Cuối buổi chiều, phòng khám vừa tiễn người bệnh cuối cùng. Trên sáu giường châm cứu là sáu tấm ga phủ nhàu, có tấm loang vệt dầu xoa bóp ở chỗ kê lưng. Chậu khăn chườm nóng đã nguội, khăn còn ngấm mùi ngải cứu. Hai chiếc áo blouse treo sau cửa phảng phất mùi thuốc bắc từ gian sắc thuốc bên cạnh. Ngày mai lại đón khách từ bảy giờ sáng, mà đống đồ này thì không tự khô kịp.
Phòng khám Đông y, cơ sở châm cứu, bấm huyệt, xoa bóp dưỡng sinh có một điểm chung: lượng đồ vải thay ra mỗi ngày nhiều, lại dính những thứ khó giặt hơn đồ nhà bình thường. Bài này viết cho chủ phòng khám và người phụ trách hậu cần ở Thanh Hoá: đồ nào hay có, vì sao mùi thuốc bám lâu, phân loại ngay tại phòng khám ra sao, và nếu gửi tiệm giặt thì sắp lịch, tính tiền thế nào.
Đồ vải của một phòng khám Đông y gồm những gì
Tuỳ quy mô, nhưng một cơ sở châm cứu, bấm huyệt thường có mấy nhóm đồ sau:
- Ga phủ giường châm cứu, giường xoa bóp: thay theo lượt người bệnh hoặc theo buổi. Giường châm cứu hẹp, ga thường là loại ga chun hoặc tấm phủ đơn.
- Khăn chườm nóng, khăn lau, khăn phủ vai: số lượng nhiều nhất, thay liên tục, hay ngấm tinh dầu và nước lá.
- Vỏ gối kê, gối kê cổ, gối kê chân: vỏ thay thường xuyên, ruột gối lâu lâu mới giặt một lần.
- Áo blouse, đồng phục của thầy thuốc và kỹ thuật viên: mặc cả ngày, ám mùi gian thuốc.
- Rèm ngăn giường, khăn trải bàn khám: ít giặt hơn, nhưng đến kỳ thì cồng kềnh.
Riêng áo blouse và đồng phục có cách giữ trắng, giữ phom riêng, xem thêm bài giặt đồng phục y tế, áo blouse tại Thanh Hoá.
Vì sao mùi thuốc ám vào vải lâu như vậy
Mùi ở phòng khám Đông y không đến từ một nguồn. Có mùi dầu xoa bóp, dầu gió, cao xoa. Có mùi ngải cứu khi hơ, khi chườm. Có mùi nước thuốc sắc bay từ gian bếp thuốc. Mỗi thứ bám vào vải theo một kiểu.
Dầu và tinh dầu là loại khó nhất. Dầu không tan trong nước lạnh, lại thấm vào sợi vải khi cơ thể người bệnh ấm và khi khăn chườm còn nóng. Lớp dầu mỏng giữ lại mùi, và cũng giữ lại bụi, mồ hôi. Giặt một lần bằng máy nhà với ít bột giặt thì mặt ngoài có vẻ sạch nhưng mùi vẫn còn, để vài hôm trong tủ là mùi dầu cũ ngả sang ngai ngái.
Hơi thuốc sắc bám theo kiểu khác. Nó là mùi ám trong không khí, đọng lên áo treo gần gian sắc thuốc. Loại này dễ đi hơn nếu giặt đều, nhưng áo treo cả tuần mới giặt thì sẽ lì hơn.
Vết nước thuốc đổ ra thì là chuyện màu chứ không chỉ mùi. Nước thuốc bắc sắc đặc có màu nâu sẫm, đổ lên ga trắng mà để khô là thành vết ố khó đi. Cách sơ cứu vết thuốc ngay khi vừa đổ có ở bài cách tẩy vết thuốc bắc, thuốc nam sắc đổ ra quần áo.
Phân loại ngay tại phòng khám: ba túi là đủ
Phần lớn rắc rối khi giặt đồ phòng khám đến từ việc mọi thứ bị dồn chung một giỏ. Khăn dính dầu nằm lên áo blouse trắng, ga có vết thuốc nằm cả đêm trong túi kín. Chỉ cần đặt sẵn ba túi hoặc ba giỏ có ghi chữ:
- Túi đồ thường: ga, vỏ gối, khăn lau chỉ dính mồ hôi, bụi.
