Vì sao quần áo bị rách, thủng lỗ nhỏ sau khi giặt

Chiếc áo thun trắng mới mua tháng trước, giặt chừng năm sáu lần. Hôm nay đem ra phơi, giơ lên ánh sáng thì thấy ba bốn cái lỗ tròn bằng đầu tăm, nằm thành một dải ngang qua bụng. Áo còn mới cứng, cổ chưa giãn, màu chưa xuống.

Phản ứng đầu tiên của gần như ai cũng vậy: vải này kém thật. Rồi lần sau mua áo hãng khác, đắt hơn, và sáu tuần sau lại thấy đúng mấy cái lỗ ấy, cũng đúng chỗ ấy.

Ở tiệm, khách mang đồ tới hỏi chuyện này khá thường. Và trong phần lớn trường hợp, thủ phạm không phải chất vải — nó nằm ngay trong cái máy giặt nhà bạn, hoặc nằm trên chính bộ đồ được giặt cùng mẻ.

Đọc vị trí lỗ để đoán thủ phạm

Trước khi đổ lỗi cho ai, hãy trải phẳng món đồ ra và ghi lại lỗ nằm ở đâu, hình gì, mép thế nào. Vết rách rất hay khai ra nguyên nhân.

• Lỗ tròn nhỏ thành cụm ở bụng, eo, ngực dưới — nghi phụ kiện kim loại của chính bộ đồ: khoá kéo quần, khuy jean, mặt khoá thắt lưng, móc áo lót.
• Rách thành đường dài, xước dọc theo một chiều — nghi gờ sắc trong lồng máy hoặc vật lạ mắc kẹt.
• Nhiều món trong cùng một mẻ đều dính vết ở chỗ ngẫu nhiên — gần như chắc chắn là lỗi từ phía máy, không phải từ đồ.
• Vết loang nhạt màu rồi mới mủn ra — nghi chất tẩy đổ trực tiếp lên vải.
• Bung đường may ở vai, nách, đũng quần — nghi nhét quá tải, đồ bị kéo căng trong lồng.
• Lỗ rải rác trên đồ len, dạ, lụa cất lâu trong tủ — nghi côn trùng, chuyện này không liên quan tới giặt.

Có vị trí rồi thì việc còn lại nhẹ đi rất nhiều: bạn chỉ cần chặn đúng một nguyên nhân thay vì thay cả thói quen giặt.

Khoá kéo, khuy jean và móc áo lót

Đây là nhóm gây rách hay gặp nhất, và cũng dễ chặn nhất.

Trong lồng máy, quần jean cứng với khoá kéo mở toang quay tròn cùng áo thun mỏng suốt bốn mươi phút. Mỗi vòng quay là một lần răng khoá cào qua sợi vải. Sợi cotton mảnh đứt dần từng chút, tới lúc nào đó thì thủng hẳn. Móc kim loại của áo lót cũng vậy, thậm chí còn hay móc thẳng vào lỗ dệt của áo len mỏng rồi kéo tuột cả một đường sợi.

1. Cài kín khoá kéo, cài khuy quần trước khi bỏ vào máy. Chỉ mất mấy giây.
2. Lộn trái quần jean, quần kaki để răng khoá và khuy nằm khuất bên trong.
3. Áo lót có móc, áo có đính hạt hoặc đính tán thì cho vào túi lưới riêng.
4. Tách đồ nặng cứng khỏi đồ mỏng. Jean, kaki, đồ bò đi một mẻ; áo thun, sơ mi, đồ mỏng đi mẻ khác.

Cách bỏ đồ có khoá kéo, cúc kim loại, đính tán vào máy sao cho không hại đồ khác có bài riêng ở giặt đồ có khoá kéo, cúc kim loại, đính tán.

Lồng máy có gờ sắc, đồng xu bỏ quên

Nếu vết rách là đường dài hoặc nhiều món cùng mẻ đều dính, hãy đi kiểm cái máy. Việc này làm được trong mười phút.

• Tắt nguồn, đưa tay rà quanh mặt trong lồng — nhất là các mép lỗ thoát nước và chỗ nối. Gờ kim loại vênh lên chỉ vài milimet là đủ xé vải.
• Lật kỹ khe gioăng cao su ở cửa máy cửa ngang. Chỗ đó hay giấu kẹp tóc, đinh ghim, mảnh nhựa, tăm.
• Móc túi quần trước mỗi mẻ. Đồng xu, chìa khoá, bấm móng tay lọt vào lồng là quay như viên đá suốt cả chu trình.
• Nghe tiếng máy khi chạy. Có tiếng lạch cạch kim loại là có vật lạ, dừng máy kiểm ngay.
• Máy dùng lâu năm, lồng có vết gỉ thì gọi thợ xem, đừng tự mài.

Nhét quá tải và chất tẩy đổ thẳng lên vải

Hai lỗi này khác nhau nhưng thường đi cùng một tâm lý: tiết kiệm, làm cho nhanh.

Quá tải khiến đồ không còn chỗ xoay, bị ép chặt vào thành lồng rồi kéo căng ở các mối nối. Hậu quả không phải lỗ tròn mà là bung chỉ ở vai, nách, đũng quần và giãn dão cổ áo. Nguyên tắc dễ nhớ: đồ khô cho vào chỉ chiếm khoảng ba phần tư lồng, ấn nhẹ tay xuống vẫn thấy còn khoảng trống.

