Quần áo bị cháy xém vàng do bàn là: vết nào cứu được, vết nào không

Sáng thứ Hai, bảy giờ kém mười lăm, anh chị đang là vội chiếc sơ mi trắng để kịp họp. Điện thoại reo, quay đi nghe một phút, quay lại nhấc bàn là lên thì thấy trên vạt áo một hình mũi bàn là màu vàng nhạt. Hoặc tệ hơn, chiếc váy voan vừa chạm đế bàn là đã co rúm lại, bóng lên một mảng.

Gặp vết cháy xém, câu hỏi đầu tiên là còn cứu được không. Câu trả lời tuỳ vào loại vải và mức độ cháy. Bài này giúp anh chị tự phân biệt vết nào xử lý được tại nhà, vết nào không phục hồi được, và cách là để không lặp lại.

Bàn là làm gì với sợi vải

Khi đế bàn là nóng hơn mức sợi vải chịu được, bề mặt sợi bị nhiệt làm biến đổi. Với sợi tự nhiên như cotton, lanh, nhiệt quá cao làm cháy sém lớp ngoài của sợi, để lại màu vàng rồi nâu. Với sợi tổng hợp như polyester, nylon, nhiệt quá cao làm sợi chảy mềm, khi nguội lại thì cứng và bóng.

Điểm quan trọng: vết xém là sợi vải bị hư chứ không phải chất bẩn bám lên. Vì vậy không có loại nước tẩy nào "rút" vết cháy ra được. Những gì làm được tại nhà chỉ là làm nhạt màu vàng ở lớp sợi ngoài cùng, khi phần sợi bên dưới còn nguyên.

Phân biệt ba mức vết cháy

Mức nhẹ: vàng nhạt, vải vẫn mềm

Vết có màu vàng nhạt hoặc ngà, sờ vào vải vẫn mềm như chỗ xung quanh, không cứng, không bóng. Thường gặp trên áo cotton, sơ mi, khăn trải bàn. Đây là mức có khả năng làm nhạt đi, nhiều khi gần như không còn thấy.

Mức vừa: nâu, vải hơi cứng

Vết chuyển nâu, sờ thấy vải hơi khô cứng hơn, có khi mặt vải hơi ráp. Lúc này sợi ngoài đã cháy nhiều. Xử lý có thể làm nhạt bớt, nhưng thường vẫn để lại vệt. Vải ở chỗ đó cũng yếu đi, giặt nhiều lần dễ mỏng và rách.

Mức nặng: nâu đen, giòn, bóng hoặc chảy

• Vết nâu đen, vải giòn, bóp nhẹ thấy vụn: sợi đã cháy hẳn, không phục hồi được.
• Vải tổng hợp bị chảy: mặt vải bóng lên, cứng, có khi co rúm hoặc dính một lớp lên đế bàn là. Sợi đã biến dạng, không cứu được.
• Vết thủng hoặc mỏng thấu ánh sáng: chỉ còn cách vá, che bằng hình thêu, hoặc nhờ thợ may chữa.

Riêng tình trạng mặt vải bị bóng lên mà không có màu vàng, thường gặp trên quần âu, vải pha, tiệm đã viết bài riêng: cách xử lý quần áo bị bóng vải do bàn là.

Cách xử lý vết xém vàng nhẹ trên cotton tại nhà

Làm ngay khi phát hiện thì kết quả thường khá hơn. Các bước dưới đây áp dụng cho vải cotton, lanh màu trắng hoặc màu nhạt.

1. Rút điện bàn là, để áo nguội. Đừng là tiếp lên chỗ đó.
2. Ngâm vùng bị xém vào nước lạnh khoảng mười lăm đến ba mươi phút. Với vết rất nhẹ, có khi chỉ ngâm và giặt lại là vết đã nhạt rõ.
3. Giặt bình thường với nước giặt quen dùng, rồi xem lại vết.
4. Nếu vết còn vàng, dùng nước oxy già loại bán ở hiệu thuốc, pha loãng thêm với nước. Thử trước ở góc khuất như mép trong đường may, chờ vài phút xem vải có đổi màu không. Không thấy gì lạ thì thấm nhẹ lên vết bằng bông hoặc khăn sạch, không chà.
5. Phơi chỗ vết ra nắng nhẹ buổi sáng một lúc, ánh nắng giúp vết vàng nhạt thêm. Không phơi nắng gắt cả ngày.
6. Giặt xả lại sạch để không còn oxy già trên vải.

Trên mạng có nhiều mẹo như chà nước cốt chanh, xát hành tây, đắp bột giấm. Một vài cách có tác dụng làm nhạt nhẹ trên cotton trắng, nhưng tiệm không thấy cách nào hơn hẳn việc ngâm nước lạnh và dùng oxy già loãng như trên. Đồ len, lụa thì đừng thử các mẹo này, dễ hỏng thêm.

