Đám cưới tan lúc gần mười giờ đêm. Bạn về nhà, cởi bộ vest đi thuê ra treo lên móc, rồi mới thấy ống tay áo có vệt nhờ nhờ — chắc là nước sốt lúc chạm ly. Cổ áo ám mùi khói thuốc lẫn nước hoa.
Phản xạ của phần lớn mọi người là mai đem ra tiệm giặt cho sạch rồi hãy trả, cho nó tử tế. Người vội hơn thì lấy khăn ướt chà mạnh lên vệt bẩn, sợ để lâu ăn sâu vào vải.
Cả hai việc đó đều có thể khiến bạn phải bù nhiều tiền hơn là để nguyên. Đồ thuê không phải đồ của bạn, và mỗi tiệm cho thuê có quy định riêng về chuyện ai được giặt, giặt ở đâu, giặt thế nào.
Nguyên tắc đầu tiên: hỏi tiệm cho thuê trước khi làm bất cứ điều gì
Nghe có vẻ thừa, nhưng đây là bước cứu tiền nhiều lần nhất. Lý do rất thực tế:
- Nhiều tiệm đã tính tiền giặt vào giá thuê. Bạn đem đi giặt nơi khác là trả tiền hai lần cho cùng một việc, mà tiệm vẫn giặt lại trước khi cho khách sau thuê.
- Nhiều tiệm chỉ giặt ở một chỗ quen. Họ biết rõ lớp lót, phần dựng ở vai, chỗ đính kết nào dễ rụng của từng bộ. Người lạ không có thông tin đó.
- Hợp đồng thuê thường có điều khoản về việc tự ý xử lý. Đồ hỏng trong tay bạn thì phần thiệt hại thuộc về bạn, kể cả khi bạn làm hỏng vì đang cố làm cho nó sạch hơn.
Cách hỏi cho gọn: chụp ảnh vết bẩn ngay lúc phát hiện, chụp thêm một ảnh toàn bộ trang phục, nhắn cho tiệm kèm ảnh và ba câu — bộ này em có được tự đem giặt không, nếu không thì em trả nguyên trạng phải không, và chỗ này tiệm có tính thêm phí gì không. Nhắn tin chứ đừng chỉ gọi điện, để hai bên còn cái đối chiếu về sau. Nếu tiệm bảo bạn tự lo phần giặt, hỏi thêm bộ này giặt khô hay giặt nước — câu trả lời đó quyết định mọi việc tiếp theo.
Những việc bạn được phép làm ngay khi về nhà
Trong lúc chờ tiệm trả lời, có mấy việc gần như không có rủi ro mà lại giúp bộ đồ đỡ xuống cấp:
- Treo lên móc có vai rộng, ở nơi thoáng. Đừng vắt lên thành ghế, đừng nhét vào túi nilon. Đồ mặc cả buổi tối đã ngấm mồ hôi ở nách và lưng, gói kín qua đêm là sáng hôm sau có mùi chua.
- Phơi gió chứ đừng phơi nắng gắt. Một đêm ở chỗ có gió lùa đủ để bay phần lớn mùi khói thuốc và mùi thức ăn. Nắng trực tiếp làm bạc màu, nhất là vải nhuộm đậm và vải lụa.
- Chải bụi bằng bàn chải lông mềm hoặc lăn bụi, xuôi theo chiều sợi vải, nhẹ tay, tập trung ở vai và ngực áo.
- Thấm vết còn ướt bằng khăn giấy trắng. Chỉ thấm từ trên xuống, không chà tới lui. Chà là bạn đang xoa vết bẩn rộng ra và ép nó vào sâu giữa các sợi vải.
- Kiểm và ghi lại hiện trạng. Đếm đủ khuy, kiểm khoá kéo, xem có chỗ nào sứt chỉ hay rụng hạt không, rồi chụp ảnh lại. Đây là bằng chứng của bạn khi trả đồ.
Với đồ chỉ nhăn nhẹ mà không đính kết, cách làm phẳng an toàn là treo trong phòng tắm vừa xả nước nóng, đóng cửa chừng mười lăm phút cho hơi nước làm nếp nhăn giãn ra, rồi treo ra chỗ thoáng. Cách này không đụng nhiệt trực tiếp vào vải.
