

Không nên. Sợi cói, cỏ bàng, mây tre hút nước sẽ phồng lên, mất phom, mối đan dễ bung và khó khô, dễ mốc từ bên trong. Nên chải khô, lau bằng khăn vắt thật kiệt rồi phơi gió râm.

Túi cói bị mốc chấm đen xử lý thế nào?

Mang ra ngoài trời chải khô lớp mốc bằng bàn chải mềm, lau bằng nước pha giấm trắng loãng với khăn vắt kiệt, lau lại bằng nước sạch rồi thấm khô và phơi râm thật khô. Thử dung dịch ở góc khuất trước. Mốc ăn sâu hoặc quay lại liên tục thì nên thay túi.

Cất túi cói thế nào để qua mùa nồm không mốc?

Chỉ cất khi túi đã khô hoàn toàn, nhồi giấy giữ phom, bọc bằng túi vải thoáng chứ không bọc nilon kín, để chỗ khô thoáng, có thể đặt gói hút ẩm. Mùa nồm nên lấy ra kiểm vài tuần một lần.

Lớp lót vải trong túi cói giặt thế nào?

Lót tháo ra được thì giặt tay riêng bằng nước lạnh, xà phòng nhẹ, phơi khô hẳn rồi lắp lại. Lót khâu liền thì lau bằng khăn ẩm có chút xà phòng, chấm nhẹ chỗ bẩn và thấm khô ngay, không để nước thấm vào sợi cói.

Sau chuyến đi biển, đồ nào có thể gửi Nhà Gọn giặt?

Khăn tắm, đồ bơi, quần áo, chăn ga dính cát và mùi ẩm có thể gửi giặt: giặt sấy đồ thường 22.000đ/kg với đơn từ 8kg, 28.000đ/kg với đơn dưới 8kg, đơn tối thiểu 30.000đ. Nhà Gọn lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, gọi 0943 386 369 để báo phí.