Giặt là cho shop hoa tươi, cửa hàng quà tặng tại Thanh Hoá

Chiều hai chín tháng chạp, shop hoa còn hai chục bó phải xong trước bảy giờ tối. Bàn gói trải tấm vải bạt cũ đã nhuốm loang lổ, dưới chân là một đống lá tuốt ra chưa kịp hót. Cô chủ vơ cái khăn lau vắt ở thành xô, quệt tay rồi quăng lại, tay kia vẫn giữ giấy gói. Cái tạp dề mặc từ sáng giờ có một vệt nâu chạy dọc từ ngực xuống, chỗ hôm qua tì cành hồng môn vào để cắt.

Mùng bốn Tết mở hàng, cô lôi tạp dề ra định giặt thì vệt nâu ấy đã khô đanh lại, giặt tay ba nước vẫn còn nguyên hình. Khăn lau bỏ quên trong xô kín bốn ngày thì mở ra mùi chua và có chấm đen ở mép. Tấm vải lót bàn thì phủ một lớp phấn hoa vàng lẫn với phẩm màu xịt hoa hồng, chỗ đậm chỗ nhạt, nhìn xa tưởng hoa văn. Shop hoa và cửa hàng quà tặng có kiểu bẩn rất riêng, không giống quán ăn cũng không giống văn phòng, và phần lớn thiệt hại đến từ việc để vết khô rồi mới xử lý. Bài này nói về những món vải shop cần giặt, vết nào phải chạy đua với thời gian, và gửi ra tiệm thì tính tiền ra sao.

Shop hoa và cửa hàng quà tặng có những món vải gì

Ít món hơn quán ăn nhưng bẩn khó hơn, và hầu hết đều bị xếp vào diện giặt tay qua loa cho xong:

• Tạp dề gói hoa của chủ shop và thợ phụ. Món bẩn nặng nhất, dính nhựa cây, phấn hoa, keo dán và cả vụn dây kẽm.
• Khăn lau để lau lá, lau bình, lau nước đọng trên bàn. Luôn ẩm, ít khi được phơi khô hẳn, nên hay lên mùi trước khi kịp bẩn.
• Vải lót bàn gói hàng, thường là bạt hoặc vải dày trải cố định. Chỗ hứng trọn mọi thứ rơi xuống trong ngày.
• Khăn trải quầy, khăn phủ kệ trưng bày ở cửa hàng quà tặng, phần nhiều là vải sáng màu nên bẩn nhìn rõ ngay.
• Rèm vải ngăn nắng ở mặt tiền và rèm vải che khu bảo quản mát. Loại rèm nhựa lá thì không thuộc nhóm đồ giặt này.
• Túi vải, nơ vải, ruy băng vải dùng lại của cửa hàng quà tặng, món nhỏ nhưng khách nhìn rất kỹ.

Bốn thứ làm khó tất cả những món trên: nhựa cây, phấn hoa, phẩm màu xịt hoa và độ ẩm triền miên. Mỗi thứ có một nguyên tắc riêng, và điểm chung là thứ nào cũng dễ xử lý khi còn tươi, khó hẳn khi đã khô.

Nhựa cây: vì sao để khô là hỏng

Cắt cành là cây chảy nhựa, đó là phản ứng tự nhiên của nó để bịt vết thương lại. Nghĩa là thứ chảy ra vốn được sinh ra để khô nhanh, bám chắc và không tan trong nước. Dính vào vải, lúc còn ướt nó chỉ là một vệt nhờn; khô rồi nó đóng thành một lớp trong sợi, có loại còn oxy hoá chuyển sang nâu sẫm, nhìn như vết bẩn cũ nhiều năm.

Ở shop hoa, nhựa hay gặp nhất là nhựa trắng đục của mấy loại thân mềm và nhựa trong của thân gỗ. Cả hai đều theo chung một luật: xử lý trong ngày thì khả năng gỡ được khá cao, để qua vài ngày thì chỉ làm mờ được. Tiệm giặt nói thẳng như vậy chứ không hứa sạch hẳn.

Mấy việc chủ shop làm được ngay tại quầy, không tốn gì:

1. Lau bớt phần nhựa còn ướt bằng khăn giấy, kéo theo một chiều. Chà tròn chỉ làm vết loang rộng gấp đôi và ấn nhựa sâu vào sợi.
2. Đừng dội nước nóng lên vết nhựa. Nóng làm nhựa đông cứng nhanh hơn, giống như đổ nước sôi lên vết lòng trắng trứng.
3. Đánh dấu chỗ dính bằng một cái kẹp quần áo hoặc ghim giấy nhỏ ngay tại chỗ, để lúc gửi khỏi phải ngồi tìm lại.
4. Gửi trong ngày hoặc chậm nhất hôm sau nếu vết to. Một cái tạp dề mới đắt hơn tiền tẩy vết nhiều lần.
5. Đừng tự đổ hoá chất lạ lên thử, nhất là chất tẩy mạnh trên vải màu. Vết nhựa có thể mờ đi nhưng đổi lại là một vòng bạc màu rõ hơn cả vết cũ.

Nguyên tắc chung khi xử lý vết cứng đầu trên đồ vải của cửa hàng nằm trong bài tẩy vết ố mốc quần áo tại Thanh Hoá. Tạp dề dính dầu mỡ kiểu quán ăn lại theo một hướng khác, ai làm cả hai mảng thì xem thêm cách giặt tạp dề, đồ bếp dính dầu mỡ.

Phẩm màu xịt hoa và chuyện tách đồ ngay khi dính

Shop nào có làm hoa nhuộm, hoa xịt nhũ hay hoa sáp màu đều biết cái khó này. Phẩm màu xịt hoa được pha để bám lên cánh hoa và bền màu dưới nắng, nên nó bám lên vải cũng chắc không kém. Khi còn ẩm, phần màu chưa bay hết dung môi vẫn có thể truyền sang tấm vải nằm cạnh trong cùng một xô hay cùng một bao.

Cách chặn đơn giản, làm một lần rồi thành nếp: để hẳn hai chỗ chứa đồ bẩn. Một xô hoặc một bao tối màu, dán nhãn, chỉ nhận đồ dính phẩm màu và dính nhũ. Một bao sáng màu nhận tạp dề, khăn lau, vải lót bàn thường. Ai vừa xịt màu xong thì bỏ vào đúng bao tối, tập chừng một tuần là thành phản xạ.

Đi kèm là chuyện đồ trắng. Khăn trải quầy trắng và túi vải trắng của cửa hàng quà tặng nên được gom riêng và gửi riêng, đừng nhét chung bao với tạp dề gói hoa. Ở tiệm, đồ của mỗi đơn được giặt riêng chứ không dồn chung với đơn của khách khác, nhưng trong cùng một đơn thì việc phân loại vẫn nằm ở khâu shop đóng bao; lý do và cách tiệm làm có trong bài giặt riêng từng đơn là gì, vì sao quan trọng.

Khăn lau ẩm quanh năm và chỗ mốc bắt đầu

Đây là nỗi khổ riêng của nghề hoa. Cửa hàng nào cũng có nước: nước trong xô cắm hoa, nước phun sương, nước đọng trên bàn sau mỗi lần cắt. Cái khăn lau vì thế gần như không bao giờ được khô. Vắt lên thành xô lúc chín giờ tối, sáng mai xuống nó vẫn ẩm, và cứ thế suốt mùa.

Vải bông ẩm liên tục trong góc kín gió là điều kiện để nấm mốc phát triển. Dấu hiệu đầu tiên không phải là vết đen mà là mùi: khăn ngửi thấy chua chua, hơi giống mùi giẻ lau cũ. Lúc đó sợi đã bắt đầu bị tấn công. Vài ngày sau mới xuất hiện chấm đen li ti, thường ở mép khăn và ở chỗ khăn gấp đôi, và mốc đen đã ăn vào sợi bông thì chỉ làm mờ được chứ không gỡ hết.

Ba việc nên làm cuối mỗi ca, tổng cộng chừng hai phút:

• Xả sạch khăn dưới vòi cho trôi hết lá vụn và phấn hoa bám trên mặt, vì đám này chính là thức ăn của mốc.
• Vắt cho kiệt nước rồi trải hoặc treo thưa ra chỗ có gió, đừng vắt cục vắt lên thành xô. Khăn treo thưa khô nhanh hơn khăn vo tròn rất nhiều.
• Gom khăn đã ngả mùi vào một bao riêng và báo với tiệm khi gửi, để tiệm xử lý riêng thay vì đưa thẳng vào mẻ chung.

Việc sấy khô hẳn bằng máy sấy công nghiệp giải quyết đúng điểm yếu của nghề hoa, vì khăn ra khỏi máy là khô tới lõi, không còn phần ẩm âm ỉ bên trong như phơi giàn giữa mùa nồm. Cần khăn gấp trong buổi thì có giặt là lấy ngay tại Thanh Hoá, phụ thu 20%.