Vết cháy trên len, lụa và đồ tổng hợp

• Len: vết xém nhẹ chỉ ở đầu lông, có thể chải nhẹ bằng bàn chải mềm cho phần đầu sợi cháy rụng đi. Vết nặng thì không cứu được.
• Lụa: rất nhạy nhiệt, vết xém trên lụa thường để lại vệt cứng và bóng. Đừng tự ngâm hoá chất, nên mang ra tiệm xem.
• Polyester, nylon, vải voan, vải lưới: đã chảy là không phục hồi. Nếu vết nhỏ ở chỗ khuất, có thể nhờ thợ may khâu che hoặc đính phụ kiện.

Là thế nào để không cháy lần nữa

Phần lớn vết cháy xảy ra vì để nhiệt quá cao so với vải, hoặc bàn là dừng quá lâu một chỗ. Vài thói quen nhỏ tránh được gần hết:

1. Xem ký hiệu bàn là trên nhãn áo. Hình bàn là có một chấm là nhiệt thấp, hai chấm là nhiệt vừa, ba chấm là nhiệt cao. Hình bàn là gạch chéo là không được là. Tiệm có bài giải thích đầy đủ các ký hiệu giặt là trên nhãn quần áo.
2. Là đồ nhiệt thấp trước, đồ nhiệt cao sau. Bàn là nóng lên nhanh nhưng nguội chậm, là đồ cotton xong mà là ngay áo polyester rất dễ cháy.
3. Dùng vải lót: một miếng vải cotton mỏng, sạch, hơi ẩm đặt giữa bàn là và áo. Đặc biệt nên dùng với đồ màu đậm, đồ tổng hợp, chỗ có in hình.
4. Là mặt trái với đồ màu, đồ in, đồ dễ bóng.
5. Luôn di chuyển bàn là. Cần rời tay thì dựng bàn là đứng lên hoặc đặt lên đế, không để nằm trên áo.
6. Thử nhiệt ở chỗ khuất như mặt trong gấu áo khi gặp loại vải lạ.
7. Giữ đế bàn là sạch. Cặn cháy dính trên đế cũng để lại vệt vàng nâu lên áo sáng màu, dễ nhầm với vết xém.

Bàn là hơi nước giúp giảm nguy cơ cháy vì vải được làm mềm bằng hơi, không cần ép nhiệt quá cao. Tuy vậy, bàn là hơi nước để mức nhiệt cao vẫn làm cháy đồ tổng hợp như thường.

Gửi tiệm Nhà Gọn Laundry

Nếu vết cháy nằm trên áo sơ mi đi làm, đồ lụa, đồ có giá trị, hoặc anh chị đã thử ở nhà mà vết chưa nhạt, có thể mang ra tiệm. Dịch vụ tẩy vết tại tiệm giá 30.000–200.000đ tuỳ loại vết, kích thước và chất vải. Tiệm xem vết trước rồi nói thật có cứu được không: vết xém nhẹ trên cotton thường làm nhạt được, còn sợi đã cháy giòn hoặc đồ tổng hợp đã chảy thì tiệm báo luôn là không phục hồi được, không nhận làm để anh chị tốn tiền.

Nhà không có thời gian là đồ, tiệm cũng nhận giặt là hơi tại Thanh Hoá, chỉnh nhiệt theo từng loại vải.

Giá niêm yết ở bảng giá. Tiệm lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, gọi 0943 386 369 hỏi trước. Tiệm ở Lô F23 Khu 1, KĐT Bình Minh, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở 7:00–21:00.

Câu hỏi thường gặp

Vết cháy bàn là có tẩy sạch được không?

Tuỳ mức độ. Vết vàng nhạt trên cotton, vải còn mềm, thường làm nhạt được rõ, có khi gần như không còn thấy. Vết nâu đen, vải giòn hoặc đồ tổng hợp đã chảy bóng thì sợi đã hư, không phục hồi được.

Dùng oxy già tẩy vết xém có hại áo không?

Oxy già có tính tẩy nhẹ. Với cotton trắng, pha loãng và thử góc khuất trước thì thường dùng được. Với đồ màu, oxy già có thể làm nhạt cả màu áo nên không nên dùng. Sau khi dùng phải giặt xả sạch.

Vì sao áo polyester bị bóng và cứng sau khi là?

Polyester là sợi tổng hợp, gặp nhiệt quá cao sẽ chảy mềm rồi cứng lại khi nguội, tạo mảng bóng. Đây là sợi đã biến dạng nên không khôi phục được. Lần sau nên để nhiệt thấp, là mặt trái và dùng vải lót.

Làm sao biết nên để bàn là ở mức nhiệt nào?

Xem ký hiệu bàn là trên nhãn áo: một chấm là nhiệt thấp, hai chấm nhiệt vừa, ba chấm nhiệt cao, gạch chéo là không là. Vải lạ thì thử ở chỗ khuất trước.

Tẩy vết cháy tại Nhà Gọn giá bao nhiêu?

Tẩy vết tại tiệm 30.000–200.000đ tuỳ loại vết, kích thước và chất vải. Tiệm xem vết trước và nói rõ có cứu được không rồi mới làm.