⚠️ Trước khi định dùng bất cứ chai tẩy nào lên đồ thuê: nhớ là bạn đang thí nghiệm trên tài sản của người khác. Đọc nhãn hướng dẫn của nhà sản xuất trên bộ đồ và trên chai hoá chất, làm đúng theo đó; không chắc thì hỏi tiệm cho thuê hoặc thợ giặt có nghề, đừng đoán. Tuyệt đối không trộn thuốc tẩy clo (Javel) với giấm hay sản phẩm chứa amoniac — hỗn hợp sinh khí độc gây bỏng đường hô hấp; mỗi lần chỉ dùng một loại, xả sạch nước rồi mới sang loại khác. Làm ở nơi thoáng gió, đeo găng cao su, tránh dây vào mắt — văng vào mắt thì rửa bằng nhiều nước sạch rồi đi khám. Giữ hoá chất trong chai gốc có nhãn, để xa tầm trẻ con.
Những việc tuyệt đối đừng tự làm
Đây là nhóm gây thiệt hại lớn nhưng lại hay bị làm nhất, vì nó có vẻ vô hại.
- Cho vào máy giặt bất kỳ món đồ có phom. Vest, áo dạ, măng tô, váy dạ hội đều có lớp lót và lớp dựng bên trong; nước và lồng quay làm hai lớp co khác nhau, vai nhăn dúm, ngực áo mất phom, không phục hồi được tại nhà. Vì sao vest phải giặt khô có ở bài giặt vest ở Thanh Hoá.
- Tự tẩy vết trên vải cao cấp. Lụa, tơ tằm, nhung, voan, vải nhuộm đậm và vải in nhũ đều phản ứng khó lường với chất tẩy. Vết bẩn có thể biến mất, nhưng thay vào đó là quầng loang bạc màu to gấp ba, mà quầng bạc màu thì không tẩy ngược lại được.
- Là trực tiếp lên phần đính kết. Kim sa, hạt cườm, hoa nổi, ren dán, chữ in nhũ gặp bàn là nóng là chảy dính vào mặt đế bàn là. Bạn mất bộ đồ và hỏng luôn cái bàn là.
- Ngâm đồ trong chậu qua đêm. Ngâm lâu làm màu phai chéo sang phần vải sáng của chính bộ đồ đó — hay gặp ở áo dài phối hai màu và đồ biểu diễn nhiều mảng màu.
- Sấy tóc thổi nóng cho khô nhanh hoặc cắt chỉ thừa, gỡ hạt lủng lẳng. Nhiệt điểm làm co cục bộ, để lại nếp gợn không gỡ được; còn kéo một sợi chỉ có khi tháo cả đường đính kết. Cứ để nguyên rồi báo lại.
Đồ biểu diễn, đồ múa thuê theo đợt còn khó hơn vest vì thường là vải mỏng phối kim tuyến — cách xử lý riêng cho nhóm này ở bài cách giặt trang phục biểu diễn, đồ múa.
Báo vết bẩn trung thực — nói sớm rẻ hơn giấu
Nhiều người ngại nên gấp bộ đồ cho khéo, giấu vệt bẩn vào mặt trong rồi trả, mong tiệm không để ý. Tiệm nào cũng kiểm trước khi cho khách sau thuê, nên chuyện vỡ ra chỉ là sớm hay muộn. Cách báo gọn gàng:
- Chỉ đúng chỗ. Trải bộ đồ ra, chỉ tay vào từng vết, nói rõ vết này dính gì và dính lúc nào. Thợ giặt xử lý vết dầu mỡ khác hẳn vết rượu vang hay vết mực.
- Nói thật đã làm gì lên vết đó. Lỡ chấm nước hay lỡ xịt gì lên thì phải nói. Thợ cần biết để chọn cách xử lý tiếp, chứ không phải để trách bạn.
- Hỏi thẳng khoản phí — phí giặt riêng, phí tẩy vết hay phí đền tuỳ mức hỏng — ngay tại quầy và xin tin nhắn xác nhận bạn đã trả đủ số món, tình trạng như đã ghi. Đây là chỗ hay phát sinh tranh cãi về sau.