Nhịp giặt theo mùa lễ và ngày rằm, mùng một

Shop hoa không có nhịp đều như quán cà phê. Có tuần cả ngày ngồi không, có ba ngày làm tới hai giờ sáng. Nguyên tắc để không bị kẹt là gửi trước cao điểm chứ không gửi trong cao điểm, vì trong cao điểm shop không có thời gian, mà tiệm giặt cũng đông đơn hơn ngày thường.

Thời điểm	Gửi gì, khi nào	Lưu ý
Ngày thường	Gom hai tới ba ngày gửi một lượt, vào buổi tối	Đơn dễ qua mốc 8kg nên được tính mức thấp hơn
Trước rằm và mùng một vài ngày	Gửi hết tạp dề và khăn dự phòng đi một lượt	Để ngày đông khách có đồ sạch dùng luân phiên
Mùa lễ lớn, cao điểm cưới hỏi	Dọn tủ gửi trước cả tuần, kể cả vải lót bàn và rèm vải	Rèm và vải lót bàn cần nhiều thời gian hơn đồ mỏng
Trong hai ba ngày cao điểm	Chỉ gửi phần bẩn nặng, gửi vào tối muộn	Dịp lễ, Tết phụ thu 20%; cần gấp trong buổi phụ thu 20%
Ngay sau đợt lễ	Gửi toàn bộ rồi mới cất vào tủ	Cất đồ bẩn vào tủ kín là cách nhanh nhất để sang mùa sau đồ ố vàng

Dòng cuối bảng là chỗ nhiều shop bỏ qua và trả giá vào mùa sau. Vải lót bàn, khăn trải quầy và rèm vải cất vào tủ khi còn dính nhựa, dính phấn hoa hoặc còn ẩm thì suốt mấy tháng nằm im ấy vết sẽ ăn sâu và ngả vàng theo nếp gấp. Lôi ra dùng lại vào mùa lễ sau thì vừa mất công tẩy vừa không chắc về được như cũ.

Gói và đánh dấu để trả đúng ca

Shop hoa hay có hai ba người làm luân phiên theo ca, mỗi người một bộ tạp dề, chưa kể đồ của cửa hàng dùng chung. Trả về mà lẫn thì sáng hôm sau người mở hàng không có tạp dề. Cách gọn nhất là mỗi ca một túi lưới hoặc một bao riêng, buộc thẻ ghi tên ca bên ngoài, tất cả bỏ chung vào một bao lớn của cửa hàng và gửi một lần. Nhận về thì phát theo thẻ, không phải ngồi soi từng cái.

Đồ của cửa hàng dùng chung như vải lót bàn, khăn trải quầy, rèm vải thì để riêng một bao và ghi rõ trên thẻ, vì nhóm này thường được trả sau nhóm đồ mỏng. Cách đặt lịch, nhắn đơn và chốt giờ trả qua Zalo cho nhanh có trong bài cách đặt lịch lấy giao đồ giặt qua Zalo; phần lấy và giao tận nơi xem giặt là giao tận nhà, tận nơi tại Thanh Hoá.

Gửi theo cân thì shop trả bao nhiêu

Tạp dề, khăn lau, vải lót bàn và khăn trải quầy tính theo cân giống quần áo thường. Đồ vải của shop hoa phần lớn là món nhẹ, nên shop nhỏ gửi hằng ngày hay nằm dưới mốc 8kg; gom hai tới ba ngày một lần thì qua mốc dễ hơn và cả đơn được tính ở mức thấp hơn. Muốn áng chừng trước bao đồ nặng bao nhiêu thì xem bài cách ước lượng cân nặng đồ giặt.

Hạng mục	Giá
Tạp dề, khăn lau, vải lót bàn, khăn trải quầy (đơn dưới 8kg)	28.000đ/kg
Tạp dề, khăn lau, vải lót bàn, khăn trải quầy (đơn từ 8kg)	22.000đ/kg
Sấy riêng, không giặt	22.000đ/kg
Rèm vải thường	40.000đ/kg
Rèm vải phải tháo lắp	50.000đ/kg
Tẩy vết xử lý riêng	30.000–200.000đ tuỳ vết
Đơn tối thiểu	30.000đ
Lấy ngay sau 2 giờ · dịp lễ, Tết	phụ thu 20%

Shop gửi đều quanh năm nên để một khoản vào thẻ thành viên trả trước cho gọn sổ sách: Bạc nạp 500.000đ cộng thêm 10%, Vàng nạp 1.000.000đ cộng thêm 15%, Kim Cương nạp 2.000.000đ cộng thêm 20%; số dư dùng được cho mọi dịch vụ và không hết hạn trong 12 tháng. Mùa lễ đơn dồn dập thì chỉ việc trừ vào số dư, không phải chuyển khoản lắt nhắt giữa lúc đang gói hàng. Cách tính xem có lợi hay không nằm ở bài thẻ thành viên trả trước ở tiệm giặt là lợi gì. Bảng giá đầy đủ ở trang bảng giá.

Nói rõ phần Nhà Gọn làm và không làm. Tiệm giặt sạch, sấy khô hẳn chứ không trả đồ còn ẩm lõi, gấp gọn, đếm món khi nhận và khi trả để shop dễ đối chiếu. Nhà Gọn không hứa khử khuẩn và không nhận mình đạt chuẩn nào. Vết nhựa cây, phẩm màu hay mốc đã khô lâu ngày thì nói trước là chỉ làm mờ được. Về lấy và giao: có nhận lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, chủ shop gọi 0943 386 369 hỏi phí trước rồi hãy chốt lịch.

Hỏi đáp nhanh

Shop hoa gửi tạp dề và khăn lau đi giặt thì tính tiền thế nào?

Tạp dề, khăn lau, vải lót bàn gói và khăn trải quầy đều là đồ giặt nước nên tính theo cân như quần áo thường. Đơn dưới 8kg tính 28.000đ/kg, đơn từ 8kg trở lên tính 22.000đ/kg, đơn tối thiểu 30.000đ. Đồ vải của shop hoa phần lớn là món nhẹ nên shop nhỏ gửi hằng ngày hay rơi vào mức 28.000đ/kg, còn gom hai tới ba ngày một lần thì dễ qua mốc 8kg hơn. Rèm vải tính riêng theo cân, rèm thường 40.000đ/kg và rèm tháo lắp 50.000đ/kg. Tẩy vết tính riêng 30.000đ đến 200.000đ tuỳ vết.

Vết nhựa cây trên tạp dề có ra hết không?

Mang đi trong ngày, lúc vết còn mềm, thì khả năng gỡ được khá cao. Để khô nhiều ngày thì tiệm nói thật là chỉ làm mờ được, không hứa sạch hẳn, vì nhựa cây khô lại thành một lớp bám cứng trong sợi vải và một số loại còn kéo theo màu nâu của chính nó. Cách đỡ nhất là ngay khi dính thì lau bớt phần nhựa còn ướt bằng khăn giấy theo một chiều, không chà tròn, rồi gửi sớm và chỉ rõ chỗ dính cho tiệm.

Khăn lau của shop lúc nào cũng ẩm, giữ thế nào cho khỏi mốc?

Đừng vắt khăn ẩm lên thành xô rồi để qua đêm trong góc kho, vì đó là chỗ ẩm và kín gió nhất cửa hàng. Cuối ca hãy xả sạch phần lá và phấn hoa bám trên khăn, vắt cho kiệt nước, rồi trải hoặc treo thưa ra chỗ có gió. Khăn nào đã ngả mùi thì để riêng một bao và báo với tiệm khi gửi. Mốc chấm đen đã ăn vào sợi bông thì chỉ làm mờ được chứ không gỡ hết, nên chặn từ đầu vẫn rẻ hơn tẩy sau.

Mùa lễ và ngày rằm mùng một thì gửi giặt kiểu gì cho kịp?

Nguyên tắc là gửi trước chứ không gửi trong cao điểm. Trước đợt lễ vài ngày thì dọn tủ, gửi hết tạp dề dự phòng, vải lót bàn và khăn trải quầy đi một lượt để đến ngày đông khách shop có đồ sạch dùng luân phiên. Trong hai ba ngày cao điểm thì chỉ gửi phần bẩn nặng và gửi vào buổi tối. Cần gấp trong buổi có dịch vụ lấy ngay sau 2 giờ, phụ thu 20%, và dịp lễ Tết cũng phụ thu 20%.

Nhà Gọn có tới shop lấy đồ không, mấy giờ?

Có nhận lấy và giao tận nơi, phí tuỳ đơn và quãng đường, nên chủ shop gọi 0943 386 369 hỏi phí trước rồi mới chốt lịch. Số này cũng là Zalo nên nhắn ảnh bao đồ để ước cân cũng được. Tiệm giặt ở 134 Lý Nam Đế, phường Hạc Thành, TP Thanh Hoá, mở cửa 7:00–21:00 tất cả các ngày, nên dọn quầy xong lúc tối muộn vẫn kịp tạt qua bỏ bao đồ rồi về.