Chất tẩy đổ trực tiếp lên vải khô là chuyện khác. Chỗ tiếp xúc chịu nồng độ đậm đặc, sợi vải yếu đi, ban đầu chỉ thấy nhạt màu, vài lần giặt sau thì mủn ra thành lỗ. Cách đúng là hoà tan chất giặt vào nước trước, hoặc đổ vào ngăn chứa của máy, rồi mới cho đồ vào.

Khi lỗ không phải do giặt

Có một nhóm lỗ thủng bị đổ oan cho cái máy giặt. Dấu hiệu chung là lỗ rải rác không theo dải nào, xuất hiện trên đồ ít mặc, cất lâu trong tủ.

• Côn trùng cắn đồ cất lâu. Đồ len, dạ, lụa để trong tủ kín cả mùa là món khoái khẩu của nhậy. Lỗ nhỏ, mép gọn, hay ở nếp gấp.
• Mốc và ẩm mùa nồm. Ở Thanh Hoá, tháng hai tháng ba tường đổ mồ hôi, đồ cất khi còn hơi ẩm sẽ mục dần từ trong thớ.
• Mòn tự nhiên. Áo mặc hai ba năm thì vùng nách, khuỷu, mông quần mỏng đi thật; đây là hết tuổi chứ không phải hỏng.
• Tàn thuốc, tia lửa hàn, bàn là quá nóng — lỗ có mép cháy sém, sờ hơi cứng.

Nhóm này chặn bằng cách cất đồ khô hẳn, để nơi thoáng, có gói hút ẩm, và mỗi mùa lôi ra phơi gió một lần.

Cách phòng cho cả tủ đồ

1. Phân loại trước khi giặt: đồ nặng cứng riêng, đồ mỏng riêng, đồ có phụ kiện kim loại riêng.
2. Túi lưới cho nhóm dễ tổn thương: áo lót, tất, đồ ren, áo lụa, đồ len mỏng. Cách chọn cỡ túi và cho đồ vào đúng có ở bài dùng túi lưới giặt đồ đúng cách.
3. Cài khoá, cài khuy, lộn trái quần jean và áo có in hình.
4. Móc túi, kiểm gioăng cửa thành thói quen trước mỗi mẻ.
5. Đừng nhồi lồng. Chia hai mẻ nhỏ vẫn nhanh hơn là giặt một mẻ hỏng đồ.
6. Chọn chế độ theo chất vải, đồ mỏng dùng vòng vắt thấp.
7. Vá sớm. Lỗ bằng đầu tăm khâu vài mũi là xong; để một tháng nó thành lỗ bằng đồng xu.

Cái nào cứu được, cái nào không

Nói thẳng để bạn khỏi mất công: vải đã thủng thì không liền lại được. Việc còn lại là chặn cho lỗ khỏi rộng ra và làm cho nó bớt lộ.

• Lỗ nhỏ trên áo thun — khâu vắt sổ mặt trong bằng chỉ cùng màu, gần như không thấy khi mặc.
• Lỗ trên vải dày, jean, kaki — vá bằng miếng dán ép nhiệt ở mặt trong, khá bền.
• Rách đường dài ở đường may — thợ may khâu lại được, thường rẻ hơn bạn tưởng.
• Đồ đã mục cả mảng, giơ lên thấy vải mỏng dính — nên nghỉ; giặt tiếp là rách chỗ khác.

Khi nào nên gửi tiệm

Nên mang ra tiệm giặt là Thanh Hoá khi:

• Đồ đắt tiền, đồ kỷ niệm, đồ có chi tiết đính kết mà bạn ngại giặt máy ở nhà.
• Vest, áo dạ, áo lông vũ, váy cưới — nhóm này giặt khô theo chiếc, không nên vào máy gia đình.
• Nhà không có máy sấy trong mùa nồm, đồ phơi mấy ngày không khô rồi mục dần.
• Cần xử lý vết bẩn cứng đầu mà bạn không muốn tự đổ chất tẩy lên vải.

Về giá, tiệm niêm yết rõ: giặt sấy quần áo thường dưới 8kg 28.000đ/kg, từ 8kg trở lên 22.000đ/kg, đơn tối thiểu 30.000đ. Giặt khô theo chiếc thì sơ mi 50.000–60.000đ, quần Âu/kaki/jeans 55.000đ, vest 89.000–119.000đ, áo khoác 40.000–120.000đ. Mục tẩy vết 30.000–200.000đ tuỳ vết, xem đồ rồi báo giá theo món trước, bạn chốt xong mới làm. Cần lấy trong 2 giờ hoặc gửi dịp lễ Tết thì phụ thu 20%.

Tiệm dùng máy giặt và máy sấy công nghiệp, giặt riêng từng đơn và đếm món khi nhận, đếm lại khi trả. Lúc nhận đồ, nhân viên xem qua từng món; chỗ nào đã sờn, mục hay bung chỉ sẵn thì ghi nhận và báo bạn ngay, vì những chỗ đó rất dễ rộng ra dù làm đúng quy trình. Nếu nhận đồ về mà thấy hư hỏng nghi phát sinh khi giặt, bạn chụp ảnh và nhắn Zalo 0943 386 369 sớm để tiệm đối chiếu với biên nhận — quy trình xử lý có nói kỹ ở bài khi đồ gửi giặt bị hư hỏng, mất món. Địa chỉ 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở cửa 7:00–21:00 tất cả các ngày; có lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường.