Sáng đầu đông, trời hanh, môi nứt. Bạn kéo chiếc áo len qua đầu, nghe lách tách mấy tiếng, tóc dựng đứng như vừa chạm tay vào quả bóng bay. Mặc thêm cái váy liền, đi được mấy bước là vải hút chặt vào bắp chân, gỡ ra lại dính vào.

Nhiều người nghĩ đó là do nước giặt kém, hoặc do vải rẻ. Thực ra nguyên nhân chính nằm ở không khí, ở loại sợi, và ở cái máy sấy.

Bài này giải thích tĩnh điện trên quần áo sinh ra thế nào, vì sao mùa hanh khô nó nặng hơn hẳn, rồi mới tới các cách xử lý đi đúng vào cơ chế đó.

Tĩnh điện sinh ra từ cọ xát, nhưng tích lại vì trời khô

Khi hai bề mặt vật liệu khác nhau cọ vào nhau, một ít điện tích chuyển từ bên này sang bên kia. Áo len cọ vào tóc, váy polyester cọ vào quần tất, áo khoác nylon cọ vào áo nỉ bên trong. Việc này diễn ra quanh năm, mùa nào cũng có.

Điều khác nhau giữa các mùa là điện tích có thoát đi được hay không. Khi không khí ẩm, trên bề mặt từng sợi vải luôn bám một lớp hơi nước cực mỏng. Nước dẫn điện, nên điện tích vừa sinh ra đã rò đi dần mà ta không hề nhận thấy.

Những ngày gió bấc hanh khô, lớp ẩm đó gần như biến mất. Không khí khô không dẫn điện, vải khô cũng không, nên điện tích cứ thế tích lại trên áo. Tới khi đủ nhiều thì nó hút vải vào người, hút tóc lên, và phóng ra thành tiếng lách tách khi bạn cởi đồ hay chạm tay nắm cửa.

Hiểu được điểm này thì mọi cách chữa đều quy về một ý: cho điện tích một đường thoát, mà đường thoát dễ nhất chính là một chút độ ẩm.

Nhóm vải nào hay bị nhất

Sợi tổng hợp như polyester, nylon, acrylic, spandex gần như không hút nước. Chúng khô rất nhanh, đó là ưu điểm, nhưng cũng vì vậy mà trên bề mặt sợi hầu như không giữ được chút ẩm nào để dẫn điện đi. Váy lót, váy xếp ly, áo khoác gió, quần tất, áo giữ nhiệt mỏng là những món hay "bám người" nhất.

Cotton, lanh, rayon thì ngược lại, sợi hút ẩm tốt nên ít khi tĩnh điện nặng. Len là trường hợp đặc biệt: sợi len giữ được ẩm, nhưng lại rất dễ nhận và nhường điện tích khi cọ vào tóc hoặc vào vải tổng hợp, nên áo len mặc chồng lên áo polyester là cặp đôi gây lách tách quen thuộc.

Để ý thêm: khi vải pha nhiều sợi tổng hợp mặc chồng lên nhau, ví dụ áo giữ nhiệt bên trong và áo khoác nỉ poly bên ngoài, tĩnh điện thường nặng hơn so với mặc từng món riêng. Cách giặt đồ giữ nhiệt cho đúng có ở bài giặt đồ giữ nhiệt mùa lạnh không mất khả năng giữ ấm.

Vì sao sấy quá khô làm mọi thứ tệ hơn hẳn

Trong lồng sấy, quần áo vừa lộn vừa cọ vào nhau liên tục trong nhiều chục phút. Đó là môi trường sinh điện tích lý tưởng. Lúc đồ còn ẩm thì chưa sao, nước trong sợi vẫn dẫn điện tích đi. Nhưng khi đồ đã khô kiệt mà máy vẫn quay, vải mất hết lớp ẩm trong khi vẫn cọ xát, điện tích tích lại rất nhanh.

Thêm một yếu tố: nhiệt sấy cao làm sợi tổng hợp khô tới mức gần như tuyệt đối, và lớp nước xả phủ trên sợi cũng bị hao đi phần nào. Kết quả là mẻ đồ lấy ra kêu lách tách, các món dính chùm vào nhau, còn váy thì hút vào chân cả ngày hôm đó.

Nếu bạn đang phân vân giữa sấy và phơi cho từng loại đồ, bài sấy máy hay phơi nắng có so sánh chi tiết. Những lỗi dùng máy sấy khác thì xem ở lỗi thường gặp khi dùng máy sấy quần áo.

Các cách xử lý đi đúng vào cơ chế

  1. Đừng sấy tới khô kiệt. Rút ngắn thời gian sấy, lấy đồ ra khi các đường may dày vẫn còn hơi ẩm, rồi treo cho khô nốt trong phòng. Đây là thay đổi có tác dụng rõ nhất với đồ tổng hợp.
  2. Tách vải tổng hợp khỏi cotton khi sấy. Hai nhóm vải khác nhau cọ vào nhau thì trao đổi điện tích nhiều hơn. Chúng cũng khô ở tốc độ khác nhau: cotton còn ẩm thì polyester đã khô từ lâu và bị sấy khô kiệt. Sấy riêng, đồ tổng hợp chỉ cần thời gian ngắn.
  3. Dùng nước xả đúng liều. Nước xả để lại trên sợi một lớp mỏng giúp giảm ma sát và giữ một chút ẩm, nên điện tích khó tích hơn. Nhưng đổ nhiều không phải là tốt: lớp phủ dày làm vải bí, giảm thấm hút và dễ đọng thành vệt. Cứ theo đúng vạch trên nắp. Cách chọn loại nước xả hợp với từng nhóm đồ có ở bài chọn nước giặt, nước xả phù hợp, và nhớ đừng đổ nước xả thẳng lên vải kẻo bị đốm do nước xả.
  4. Thả vài quả bóng sấy len vào lồng. Bóng len chen giữa các món đồ, giảm diện tích vải cọ trực tiếp vào nhau và giúp khí nóng lưu thông, đồ khô đều hơn nên ít bị sấy quá tay ở chỗ mỏng. Tác dụng ở mức vừa phải, không phải phép màu, nhưng dùng được rất lâu.
  5. Xịt ẩm thật nhẹ trước khi mặc. Một bình xịt phun sương nước sạch, xịt cách vải một gang tay vào mặt trong váy hoặc áo, chỉ vừa đủ ẩm chứ không ướt. Lớp ẩm này cho điện tích đường thoát ngay trong mấy tiếng đầu.
  6. Để ý cả da. Da khô vào mùa hanh cũng góp phần. Thoa kem dưỡng ở chân trước khi mặc váy giúp váy bớt hút vào chân rõ rệt.

⚠️ Còn mẹo ghim băng kim loại thì sao? Cài một chiếc ghim băng vào đường may bên trong váy là mẹo lan truyền rất rộng. Nó chỉ đúng một phần. Kim loại dẫn điện nên chiếc ghim giúp một ít điện tích ở vùng vải gần nó thoát ra không khí, và có người thấy váy bớt bám thật. Nhưng cơ thể bạn đi giày đế cao su thì không được nối đất, nên chiếc ghim không có đường nào dẫn điện tích đi hẳn, và nó gần như không giúp gì cho phần vải ở xa. Hãy coi đó là cách chữa cháy khi đang ở ngoài đường, còn gốc rễ vẫn là độ ẩm và cách sấy.

Tĩnh điện đi kèm xù lông: dấu hiệu cần xem lại cách giặt

Nếu một chiếc áo vừa hay bị tĩnh điện vừa bắt đầu nổi những hạt lông nhỏ, hai chuyện đó thường có chung nguồn gốc: ma sát quá nhiều. Giặt chung với đồ thô như jeans, quay vắt mạnh, sấy lâu ở nhiệt cao đều làm đầu sợi bị kéo ra và vón lại. Những hạt xù đó lại làm bề mặt vải thô hơn, cọ xát nhiều hơn, và tĩnh điện càng dễ sinh ra.

Với nhóm đồ này, hãy lộn trái khi giặt, cho vào túi giặt, chọn chế độ nhẹ, và sấy thấp hoặc phơi. Cách gỡ và phòng xù lông có ở bài quần áo bị xù lông, vải bám và giặt áo hoodie, áo nỉ không xù lông.

Khi nào gửi tiệm cho nhẹ việc

Mùa hanh khô thường đi cùng mùa đồ dày: áo khoác, áo nỉ, chăn ga đổi mùa. Nhà không có máy sấy hoặc trời nồm hanh thất thường thì phơi cũng khó. Lúc đó gửi tiệm là cách gọn. Ở Nhà Gọn, đồ được giặt riêng từng đơn, sấy bằng máy công nghiệp, đếm món khi nhận và khi trả. Nếu bạn muốn đồ tổng hợp được sấy nhẹ tay, cứ dặn khi gửi.

Giá niêm yết: giặt sấy quần áo 28.000đ/kg với đơn dưới 8kg, 22.000đ/kg từ 8kg trở lên, đơn tối thiểu 30.000đ. Chăn, ga 35.000đ/kg. Áo khoác tính theo chiếc, khoảng 40.000đ đến 120.000đ tuỳ loại. Chi tiết xem ở bảng giá.

Tiệm ở 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở cửa 7:00 đến 21:00 tất cả các ngày, có lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, gọi 0943 386 369 để được báo phí.

Đồ mùa đông nhiều, trời hanh phơi mãi không xong?

Nhắn Zalo 0943 386 369 báo số lượng và loại đồ, dặn luôn món nào là vải tổng hợp cần sấy nhẹ. Tiệm báo giá theo bảng niêm yết và báo phí lấy giao tuỳ quãng đường trước khi nhận đồ. Địa chỉ 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở cửa 7:00–21:00 tất cả các ngày.

Đặt giặt online

Bài viết liên quan

Cách chọn nước giặt, nước xả phù hợp từng loại đồ → Sấy máy hay phơi nắng — nên chọn cách nào cho quần áo? → Cách giặt đồ giữ nhiệt mùa lạnh không mất khả năng giữ ấm →