- Túi đồ dính dầu: khăn chườm, khăn xoa bóp, ga có vệt dầu rõ. Tách riêng để khỏi loang dầu và mùi sang đồ khác.
- Túi đồ có vết: ga, khăn dính nước thuốc, vết cao dán. Ghi chú món nào dính gì, dính từ khi nào.
Áo blouse thì treo riêng hoặc gấp để ngăn riêng, đừng cho vào chung túi khăn dầu.
Vết cao dán: gỡ keo trước
Miếng cao dán sót lại trên ga hay trên vỏ gối để lại lớp keo. Keo gặp nhiệt của máy sấy sẽ chảy mềm rồi dính chặt hơn. Khi phát hiện, bóc hết phần miếng dán còn bám, cạo nhẹ phần keo dày bằng mép thẻ nhựa, rồi cho món đó vào túi đồ có vết và ghi rõ "dính keo cao dán" để tiệm xử lý trước khi giặt.
Đừng để đồ dầu ủ qua đêm trong túi kín
Khăn chườm còn ẩm, dính dầu, buộc kín trong túi ni lông qua một đêm là cách nhanh nhất để mùi đổi từ mùi thuốc sang mùi chua. Dùng túi vải, giỏ lưới, hoặc để túi hở miệng ở chỗ thoáng cho tới khi gửi.
Nói rõ về giới hạn của tiệm giặt
Nhà Gọn là tiệm giặt là dân dụng. Tiệm giặt sạch bằng máy giặt công nghiệp, sấy khô kiệt bằng máy sấy công nghiệp, giặt riêng từng đơn của phòng khám, không lẫn với đơn nhà khác. Tiệm không phải đơn vị xử lý đồ vải y tế theo quy trình chuyên môn, nên không cam kết các tiêu chuẩn khử khuẩn y tế.
Với đồ dính máu hoặc dịch cơ thể, phòng khám nên xử lý theo quy trình chuyên môn của mình trước, và báo tiệm biết khi gửi. Còn phần lớn đồ của phòng khám Đông y, như ga, khăn chườm, gối kê, áo blouse, là đồ dính dầu, mồ hôi, mùi thuốc, thuộc đúng việc tiệm giặt làm hằng ngày.
Lịch lấy giao định kỳ
Phòng khám thường không cần giặt gấp, mà cần đều. Nhịp dễ theo nhất:
- Chốt một hoặc hai ngày cố định trong tuần để gửi đồ. Phòng khám đông vào đầu tuần thì gửi cuối tuần, và ngược lại.
- Đủ đồ để luân phiên: mỗi giường nên có ít nhất ba bộ ga, một bộ đang dùng, một bộ đang giặt, một bộ dự phòng. Khăn chườm tính theo số lượt người bệnh trong những ngày giữa hai lần gửi, cộng thêm phần dự trữ.
- Đếm món khi giao, đối chiếu khi nhận. Tiệm đếm món khi nhận và khi trả. Phòng khám giữ một sổ nhỏ hoặc tin nhắn Zalo ghi số ga, số khăn, số áo mỗi đợt, cuối tháng nhìn lại rất nhanh.
- Báo trước đợt cần gấp. Lấy ngay sau 2 giờ có phụ thu 20%, nên chủ động lịch thì đỡ khoản này.
Tiệm có lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường. Phòng khám gọi 0943 386 369 nói rõ địa chỉ, khoảng bao nhiêu cân mỗi đợt và mấy đợt một tuần để tiệm báo phí trước khi chốt lịch.
Bảng giá áp cho đồ phòng khám
| Loại đồ | Giá |
|---|---|
| Khăn, áo blouse, đồng phục (giặt sấy quần áo), đơn dưới 8kg · từ 8kg | 28.000đ/kg · 22.000đ/kg |
| Đơn tối thiểu | 30.000đ |
| Ga giường, chăn | 35.000đ/kg |
| Ruột gối | 50.000–100.000đ/cái |
| Rèm ngăn giường (rèm thường · rèm tiệm tháo lắp) | 40.000đ/kg · 50.000đ/kg |
| Tẩy vết xử lý riêng | 30.000–200.000đ tuỳ vết |
| Phụ thu lấy ngay sau 2 giờ · dịp lễ, Tết (7 ngày trước và sau) | +20% · +20% |
Khăn chườm và khăn lau nhẹ nhưng nhiều cái, gom lại một đợt thường dễ vượt mốc 8kg. Vết thuốc, vết keo cao dán thì tiệm xem và báo giá tẩy trước, phòng khám đồng ý mới làm. Vết nước thuốc để khô lâu ngày có thể chỉ mờ đi chứ không hết hẳn, tiệm sẽ nói trước.