Nói thẳng để bạn khỏi kỳ vọng quá: không phải vết nào cũng ra hết. Vết rượu vang đỏ, vết dầu mỡ khô lâu ngày, vết mực bút bi trên vải sáng màu — kể cả thợ có nghề với máy chuyên dụng thì nhiều trường hợp cũng chỉ làm mờ đi chứ khó sạch hẳn.
Gói đồ thế nào khi mang trả
Bộ đồ có thể sạch nhưng vẫn bị chê vì cách gói. Vài điểm đơn giản:
- Đồ phải khô hẳn mới gói. Đồ còn ẩm bọc kín, đi xe hai chục phút là bắt đầu hầm hơi; tới hôm sau tiệm mở ra đã có mùi mốc, mà mùi mốc thì tính là hỏng.
- Trả trên móc và trong túi bọc gốc nếu tiệm đưa kèm — móc vai rộng giữ phom vest và áo dạ, móc dây thép mỏng làm gãy vai áo. Túi vải không dệt thoáng hơn túi nilon kín.
- Gấp theo nếp cũ nếu buộc phải gấp, lót giấy mềm ở chỗ gấp để không tạo nếp hằn mới. Váy dài gấp đôi ở eo, không gấp ngang thân váy.
- Trả đủ phụ kiện và trả đúng hạn. Nơ, thắt lưng, khuy măng sét, mấn, khăn choàng, túi bọc, móc — kiểm theo danh sách lúc nhận, vì phụ kiện thiếu là khoản đền hay bị quên. Trễ một ngày ở đồ cưới, đồ hội có khi phá vỡ lịch của khách sau.
Khi tiệm cho thuê bảo bạn tự lo phần giặt
Lúc đó bạn cần chỗ giặt theo chiếc, xử lý được đồ có phom và có đính kết, báo giá trước khi làm. Mang cả bộ tới cho thợ nhìn tận mắt, nói rõ đây là đồ thuê phải trả trong bao lâu, và chỉ từng vết — hoặc chụp ảnh gửi trước qua Zalo cho đỡ mất công đi lại. Nếu bạn làm nghề cho thuê trang phục và cần mối giặt đều tay theo đợt, cách phối hợp giữa hai bên có ở bài giặt là cho tiệm cho thuê vest, áo cưới ở Thanh Hoá.
Về giá tại tiệm: giặt khô theo chiếc vest 89.000–119.000đ, ghi lê 45.000–56.000đ, áo dài trơn 80.000đ, áo dài kiểu 90.000–250.000đ, quần và áo dài truyền thống 100.000–300.000đ/bộ, váy dạ hội 150.000đ, váy cưới 500.000đ, áo váy ngắn 77.000đ, áo váy dài 99.000đ, sơ mi 50.000–60.000đ, quần Âu hoặc kaki hoặc jeans 55.000đ, khăn choàng 90.000–180.000đ, mũ 30.000–150.000đ. Tẩy vết 30.000–200.000đ tuỳ loại vết và diện tích. Lấy ngay trong 2 giờ hoặc gửi dịp lễ Tết thì phụ thu 20%. Món ngoài bảng niêm yết thì tiệm không tự đặt giá — bạn gửi ảnh qua Zalo 0943 386 369 để được báo giá theo món.
Tiệm dùng máy giặt sấy công nghiệp, giặt riêng từng đơn nên đồ nhà bạn không nằm chung lồng với đồ khách khác, đếm món khi nhận và khi trả để hai bên cùng đối chiếu. Địa chỉ 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở cửa 7:00–21:00 tất cả các ngày, có lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường.
Đồ thuê sắp tới hạn trả — đưa Nhà Gọn xem giúp
Chụp ảnh vết bẩn và cả bộ đồ, gửi Zalo 0943 386 369 để tiệm xem trước và báo giá theo bảng niêm yết. Giặt riêng từng đơn, đếm món khi nhận và khi trả. Mở cửa 7:00–21:00 tất cả các ngày.
Đặt giặt online