Thẻ thành viên cho phòng khám gửi đều
Với nơi gửi giặt hằng tuần, thẻ thành viên trả trước giúp đỡ việc thanh toán lẻ từng đợt: thẻ Bạc nạp 500.000đ được cộng thêm 10% vào số dư, thẻ Vàng nạp 1.000.000đ cộng 15%, thẻ Kim Cương nạp 2.000.000đ cộng 20%. Số dư dùng cho mọi dịch vụ của tiệm trong 12 tháng. Người phụ trách chỉ cần theo dõi số dư, không phải cầm tiền mặt mỗi lần giao nhận.
Tiệm ở đâu, làm việc thế nào
Nhà Gọn ở 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở 7:00–21:00 tất cả các ngày. Tiệm niêm yết giá, cân và báo tiền khi nhận đồ. Phòng khám ở gần có thể cho người mang đồ tới cuối buổi. Muốn hiểu thêm tiệm làm việc ra sao, từ khâu nhận đồ tới lúc trả, xem bài giặt là Thanh Hoá: chọn tiệm giặt sấy sạch, giao tận nơi.
Hỏi đáp nhanh
Tiệm có giặt ga giường châm cứu, khăn chườm dính dầu xoa bóp không?
Có. Đồ dính dầu nên để túi riêng khi gửi để không loang dầu và mùi sang đồ khác. Tiệm giặt riêng từng đơn bằng máy công nghiệp và sấy khô kiệt. Khăn, áo tính theo giá giặt sấy quần áo: 28.000đ/kg dưới 8kg, 22.000đ/kg từ 8kg. Ga giường tính 35.000đ/kg.
Mùi thuốc bắc, mùi dầu gió trên áo blouse có giặt hết được không?
Mùi hơi thuốc bám trên áo thường đi được nếu giặt đều, không để áo treo cả tuần. Mùi dầu bám sâu thì cần giặt kỹ và sấy khô kiệt. Vết nước thuốc sắc đổ ra để khô lâu có thể chỉ làm mờ được, tiệm xem và báo trước.
Tiệm có cam kết khử khuẩn theo tiêu chuẩn y tế không?
Không. Nhà Gọn là tiệm giặt là dân dụng: giặt sạch, sấy khô, giặt riêng từng đơn. Tiệm không phải đơn vị xử lý đồ vải y tế theo quy trình chuyên môn. Đồ dính máu hoặc dịch cơ thể thì phòng khám xử lý theo quy trình của mình trước và báo tiệm khi gửi.
Phòng khám có thể đặt lịch lấy giao cố định hằng tuần không?
Được. Phòng khám chốt một hoặc hai ngày cố định trong tuần, tiệm đếm món khi nhận và khi trả. Lấy và giao tận nơi có phí tuỳ đơn và quãng đường, gọi 0943 386 369 để tiệm báo phí trước khi chốt lịch.
Vết keo cao dán dính trên ga xử lý thế nào?
Bóc phần miếng dán còn sót, cạo nhẹ lớp keo dày, rồi để món đó vào túi riêng và ghi chú khi gửi. Không cho đồ dính keo vào máy sấy khi chưa xử lý vì keo chảy ra sẽ bám chặt hơn. Tẩy vết tính riêng 30.000–200.000đ tuỳ vết.
Phòng khám cần một lịch giặt ga, khăn đều đặn?
Nhắn Zalo hoặc gọi 0943 386 369, cho biết số giường, khoảng bao nhiêu cân mỗi đợt và ngày muốn gửi trong tuần. Tiệm báo cách tính và phí lấy giao trước khi chốt. Tiệm ở 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở 7:00–21:00 hằng ngày.
Đặt giặt online